Analitycy uderzają w "reformę sądów" Żurka. Helsińska Fundacja Praw Człowieka bije na alarm

Chaos w wymiarze sprawiedliwości

Jednym z najbardziej kontrowersyjnych elementów projektu jest mechanizm pozwalający politykom decydować o dalszym losie trzech grup sędziów wyłonionych przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa po 2017 roku. Część z nich miałaby zachować stanowiska, inni trafiliby na nowe etaty, a wybrane osoby mogłyby zostać w ogóle odsunięte od orzekania.

Fundacja podkreśla, że takie rozwiązanie oznaczałoby faktyczne przyznanie Sejmowi możliwości ingerowania w status sędziego. Według organizacji narusza to  art. 180 Konstytucji RP, który dopuszcza usunięcie lub przeniesienie sędziego wyłącznie na podstawie orzeczenia sądu. Prezes HFPC Maciej Nowicki wskazuje dodatkowo, że brak realnej drogi odwoławczej tworzy jedynie iluzję kontroli sądowej. Jak stwierdził w opinii, jest to „pozór ochrony sądowej” i odejście od standardów Komisji Weneckiej. Eksperci HFPC zauważają, że projekt przewiduje możliwość podważenia każdego orzeczenia, w którym brał udział sędzia powołany przez KRS po 2017 roku. W przypadku Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego strona mogłaby żądać uchylenia wyroku nawet wtedy, gdy wcześniej nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń.

Szczególnie poważne konsekwencje mogą dotknąć spraw karnych, ponieważ projekt zakłada zniesienie zakazu pogarszania sytuacji oskarżonego. To rozwiązanie — jak ostrzegają eksperci — mogłoby prowadzić do dodatkowych sankcji wobec osób, które swoje wyroki odbyły już lata temu. Fundacja zwraca też uwagę na praktyczne skutki reformy: usunięcie nawet niewielkiej liczby sędziów w obciążonych wydziałach mogłoby doprowadzić do poważnych zatorów. Jako przykład HFPC wskazuje Wydział Rodzinny Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza, gdzie odejście 3 z 8 sędziów mogłoby uniemożliwić szybkie rozpoznawanie spraw dotyczących bezpieczeństwa dzieci i sytuacji kryzysowych w rodzinie.   

W podsumowaniu swojej opinii Helsińska Fundacja Praw Człowieka podkreśla, że projekt niesie „poważne ryzyko systemowe” i stoi w sprzeczności ze standardami europejskimi. Zdaniem autorów konieczne jest jego gruntowne przepracowanie przed skierowaniem do dalszych prac parlamentarnych.

Źródło: Republika, hfhr.pl

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X