Prof. Dadak: W interesie USA leżało osłabienie Niemiec i Austro-Węgier

8 stycznia 1918 r. 13. punkt Wilsona

13. punkt mówił o utworzeniu państwa polskiego z dostępem do morza, przez co do tej pory Wilson jest w Polsce jednym z najpopularniejszych prezydentów USA i ma w Warszawie swój plac.

– Myślę, że głównym powodem było to, że Ignacy Paderewski był przyjacielem prezydenta Wilsona i to się w dużej mierze przyczyniło. Polska była podzielona, część leżała w Niemczech. W interesie USA leżało osłabienie Niemiec i Austro-Węgier – mówił Dadak.

Deklaracja prezydenta Wilsona

– W USA tworzyła się armia Polska. Polonia była silnie zorganizowana. Dokonywano tam sporych składek na tworzenie się armii i państwa polskiego. Prezydent Wilson z punktu widzenia swojego interesu politycznego wspierał Polskę – podkreślił.

– Fakt, że Polacy byli aktywni, szeroko znani miało wpływ. Głos potencjalnych wyborców miał znaczenie dla wszystkich partii Stanów Zjednoczonych. Emigracja była odmienna od tej, z którą mamy dziś do czynienia. Była to emigracja głównie z obszarów wiejskich. Ta emigracja liczyła się z powrotem do Polski. Zdecydowana większość Polaków, która teraz wyjeżdża do USA nie mają planów na powrót – zaznaczył Dadak.

Odzyskanie przez Polskę niepodległości

– Moje przypuszczenie jest takie. Chciałbym wspomnieć o działaniach na terenie Polski o Legionach Piłsudskiego – one również miały ogromny wpływ. Trwał wyścig: Anglia, Francja, a z drugiej strony państwa centralne chciały wykorzystać potencjał. Była to tak zwana licytacja sprawy Polskiej. Niemcy i Austro-Węgry powiedziały, że nie będą wspierać niepodległej Polski – mówił.