Oni ignorowali chorobę. Sztuczna inteligencja tworzy pierwszy lek

Mówi o „rewolucji w projektowaniu białek”, którą porównuje do Rewolucji Przemysłowej. Jego laboratorium na Uniwersytecie Waszyngtońskim ogłosiło, że programy sztucznej inteligencji, za które Baker otrzymał Nagrodę Nobla, po raz pierwszy stworzyły lek na chorobę zaniedbaną przez duże firmy farmaceutyczne.

Na czele tego osiągnięcia naukowego stoi meksykańska biochemik Susana Vázquez, która dołączyła do Narodowego Centrum Badań nad Rakiem w Madrycie. Laboratorium Bakera projektuje białka, które nie występują w naturze. W przeszłości, opracowali m.in. "pierwszy lek białkowy zaprojektowany komputerowo": szczepionkę przeciwko COVID-19, SKYCovione, używaną już w Wielkiej Brytanii i Korei Południowej, a także obiecujące molekuły przeciwko grypie i rakowi mózgu.

Susana Vázquez, w ostatnim roku doktoratu, zaproponowała zbadanie jednej z 23 zaniedbanych chorób tropikalnych, wg Światowej Organizacji Zdrowia: zatrucia po ukąszeniu węża, które powoduje ponad 100 000 zgonów rocznie i trzykrotnie więcej amputacji. Ona i jej współpracownicy użyli programów sztucznej inteligencji, RFdiffusion i ProteinMPNN, do zaprojektowania nieistniejących wcześniej białek zdolnych do neutralizacji śmiertelnych toksyn z jadu kobry, przynajmniej w symulacjach komputerowych.

Vázquez otrzymała e-mail z pierwszymi wynikami badań na zwierzętach podczas joggingu w Seattle. 

"Serce mi stanęło, musiałam się zatrzymać, żeby przeczytać tego maila. To było niesamowite, bo niektóre myszy przeżyły podanie 100% dawek śmiertelnych jadu" – wspomina. Jej badania opublikowano w czasopiśmie „Nature”.

Autorzy uważają, że ten sukces, poza samym leczeniem ukąszeń węży, sugeruje, że sztuczna inteligencja "może pomóc w demokratyzacji odkrywania leków", zwłaszcza w przypadku zaniedbanych, a niszczących chorób, dzięki "znacznym" oszczędnościom pieniędzy i zasobów.

Każdego roku, ponad dwa miliony ludzi doznaje ukąszeń węży, głównie w Afryce, Azji i Ameryce Łacińskiej. Toksyny mogą prowadzić do paraliżu i krwotoków. Obecne leczenie, jest prymitywne - polega na wstrzykiwaniu jadu węża koniom, pobieraniu ich krwi i pozyskiwaniu wytworzonych specyficznych przeciwciał. 

"Niestety, jest bardzo mało funduszy, zarówno ze strony instytucji akademickich, jak i dużych firm farmaceutycznych, na poprawę obecnych metod leczenia ukąszeń węży” – ubolewa Vázquez.

David Baker zdobył połowę Nagrody Nobla w dziedzinie chemii w zeszłym roku. Drugą część podzielili między siebie Demis Hassabis i John Jumper z Google DeepMind, którzy przyczynili się do rozwoju AlphaFold, systemu przewidującego strukturę białek z bezprecedensową dokładnością.

Baker podkreśla różnice między swoim otwartym laboratorium, a zamkniętym systemem Deepmind. Jego zdaniem, otwarty system przynosi więcej pomysłów i korzyści dla postępu nauki. Google DeepMind otworzyło część swoich systemów po tym, jak Baker udostępnił swój system bezpłatnie.

Baker jest optymistą co do przyszłości protein zaprojektowanych komputerowo. Uważa, że mogą pomóc w leczeniu wielu problematycznych chorób, gdyż „design pozwala na włączenie wszystkich potrzebnych właściwości w lek”, co jest trudne do osiągnięcia innymi metodami.

Belgijska biotechnolożka Els Torreele, współtwórczyni Drugs for Neglected Diseases Initiative (DNDi), która szuka nowych leków na choroby dotykające ponad miliard ludzi, jest sceptyczna wobec obietnicy "demokratyzacji" jaką niesie ze sobą sztuczna inteligencja. Uważa, że ​​demokratyzacja odkrywania leków, powinna oznaczać udostępnienie dużych danych i potężnych narzędzi obliczeniowych na szeroką skalę. Organizacja DNDi udowodniła, że opracowanie leku nie musi kosztować 2,5 miliarda euro, inwestując 55 milionów euro w rozwój fexinidazolu, pierwszego doustnego leku na śpiączkę afrykańską.

Źródło: Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X