Przejdź do treści
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo Telewizji Polskiej przeciwko Telewizji Republika w sprawie o ochronę dóbr osobistych. Sąd stwierdził, że Republika mogła używać określenia "nielegalna" w stosunku do TVP. Więcej na tvrepublika.pl
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
17:40 Litwa: Bundeswehra rozpoczęła w niedzielę pierwsze testy taktyczne swoich dronów kamikadze podczas ćwiczeń na Litwie, gdzie od końca 2027 r. będzie stacjonować niemiecka brygada pancerna licząca 5 tys. żołnierzy
15:35 Libia: Na rosyjskiej korwecie rakietowej Merkury doszło do eksplozji w libijskim porcie Bengazi. Korweta została prawdopodobnie zniszczona
13:25 Turcja: Szczyt klimatyczny COP31 w Antalyi został przedłużony o dwa dni z powodu trudności w osiągnięciu porozumienia. Najnowsze porozumienie nie zawiera sformułowania „paliwa kopalne” ani nie wzywa wprost do odejścia od węgla, ropy i gazu
12:02 Cichanouska: Przywódca Białorusi Alaksandr Łukaszenka traktuje więźniów politycznych w tym państwie jak karty przetargowe. Represje na Białorusi trwają, a za kratami nadal przebywa tam ponad 900 więźniów politycznych
10:44 Iran: Od niedzieli wprowadzane są rotacyjne przerwy w dostawach energii elektrycznej dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw. Przyczyną są braki paliwa oraz uszkodzenia infrastruktury energetycznej
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Kluby „Gazety Polskiej” w Łodzi zapraszają na manifestację poparcia dla działań Prezydenta RP w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, 23 listopada, g. 17, ul. Piotrkowska 104, przed Urzędem Wojewódzkim
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Długołęka zaprasza na wykład ks. dr hab. Tomasza Błaszczyka. Wychowanie „wczoraj” i „dzisiaj” - cele i zadania. 23 listopada, godz. 18:45 po Mszy Św. Kościół św. Michała Archanioła, Długołęka
Wydarzenie Manifestacja wzywająca prezydenta Olsztyna Roberta Szewczyka do rozebrania pomnika wdzięczności Armii Radzieckiej, czyli tzw. szubienic. Wtorek, 24 listopada 2026 r., godz. 11.00, plac Xawerego Dunikowskiego – przed „Szubienicami”, Olsztyn
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z dr Markiem Wochem, 24 listopada, g.18, Polsko-Amerykanski Osrodek Ksztalcenia Zawodowego ul. Kaminskiego 17/19
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Śląskie Kluby "Gazety Polskiej" zapraszają na manifestację poparcia dla Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz obrony Trybunału Konstytucyjnego. 27 listopada, godz. 17:00 Plac Gwarków, Tarnowskie Góry
Wydarzenie Krąg Pamięci Narodowej zaprasza na obchody 196. rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego. Niedziela, 29 listopada 2026 r., godz. 12:30. Warszawa, Olszynka Grochowska, Kopiec Bohaterów, Aleja Chwały. Zbiórka skrzyżowanie ul. Chełmżyńskiej i ul. Traczy
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Głogowie oraz poseł Wojciech Zubowski zapraszają na spotkanie z dr Małgorzatą Żaryn i prof. Janem Żarynem, 3 grudnia, g. 16.45, Aula św. Gerarda, przy Kościele pw. św. Klemensa, ul. Sikorskiego 23, Głogów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie Cz. 1: Klub "Gazety Polskiej" Chicago zaprasza na spotkania z przedstawicielami ORDO IURIS, Adw. Jerzym Kwaśniewskim, Prezesem Ordo Iuris i Moniką Leszczyńską, Wiceprezesem ds. członkowskich. 6 grudnia w Chicago i w Wheeling
Wydarzenie Cz. 2: Chicago - g. 9:00 AM Msza Św. Kościół Świętej Trójcy 1118 N Noble St. g. 10:15 AM Spotkanie z Polonią w Sali przy kawiarence. Wheeling - g. 5:15 PM Msza Św. Kościół Św. Józefa Robotnika, 181 W Dundee Rd. g. 6:30 PM Spotkanie w sali bankietowej
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Staszów zaprasza na recital Pawła Piekarczyka z repertuarem pieśni patriotycznych z udziałem Józefa Małobęckiego w 45 rocznice wprowadzenia stanu wojennego. 11 grudnia, g. 17. Staszowski ośrodek Kultury ul. Parkowa 6, Staszów

El Niño 40 proc. silniejsze. Naukowcy: Żaden kraj nie jest bezpieczny

El Nino
Źródło: prognoza El Nino - x.com/screenshot

Zjawisko El Niño w wschodnim Pacyfiku stało się w ostatnich czterech dekadach o około 36–40 proc. silniejsze niż w epoce przedprzemysłowej – wynika z badania opublikowanego 27 sierpnia 2026 r. w „Science”. Analiza żywych i kopalnych koralowców z Galapagos pokazuje, że współczesne epizody są silniejsze niż którekolwiek z ostatniego tysiąclecia. Naukowcy ostrzegają, że zmiana klimatu i El Niño wzmacniają się nawzajem, a żaden kraj nie dysponuje zasobami, by w pełni się przed tym uchronić. W tle rozwija się potencjalnie rekordowy „super El Niño” 2026–2027.

Zmiana klimatu już wzmocniła jedno z najważniejszych źródeł ekstremalnej pogody na Ziemi. Zespół Julii Cole z University of Michigan porównał chemiczny zapis temperatur zachowany w szkieletach 13 koralowców – zarówno żywych kolonii, jak i kopalnych głazów – z rejonu Galapagos, czyli z serca wschodniego Pacyfiku, gdzie El Niño uderza najmocniej. Wynik jest jednoznaczny: zmienność ENSO* w tej części oceanu jest dziś o 36,5 proc. wyższa niż w tysiącleciu sprzed epoki przemysłowej. W komunikatach prasowych i relacjach naukowych mówi się często o wzroście „o prawie 40 procent”. W porównaniu z samym XX wiekiem epizody są o około 16 proc. silniejsze. 

Nie widzimy w przeszłości okresu, w którym El Niño byłoby tak silne jak dziś, i pokazujemy, że siła tego zjawiska zmienia się równolegle z ociepleniem globalnym – powiedziała Cole, profesor i kierowniczka Departamentu Nauk o Ziemi i Środowisku na University of Michigan. Dodała, że wielkie epizody z ostatnich 40 lat „nie są normalne, jeśli odnieść je do ostatniego tysiąclecia”. 

 

Jak El Niño zmienia pogodę na całej planecie

El Niño pojawia się zwykle co dwa do siedmiu lat jako ciepła faza naturalnego cyklu ENSO. Wówczas woda powierzchniowa w środkowym i wschodnim Pacyfiku staje się wyraźnie cieplejsza, pasaty słabną lub nawet odwracają kierunek, a globalny rozkład opadów i temperatur zostaje silnie zaburzony. 

Faza zimna to La Niña; między nimi występują okresy neutralne.

Skutki bywają gwałtowne i odległe od Pacyfiku: susze i pożary w jednych regionach, powodzie w innych, nieurodzaj, presja na bezpieczeństwo żywnościowe, a w tropikach – nawet napięcia społeczne. Ostatni pełny epizod, od czerwca 2023 do kwietnia 2024 r., dołożył dodatkowe ciepło do już ocieplającej się planety i pomógł uczynić rok 2024 najcieplejszym w historii pomiarów.

Naukowcy od dawna podejrzewali związek między nasileniem El Niño a globalnym ociepleniem. Problem stanowiły krótkie serie pomiarów instrumentalnych i duża naturalna zmienność zjawiska. Dopiero zapis koralowy pozwolił porównać współczesność z całym ostatnim tysiącleciem.

 

Co odkryto w koralowcach z Galapagos

Koralowce rosną warstwa po warstwie, niczym słoje drzew. Stosunek strontu do wapnia (Sr/Ca) oraz izotopy tlenu w szkielecie reagują na temperaturę wody. Zespół Cole datował próbki uranowo-torowo i złożył z nich sezonowo rozdzielczy zapis temperatur powierzchniowych we wschodnim Pacyfiku.

Przez niemal 900 lat – od około 1000 r. do połowy XIX wieku – intensywność El Niño była względnie stała i niższa. Po rozpoczęciu masowego spalania paliw kopalnych zmienność zaczęła rosnąć. Najwyraźniejszy skok przypada na ostatnie 40–50 lat, od wielkich epizodów 1982–83 i 1997–98. Te dwa „super El Niño” – oraz późniejsze silne zdarzenia – wypadają poza zakres tego, co widać w zapisie sprzed epoki przemysłowej. 

Żeby wykluczyć przypadek, badacze porównali dane koralowe z preindustrialnymi symulacjami 12 modeli klimatycznych, uwzględniającymi m.in. erupcje wulkaniczne i wahania aktywności Słońca. Obserwowany wzrost przekracza zakres naturalnej zmienności w modelach (poziom ufności powyżej 95 proc.). 

Dokładaliśmy kolejne dane, myśląc, że obraz się skomplikuje. Nic takiego się nie stało. Historia jest wyjątkowo czytelna – podkreśliła Cole.

 

Super El Niño 2026–2027 i ryzyko sprzężenia zwrotnego

Wnioski pojawiają się w momencie, gdy w tropikalnym Pacyfiku rozwija się kolejny bardzo silny epizod. NOAA* ogłosiła warunki El Niño 11 czerwca 2026 r. Prognozy z sierpnia wskazują na bardzo wysoką szansę utrzymania się zjawiska do wiosny 2027 r. oraz na możliwość osiągnięcia kategorii „very strong” (szczytowa anomalia Niño 3.4 co najmniej +2,0 °C). Część modeli sugeruje, że ten może należeć do najsilniejszych od co najmniej 1950 r., a nawet przebić wcześniejsze rekordy. Średnie dzienne temperatury powierzchni oceanów poza regionami polarnymi już biją rekordy. 

Cole zaznacza, że badanie koralowe nie obejmuje jeszcze najnowszych epizodów (2015–16, 2023–24 i bieżącego 2026), ale są one spójne z wykrytym trendem. Gdyby je dodać, sygnał ocieplenia byłby jeszcze mocniejszy.

Niepokoi zwłaszcza sprzężenie: cieplejszy tropikalny Pacyfik może silniej reagować na wiatry, bo cieplejsza, mniej zasolona woda powierzchniowa gorzej miesza się z głębszymi warstwami. To tylko hipoteza mechanizmu, ale skutki są konkretne. Silniejsze El Niño to silniejsze susze, powodzie, pożary i większa presja na bezpieczeństwo żywnościowe. Zjawisko może też powodować trwałe zmiany w ekosystemach – w tym w Amazonii.

El Niño jest jednym z głównych źródeł ekstremów klimatycznych. Jeśli staje się silniejsze, silniejsze stają się też jego skutki – powiedziała Cole.

Pytanie nie brzmi, czy obecny epizod nastąpi, tylko jak będzie intensywny i jak ciężkie będą konsekwencje. Nakłada się on na globalne ocieplenie i prawdopodobnie wzmocni wzrost temperatur, który zwykle przypisalibyśmy gazom cieplarnianym. 

Żaden kraj nie jest w pełni chroniony

Autorka badania podkreśla, że wniosek ma wymiar polityczny i praktyczny. Skutki El Niño nie zatrzymują się na granicach. Kraje bogate lepiej absorbują straty, ale pełnej ochrony nie daje nikt.

Żaden kraj nie dysponuje zasobami, by być w pełni chronionym przed tymi skutkami. To kolejny powód, by odejść od paliw kopalnych, które są główną przyczyną problemu – stwierdziła Cole.

Współautor Jonathan Overpeck z University of Michigan ujął to krótko: coś dzieje się teraz, co jest wysoce niezwykłe i bardzo prawdopodobnie wynika z ocieplenia wywołanego przez człowieka. 

Patrzymy na system, który został zaburzony.

Dla Europy, w tym Polski, bezpośredni sygnał El Niño jest zwykle słabszy niż dla tropików, Australii, Ameryki Południowej czy południa USA. Pośrednio jednak liczy się wszystko: rekordowo ciepłe oceany, presja na ceny żywności, pożary i susze w regionach eksportujących zboża, a także nakładanie się El Niño na już podniesione tło temperatur. Wniosek z Galapagos nie dotyczy wyłącznie Pacyfiku. Dotyczy skali, z jaką planeta będzie znosić kolejne ekstremalne sezony. 

 

---------------------------------------------

* El Niño–Southern Oscillation, po polsku El Niño–Oscylacja Południowa. To największy naturalny cykl klimatyczny na Ziemi. Działa na tropikalnym Pacyfiku i co kilka lat przestawia pogodę w dużej części planety.

* National Oceanic and Atmospheric Administration — amerykańska Narodowa Służba Oceaniczna i Atmosferyczna

Źródło: Republika/Science

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X