Uszkodzony sarkofag w Czarnobylu. Tykająca bomba Europy

W sobotę 26 kwietnia 2026 mija dokładnie 40 lat od eksplozji reaktora numer 4 w elektrowni jądrowej w Czarnobylu (26 kwietnia 1986). Dzisiaj miejsce to ponownie znajduje się w niebezpieczeństwie – tym razem z powodu trwającej wojny na Ukrainie.

W lutym 2025 roku rosyjski dron Geran-2 uderzył w Nowy Sarkofag Bezpieczeństwa (NSC) – największą ruchomą stalową konstrukcję na świecie, wybudowaną w 2019 roku za 2,5 miliarda dolarów. Eksplozja wyrwała dziurę o powierzchni 15 metrów kwadratowych w łuku kopuły na wysokości około 85 metrów, powodując pożar wewnątrz konstrukcji. Uszkodzone zostały kluczowe systemy: izolacji radiologicznej oraz kontroli wilgotności, które chronią przed korozją.

Serhii Tarakanow, dyrektor elektrowni, ostrzega:

Jeśli sarkofag się zawali, ponad 180 ton paliwa jądrowego i kilka ton radioaktywnego pyłu może zostać uwolnionych do atmosfery.

Naprawa ma kosztować nawet 500 milionów euro i musi zostać przeprowadzona w ciągu czterech lat, inaczej 100-letnia żywotność Nowego Sarkofagu Bezpieczeństwa (NSC) nie będzie gwarantowana.

Prace naprawcze są ekstremalnie trudne – ze względu na wysoki poziom promieniowania robotnicy mogą przebywać w uszkodzonym sektorze zaledwie kilka godzin rocznie. Do naprawy potrzeba około 100 wykwalifikowanych pracowników pracujących w bardzo krótkich zmianach na wysokości i na zakrzywionej, skażonej powierzchni.

Od początku inwazji Rosji w 2022 roku Czarnobyl był wielokrotnie zagrożony. Rosjanie okupowali strefę wykluczenia przez ponad miesiąc, kopali okopy w „Czerwonym Lesie” – jednym z najbardziej skażonych miejsc na Ziemi – i spowodowali już cztery całkowite blackouty (całkowite wyłączenia prądu) elektrowni od października 2024. Każde wyłączenie prądu zmusza do uruchamiania awaryjnych generatorów diesla, by chłodzić zużyte paliwo jądrowe.

Eksperci z organizacji Greenpeace i inżynierowie, którzy projektowali Nowy Sarkofag Bezpieczeństwa (NSC), podkreślają, że nawet przypadkowe uderzenie zbłąkanego drona może doprowadzić do katastrofy. 

Istnieje realne ryzyko nowego incydentu. Może do niego dojść w dowolną noc lub dzień – alarmuje dyrektor Tarakanow.

Mimo upływu 40 lat w strefie wykluczenia nadal znajdują się 180 ton paliwa jądrowego i tysiące ton radioaktywnego pyłu uwięzionych pod starym, prowizorycznym sarkofagiem z 1986 roku. Nowy Sarkofag Bezpieczeństwa (NSC) miał dać czas na bezpieczną rozbiórkę starej konstrukcji. Wojna pokrzyżowała te plany.

Czarnobyl pozostaje jednym z najbardziej niebezpiecznych miejsc na świecie – nie tylko z powodu spuścizny po 1986 roku, ale przede wszystkim z powodu trwającego konfliktu zbrojnego.

Źródło: Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X