Filmy o Powstaniu Warszawskim. Co warto obejrzeć 1 sierpnia?

W polskiej kinematografii odnajdziemy kilka ważnych pozycji, które pozwolą przenieść się do niepewnych czasów i przedstawią dramaty ludzi, żyjących w tej trudnej rzeczywistości.

• Powstanie Warszawskie, reż. Jan Komasa (2014)

Reżyserowi udało mu się dokonać rzeczy niezwykłej – wydobyć ze starych, poniszczonych klisz, obraz tragedii, prawdziwe emocje, prawdziwą śmierć i cierpienie, które zbliżają nas do tamtych czasów. To pierwszy w historii dramat wojenny non-fiction, to znaczy, że wszystkie obrazy, jakie widzimy na ekranie, pochodzą z oryginalnych archiwalnych kronik. Dopiero po odrestaurowaniu zachowanych klisz i pokolorowaniu ich, dodano głos i dźwięki, a całość zmontowano tak, aby nadać jej pozór fabuły. 

• Miasto 44, reż. Jan Komasa (2014)

Komasa zrobił przede wszystkim film o emocjach młodych ludzi. "Miasto 44'' to jedna z historii, pozwalająca zrozumieć dramat, mających własne plany i marzenia, jednak żyjących w niesprzyjających czasach. Wbrew wszystkiemu, bohaterowie filmu starają się jak najlepiej spędzać każdą chwilę, bo w końcu nie wiadomo, kiedy nadejdzie koniec. W filmie młodzi zakochani szybko zostają jednak wystawieni na ciężkie próby.

• Kanał, reż. Andrzej Wajda (1956)

Film opowiada o powstańcach przedzierających się przez duszne i klaustrofobiczne kanały. Rezygnacja miesza się tutaj z determinacją oraz walką o przetrwanie. Film nie obył się bez kontrowersji, demitologizował w pewnym sensie samo Powstanie, niemniej jest to wielkie artystyczne kino o miłości, odwadze i poświęceniu w tragicznych okolicznościach.

• Godzina W, reż. Janusz Morgenstern (1979)

Filmowa adaptacja reportażowego opowiadania Jerzego Stefana Stawińskiego z 1956 roku, dotyczącego pierwszego dnia Powstania Warszawskiego. Obraz Jerzego Morgensterna skupia się nie tylko na ukazaniu samego powstania, ale pokazuje nam emocje i wewnętrzne dramaty ludzi, którzy muszą wybierać po miedzy życiem a śmiercią, gdyż wykonanie rozkazu wiąże się ze zbiorowym samobójstwem.

• Zakazane Piosenki, reż. Leonard Buczkowski (1946)

Nakręcone tuż po zakończeniu wojny Zakazane Piosenki fabularnie opowiadają o całym przebiegu konfliktu na terenie okupowanej Warszawy, ale samo Powstanie również ma tu ogromny wydźwięk. Niestety, film był wielokrotnie przerabiany, szczególnie przez komunistyczną władzę, która domagała się wyraźnego podkreślenia udziału Rosjan w pokonaniu Niemców. Nie zmienia to jednak faktu, że Zakazane Piosenki są filmem zestawiającym ze sobą tragizm wojny z ogromną pozytywną siłą drzemiącą w młodych Polakach.