Przejdź do treści
Wydarzenie W piątek, 20 listopada, gościem Miasteczka Wolności przed siedzibą Trybunału Konstytucyjnego będzie Karat NM, warszawski raper. Początek spotkania o godz. 18:30
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
14:06 W Chodzieży (wielkopolskie) pożegnano w piątek jedną z ofiar listopadowego zamachu na krakowskim rynku. 53-letnia pani Izabela była malarką, dień przed atakiem odbył się wernisaż jej wystawy
13:20 NBP chce, by strony sporu w TK wystąpiły do sądu o ustalenie prawa do zarządzania rachunkami
12:22 SPORT: legendarny amerykański tenisista Jimmy Connors poinformował, że zdiagnozowano u niego chorobę nowotworową
12:06 IPN wszczyna łącznie 22 postępowania karne dotyczące represji komunistycznych władz wobec uczestników protestów robotniczych z czerwca 1976 w woj. pomorskim i kujawsko-pomorskim
11:52 Prezydent powołał ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego na funkcję wicepremiera. Agnieszka Bartol została nową minister funduszy i polityki regionalnej
10:59 Szefernaker: prezydent dokona w piątek zmian w składzie rządu; wydarzenie będzie miało charakter techniczny
10:25 Ukraina została zaatakowana przez Rosję w nocy z czwartku na piątek 20 rakietami balistycznymi, 80 pociskami manewrującymi i ok. 400 dronami różnych typów, w tym 120 odrzutowymi - informują służby ukraińskie
09:54 Zełenski: nie jestem pewien, czy USA rozumieją art. 5 NATO tak samo jak my
09:37 UOKiK: właściciel Biedronki ma w ciągu 14 dni zapłacić 170 mln zł kary. Chodzi o nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub Gazety Polskiej w Zielonej Górze i Tomasz Naruszewicz zapraszają na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego. Piątek, 20.11, g. 15:00, plac przed Urzędem Marszałkowskim ul. Podgórna 7, w Zielonej Górze
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Płock i poseł Wioletta Kulpa zapraszają na spotkanie z posłem Michałem Wosiem, 20 listopada godz. 18:00, Orlen Arena w Płocku
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Sierakowice zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 20 listopada, g. 17, przed Sądem Rejonowym, ul. Kościuszki 1, Kartuzy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Tarnowie zaprasza na więc poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 21 listopada, g. 14, Plac Sobieskiego, Tarnów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Kościerzynie zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz wsparcia działań Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 14, Rynek, Kościerzyna.
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Jelenia Góra oraz Poseł Marzena Machałek zapraszają na spotkanie z posłem Markiem Jakubiakiem. 22 listopada, godz. 16:00. ORATORIUM przy Parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Jeleniej Górze-Cieplicach ul. PCK 23
Wydarzenie Kluby „Gazety Polskiej” w Łodzi zapraszają na manifestację poparcia dla działań Prezydenta RP w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, 23 listopada, g. 17, ul. Piotrkowska 104, przed Urzędem Wojewódzkim
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z dr Markiem Wochem, 24 listopada, g.18, Polsko-Amerykanski Osrodek Ksztalcenia Zawodowego ul. Kaminskiego 17/19
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Racibórz zaprasza na protest w obronie Konstytucji i Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 11, Rynek, Rybnik
Wydarzenie Klub „GP” Białystok-Centrum zaprasza na spotkanie z dr. Oskarem Kidą i sędziami Michałem Lasotą, Marcinem Czapskim, Jędrzejem Dessoulavy-Śliwińskim, Iwoną Tryfon-Wilkoszewską, 21.11, g. 16, Sala Podlaskiej Solidarności, ul. Suraska 1, Białystok
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Szczecin zaprasza na wiec w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 14, Plac Armii Krajowej 1, przy Urzędzie Miasta Szczecin
Wydarzenie Krąg Pamięci Narodowej zaprasza na obchody 196. rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego. Niedziela, 29 listopada 2026 r., godz. 12:30. Warszawa, Olszynka Grochowska, Kopiec Bohaterów, Aleja Chwały. Zbiórka skrzyżowanie ul. Chełmżyńskiej i ul. Traczy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Katowice II zaprasza na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 22 listopada, g. 16, Aleja Korfantego, przy Pomniku Powstańców Śląskich, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Głogowie oraz poseł Wojciech Zubowski zapraszają na spotkanie z dr Małgorzatą Żaryn i prof. Janem Żarynem, 3 grudnia, g. 16.45, Aula św. Gerarda, przy Kościele pw. św. Klemensa, ul. Sikorskiego 23, Głogów

Tomasz Strzembosz. Harcerz

Tomasz Strzembosz Źródło: ipn.gov.pl

Jakże trudno wyobrazić dziś sobie w Polsce harcerza, który nie wie, kim był profesor Tomasz Strzembosz. Ten, bez wątpienia, wybitny człowiek, choć w sposób szczególny ukochał historię i to jej poświęcił się bez reszty, przez znaczną część życia związany był z harcerską służbą.

Harcerska służba

Rozpoczął ją już w 1945 roku. Więź z harcerstwem zacieśniło małżeństwo z Marią Dawidowską, również harcerką, siostrą Macieja, „Alka”, jednego z trzech głównych bohaterów „Kamieni na szaniec”. W Związku Harcerstwa Polskiego działał od września 1945 roku do samorozwiązania się drużyn ZHP na przełomie lat 1948 i 1949. Początkowo zasilał szeregi 5. Krakowskiej Drużyny Harcerzy, następnie zaś 46. Warszawskiej Drużyny Harcerzy w Falenicy.

Do harcerstwa powrócił, kiedy po likwidacji ZHP w roku 1951, pojawiła się nadzieja na jego odrodzenie. Jesienią 1956 roku Strzembosz uczestniczył w spotkaniach organizowanych przez byłych członków Szarych Szeregów, aby następnie – na zaproszenie hm. Aleksandra Kamińskiego – w dniach w dniach 8-9 grudnia 1956 r. wziąć udział w Ogólnopolskiej Naradzie Działaczy Harcerskich w Łodzi, która przeszła do historii pod nazwą Zjazd Łódzki. Po zjeździe tym, który doprowadził do reaktywacji Związku, stanął na czele drużyny harcerskiej  w stołecznej szkole podstawowej przy ul. Hożej.

Ku odnowie. Na czele harcerstwa niepokornego

Ale najważniejszy czas działalności Strzembosza miał dopiero nadejść. Ostatnie dziesięciolecie PRL, to niewątpliwie okres trudny w dziejach Związku Harcerstwa Polskiego, czas który miał niebagatelny wpływ na dalsze losy całego harcerstwa w Polsce. To właśnie wtedy, lata wypaczania idei skautingu przez partyjnych aparatczyków oraz indoktrynacji politycznej spowodowały bunt w środowiskach, które na przekór władzy pielęgnowały prawdziwą ideę skautingu. Ten „ożywczy ferment” okazał się determinantem powstania pierwszych ruchów „niepokornych”, których celem była moralna odnowa ruchu harcerskiego. Inicjatywy powrotu do prawdziwego harcerstwa pojawiały się już wcześniej jednak kulminacja przypadła właśnie na okres pierwszej „Solidarności”. Wtedy właśnie w ZHP wyłoniły się pierwsze ruchy niepokornych. Powstawały spontanicznie, często zupełnie od siebie niezależnie. Wszystkie powstały powodowane chęcią moralnej odnowy harcerstwa w duchu tradycyjnej roty Prawa i Przyrzeczenia Harcerskiego. Postulowały powrót do skautowych metod wychowania i odpolitycznienie organizacji, która tak bardzo kojarzyła się wówczas z powiedzeniem „ZHP – pierwszy krok do partii”.

Warszawa była miastem, gdzie zrodziły się aż dwie tego typu inicjatywy: jedna, związana z phm. Leszkiem Truchlewskim i hm. Stanisławem Czopowiczem, która zainicjowała stworzenie kręgu, druga skupiona właśnie wokół Tomasza Strzembosza. Działalność tego ostatniego była niezwykle ważna, ponieważ miała charakter ogólnopolski. Na jednym ze spotkań, które miało miejsce 5 października 1980 roku T. Strzembosz gościł w swym prywatnym mieszkaniu przedstawicieli z Lublina, Zakopanego oraz Gdańska. Stało się to początkiem współpracy wykraczającej poza wymiar lokalny i pozwoliło uczestniczyć instruktorom z innych miast w założycielskiej zbiórce Środowiskowego Kręgu Instruktorskiego Chorągwi Warszawskiej. Zaczęto tworzyć lokalne Kręgi Instruktorów Harcerskich w ramach ZHP, te na wzór warszawskiego. Zaowocowało to - w dniach 25-26 października 1980 roku - utworzeniem Porozumienia Instruktorów Harcerskich im. Andrzeja Małkowskiego skupiającego 25 – osobową grupę instruktorów harcerskich z całego kraju.

Ktoś pobrudził nam piękny sztandar

W roku 1981 Strzembosz współtworzył Niezależny Ruch Harcerski i był jego wiceprzewodniczącym.
W tych niełatwych latach krystalizowała się jego wizja dotycząca przyszłości ruchu harcerskiego, jego kształtu w nowych realiach. Kiedy 12 lutego 1989 roku uczestniczył w spotkaniu, zorganizowanym w Warszawie przez struktury rozbitego Ruchu Harcerskiego, był już zdecydowanym orędownikiem powstania niezależnej i samodzielnej organizacji harcerskiej poza strukturami ZHP. W efekcie tego stał się jednym z twórców Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej. Na I Walnym Zjeździe ZHR, który odbył się w dniach 1-2 kwietnia 1989 r. został wybrany jego przewodniczącym. Uważał, że jedność nie jest już możliwa, że ZHP nie jest reformowalny. „Tak jest lepiej – pisał - niż gdyby miała być taka „jedność” jak w latach 1956-1989, z wyrzuceniem precz inaczej myślących i niemożnością budowania organizacji według własnego serca, a nie z nakazu „siły przodującej”. Strzembosz pisał, że praca w ZHP nie jest możliwa, bo „dla zbyt wielu ludzi skrót „ZHP” znaczy już coś innego niż w 1939 roku, niż w roku 1945, niż w roku 1948. "Ktoś pobrudził nam piękny sztandar” - stwierdził. Pisał, że nie da się zapomnieć o tym, co przez 45 lat działo się w Związku, ponieważ „za wielu ludzi cierpiało za krzyż harcerski, także od „własnego ZHP” by napisana lekką ręką przez peerelowskiego „działacza” „gruba kreska” wystarczyła".

Jeszcze w 2004 roku profesor Tomasz Strzembosz w jednym z wywiadów powiedział: „W sprawie istniejącego współcześnie podziału mówię zawsze: nie żądajcie, byśmy byli razem z tym ZHP, który nigdy nie potępił takich swoich członków, jak podharcmistrz Chmielewski, jeden z zabójców księdza Popiełuszki. Między komunistycznym ZHP, przedszkolem PZPR, i niepokornymi środowiskami harcerskimi były różnice podstawowe”.

16 października 2004 r. profesor Tomasz Strzembosz po długiej chorobie odszedł na wieczną wartę.  Pośmiertnie, decyzją władz naczelnych ZHR, nadano mu stopień harcmistrza Rzeczypospolitej, a także Krzyż Honorowy ZHR - Semper Fidelis

Baran, Adam F.: Walka o kształt harcerstwa w Polsce (1980-1990). Niepokorni i niezależni, publikacje Tomasza Strzembosza, inne