Dług coraz bliżej ustawowego progu. Emeryci i budżetówka mogą odczuć skutki

Dług zbliża się do niebezpiecznej granicy

Państwowy dług publiczny może w przyszłym roku przekroczyć próg 55 proc. PKB. Jak wynika z opinii Rady Fiskalnej, ryzyko takiego scenariusza jest bardzo wysokie. Przekroczenie tej granicy nie pozostaje bez konsekwencji – ustawa o finansach publicznych przewiduje w takim przypadku uruchomienie mechanizmów ostrożnościowych.

Wiceprzewodniczący Rady Fiskalnej prof. Andrzej Torój w rozmowie z money.pl wskazywał, że konieczne mogłyby być trudne decyzje dotyczące wydatków państwa:

– Jeśli do tego dojdzie, konieczne będą bolesne decyzje, w tym ograniczenie dynamiki wzrostu płac w sektorze publicznym – mówił prof. Torój.

– Trzeba będzie również ograniczyć tempo waloryzacji emerytur i rent. Przekroczenie wspomnianego progu odbije się też na niektórych samorządach – dodawał.

Zamrożenie wynagrodzeń w budżetówce

Jednym ze skutków przekroczenia progu byłoby zamrożenie wynagrodzeń w sektorze budżetowym. Według opisywanych wyliczeń dotyczyłoby to ponad pół miliona etatów, m.in. w służbie cywilnej, wojsku, policji i administracji rządowej, a także nauczycieli czy prokuratorów. Ograniczenia objęłyby również świadczenia emerytalno-rentowe. Ustawa przewiduje w takiej sytuacji ograniczenie możliwości ich waloryzacji. W materiale wskazano, że przy prognozowanej waloryzacji na poziomie około 3,5 proc. mechanizm związany z wysokim długiem mógłby ograniczyć wzrost świadczeń do maksymalnie około 3 proc.

Znacznie poważniejszym problemem byłaby konieczność ograniczenia deficytu. Tomasz Prusek, prezes Fundacji Przyjazny Kraj, zwraca uwagę na skalę środków, które trzeba byłoby znaleźć w finansach państwa:

– Wejście w kryzys zadłużenia z powodu nadmiernego długu publicznego grozi koniecznością zrównoważenia budżetu. Oznacza to wymóg znalezienia około 300 miliardów złotych, które w ostatnich latach pożyczamy w postaci nowego długu – powiedział.

Zdaniem ekonomisty możliwe rozwiązania sprowadzałyby się przede wszystkim do zwiększenia dochodów państwa albo ograniczenia jego wydatków:

– Tymi rozwiązaniami są podwyżka podatków, co w obecnej sytuacji politycznej będzie bardzo trudne do przeprowadzenia, albo obcięcie wydatków, głównie socjalnych – ocenił Prusek.

Ekspert wskazał przy tym na skalę kosztów największych programów społecznych:

– To właśnie wydatki socjalne są finansowane w praktyce „na kredyt”. Dwie pozycje w budżecie państwa, czyli program Rodzina 800 plus oraz tzw. trzynastki i czternastki, każdego roku kosztują nas łącznie ok. 100 miliardów złotych. Pokazuje to, że mamy przestrzeń do wprowadzenia oszczędności. Osobną sprawą pozostaje to, czy będzie wola polityczna, by ten proces przeprowadzić – stwierdził.

Skutki mogą pojawić się z opóźnieniem

Ewentualne przekroczenie progu w 2027 roku nie oznaczałoby jednak natychmiastowego zastosowania wszystkich ograniczeń. Członek Rady Polityki Pieniężnej Ludwik Kotecki wskazał, że oficjalne dane potwierdzające naruszenie granicy byłyby dostępne później:

– Naruszenie tej granicy w przyszłym roku, jeśli rzeczywiście nastąpi, będziemy mogli odnotować w komunikacie GUS dopiero wiosną 2028 r. Oznacza to, że bardzo istotnym ograniczeniom przy planowaniu budżetu państwa na 2029 r. będzie już podlegać kolejny rząd – wyjaśnił.

Ministerstwo Finansów prezentuje przy tym inne akcenty w ocenie sytuacji. W oficjalnym stanowisku z 14 września resort podkreślił, że Rada Fiskalna potwierdziła brak przekroczenia przez państwowy dług publiczny konstytucyjnego progu 60 proc. PKB w 2027 roku, także w dodatkowych wariantach zakładających niekorzystne warunki.

Rada Fiskalna opublikowała swoją opinię dotyczącą projektu budżetu na 2027 rok 14 września.

Tomasz Prusek ostrzega jednak, że czasu na działania może być coraz mniej:

– Obawiam się, że doszliśmy dziś do ściany i nie mamy już takich rezerw. To wszystko powoduje, że dla nowego rządu, który wyłonimy w przyszłorocznych wyborach parlamentarnych, kryzys finansów publicznych nie będzie zagadnieniem czysto teoretycznym – podsumował.

Źródło: Republika, money.pl

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X