Zmiany klimatu budzą „medicane”. Huragany nad Morzem Śródziemnym
Medicane – rzadkie, ale ekstremalnie groźne cyklony tropikalne nad Morzem Śródziemnym – stają się coraz większym zagrożeniem w wyniku zmian klimatu. Cieplejsza powierzchnia morza dostarcza im ogromnej energii, a naukowcy alarmują, że zjawisko to będzie przybierać na sile.
Zjawisko zwane medicane (połączenie słów „Mediterana” i „hurricane”) to cyklony o cechach huraganów tropikalnych, które zaskakująco pojawiają się w nietropikalnej strefie Morza Śródziemnego. W ostatnich latach dały o sobie znać w dramatyczny sposób.
W marcu 2026 roku medicane Jolina spowodował poważne zniszczenia w Afryce Północnej. Wcześniej, w 2020 i 2023 roku, potężne cyklony Ianos i Daniel spustoszyły Grecję, a ten drugi doprowadził do prawdziwej katastrofy humanitarnej w libijskim mieście Derna, gdzie tysiące osób zginęły lub zaginęły.
Te ekstremalne zjawiska nie znają granic – uderzają w gęsto zaludnione wybrzeża, na których żyje około 540 milionów ludzi. Największe zagrożenie stanowią intensywne opady powodujące rozległe powodzie oraz bardzo silne wiatry w pobliżu oka cyklonu.
Głównym czynnikiem napędzającym medicane jest rosnąca temperatura powierzchni Morza Śródziemnego. Według Atlasu Copernicus, w latach 1990–2020 morze ocieplało się średnio o 0,4°C na dekadę, a lokalnie podczas wydarzeń ekstremalnych różnice sięgają nawet 2°C powyżej normy. Cieplejsza woda oznacza większą ewaporację, więcej energii i wilgoci w atmosferze – idealne warunki do powstawania i nasilania się takich cyklonów.
Badania pokazują, że zmiany klimatu najbardziej wzmacniają intensywność opadów, choć w niektórych przypadkach wzrasta również siła wiatru. Średnio w rejonie Morza Śródziemnego dochodzi do mniej niż trzech medicane rocznie, ale ich destrukcyjna siła rośnie.
Naukowcy podkreślają pilną potrzebę rozwoju nowych metod monitorowania, lepszych modeli prognostycznych oraz systemów wczesnego ostrzegania. Trwają międzynarodowe projekty badawcze, m.in. projekt MEDICANES Europejskiej Agencji Kosmicznej, który ma pomóc w przewidywaniu i minimalizowaniu skutków tych niebezpiecznych zjawisk.
Medicane to wyraźny sygnał, że zmiany klimatu już teraz wpływają na pogodę w Europie i basenie Morza Śródziemnego. Bez zdecydowanych działań adaptacyjnych i lepszego zrozumienia tych procesów, ekstremalne wydarzenia mogą w przyszłości stać się jeszcze bardziej dotkliwe.
Źródło: Republika
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X
