Msza św. w intencji uczestników Powstania Warszawskiego w katedrze polowej

Kazanie wygłosił ks. kmdr w st. spocz. Janusz Bąk, kapelan środowisk kombatanckich, który podkreślił, że Powstanie Warszawskie należy do takich zdarzeń w życiu narodu, o których się nie zapomina. „Mijają lata, nieraz wieki a zdarzenia żyją pamięcią historii. Nie możemy pominąć tych wydarzeń. Żyjącym żołnierzom pamięć i szacunek. Miłość i modlitwa poległym” – przekonywał.

Ks. kmdr Bąk podkreślał, że żołnierze Powstania Warszawskiego pozostali wierni hasłu: Bóg, Honor, Ojczyzna. „Pozostaliście mu wierni także później. Również i wówczas, gdy radość zwycięstwa tłumił dyktat Jałty, a Polska została poddana zniewoleniu. Wielu z Was walczyło nadal: żołnierze AK, Żołnierze Wyklęci, niezłomni więźniowie polityczni. Wielu na lata całe zapełniło cele więzienne. Wielu skazano na śmierć” – powiedział. Kapelan podkreślił, że kolejne pokolenia winne są Powstańcom wdzięczność za wierność i służbę Ojczyźnie.

Nie sposób oszacować strat wśród ludności cywilnej

W czasie trwającego 63 dni walk w Stolicy śmierć poniosło ok. 18 tys. powstańców, a 25 tys. zostało rannych. Trudno oszacować jest straty wśród ludności cywilnej. Według szacunków Muzeum Powstania Warszawskiego w mieście zginęło między 120 a 150 tys. mieszkańców. Na osobisty rozkaz Heinricha Himmlera Warszawa miała zostać zrównana z ziemią. Z miasta wypędzono prawie 500 tys. pozostałych. Specjalne jednostki grabiły opustoszałe mieszkania oraz ocalałe dobra kultury i dokonywały systematycznych zniszczeń kolejnych kwartałów zabudowy.

25 września 2015 r. Sejm przyjął przez aklamację uchwałę ustanawiającą 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy. W uchwale podkreślono, że to dzięki ofiarnej i pełnej determinacji postawie mieszkańców miasta Powstanie Warszawskie trwało aż 63 dni. „Ustanawiając 2 października Dniem Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy, oddajemy im sprawiedliwość, czcimy pamięć pomordowanych, których tak wielu spoczywa nadal bezimiennie na Cmentarzu Powstańców Warszawy na stołecznej Woli” – czytamy w sejmowej uchwale z 2015 r.