400 mld zł będzie kosztować transformacja naszego ciepłownictwa. Kto zapłaci za sławetne Fit for 55?

Wojciech Dąbrowski zaprezentował raport PTEZ pt. "Ocena wpływu rozstrzygnięć unijnego pakietu "Fit for 55" na transformację sektora ciepłownictwa systemowego w Polsce".

"Szacujemy, że łącznie na dekarbonizację sektora ciepłownictwa systemowego w Polsce potrzeba ok. 400 mld zł, aby dostosować go do pakietu "Fit for 55" - powiedział Dąbrowski, komentując raport.

W zaprezentowanej analizie doprecyzowano, że łączne nakłady na dekarbonizację sektora ciepłownictwa systemowego w Polsce wyniosą - w zależności od scenariusza - od 276 do 418 mld zł. Natomiast dzieląc te kwoty na poszczególne sektory wykazano, że nakłady na infrastrukturę wytwórczą wyniosą 94-178 mld zł, przesyłową i dystrybucyjną - 76-100 mld zł, modernizację instalacji odbiorczych - 106-140 mld zł.

"Transformacja energetyki - a co za tym idzie oczywiście sektora ciepłownictwa - jest nieunikniona. Co do tego dzisiaj już nikt nie ma wątpliwości, że musimy się dekarbonizować, a jednocześnie regulacje unijne, w tym szczególnie pakiet różnego rodzaju przepisów zamieszczonych w różnych aktach prawnych - pakiet "Fit for 55" - mocno oddziałuje na skalę i tempo całej transformacji" - wskazał Dąbrowski.

Zauważył, że analiza uwzględnia scenariusze zmniejszenia zapotrzebowania na ciepło wynikające głównie z termomodernizacji. "Termomodernizacja postępująca w starych budynkach będzie produkcję ograniczała" - stwierdził prezes PGE.

Zauważył, że rynek ciepła systemowego w Polsce jest największym w UE. "Specyfika i wielkość polskiego sektora ciepłownictwa systemowego powodują, że przepisy te będą miały zdecydowanie większy wpływ na mieszkańców Polski niż innych państw członkowskich. Koszty transformacji będą i tak ogromne, a sam proces będzie stanowił - poza potężnym wyzwaniem stricte finansowym - potężne wyzwanie techniczne i organizacyjne" - ocenił Wojciech Dąbrowski.

Jego zdaniem kluczowy aspekt to zapewnienie finansowania inwestycji po to, aby ceny ciepła i energii elektrycznej dla mieszkańców Polski były na akceptowalnym poziomie. "Aby tak się stało, konieczne jest zwiększenie maksymalnego poziomu pomocy publicznej, określonego w zmienionych w marcu 2023 r. na niekorzyść, przepisach unijnych, z poziomu 30-45 proc. kosztów kwalifikowanych. Postulujemy, aby tych kosztów było co najmniej 60 proc. po to, abyśmy mogli realizować inwestycje w transformację polskiego ciepłownictwa, korzystając ze środków zewnętrznych, pomocowych w wysokości co najmniej 60 proc., żeby całkowitymi kosztami transformacji nie obciążać polskich odbiorców" - powiedział.

Przy obecnych zapisach pakietu "Fit for 55" - stwierdził prezes PGE - konieczna jest zmiana miksu wytwórczego w sektorze. Dodał, że do 2040 r. znaczny udział w miksie może stanowić ciepło z kogeneracji gazowej, jednak po 2040 r. konieczna będzie zmiana w kierunku źródeł odnawialnych.

Mówiąc o najważniejszych technologiach i paliwach, które mogą być wykorzystane w dekarbonizacji sektora ciepłownictwa systemowego, wymienił: źródła gazowe, biomasowe, geotermalne, wielkoskalowe pompy ciepła, kotły elektrodowe zasilane energią elektryczną z OZE, ciepło odpadowe, a także w przyszłości jednostki kogeneracji zasilane zielonym wodorem lub biometanem, technologie SMR, MMR i magazyny ciepła.

Dąbrowski zaznaczył, że raport przygotowali eksperci z Enei, PGE, PGNiG Termika, Fortum, Tauronu, Veolii i prezentowane jest w nim stanowisko branży. "Jest to wspólne stanowisko całej branży ciepłowniczej w Polsce" - powiedział dodając, że "stanowimy 60-70 proc. rynku ciepłownictwa".

Mówiąc o głównych celach raportu, wskazał: określenie kosztów transformacji sektora ciepłownictwa systemowego w Polsce, wskazanie rozwiązań technologicznych pozwalających na transformację, wypracowanie rekomendacji dotyczących kierunków implementacji do prawodawstwa krajowego kluczowych przepisów mających wpływ na sektor ciepłownictwa systemowego. Raport - jak dodał prezes PGE - obejmuje złożoną analizę ekonomiczną dla rynków ciepła sklasyfikowanych według zamówionej mocy cieplnej: do 20 MW, 20-50 MW, 50-100 MW, 100-300 MW, 300-500 MW i powyżej 500 MW. "Dla każdego z rynków zaproponowaliśmy cztery warianty technologiczne pozwalające na spełnienie kryterium efektywnego systemu ciepłowniczego" - podał.

*****

Raport przedstawiono w trakcie IV Kongresu Kogeneracji. 10 grudnia 2020 r. na szczycie UE w Brukseli doszło do porozumienia przywódców unijnych ws. budżetu UE i Funduszu Odbudowy. Rada Europejska, po groźbie zawetowania budżetu UE przez Polskę i Węgry, przyjęła wynegocjowane wcześniej konkluzje, określające kryteria stosowania mechanizmu praworządności wiążącego wydatkowanie środków unijnych z przestrzeganiem praworządności oraz polityki klimatycznej UE, której założenia zawarte są w pakiecie "Fit for 55". Polska zagłosowała wówczas za propozycjami kierunkowymi pakietu "Fit for 55".

Parlament Europejski przyjął w połowie kwietnia dyrektywy i rozporządzenia z pakietu "Fit for 55", które mają prowadzić do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 proc. do 2030 r. (w porównaniu z 1990 r.) i osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. W głosowaniu przyjęta została m.in. reforma unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i nowy graniczny mechanizm węglowy (CBAM). Powołany został również Społeczny Fundusz Klimatyczny (SCF). Za przyjęciem pakietu głosowali przedstawiciele PO, PSL i Lewicy.