UOKiK nałożył karę na NFZ. Powodem dyskryminacja kontrahentów

– Czekamy na uzasadnienie i po zapoznaniu się z nim, podejmiemy decyzję o ewentualnym odwołaniu" – powiedział rzecznik prasowy NFZ Andrzej Troszyński. – Wszystkie kryteria w ocenie ofert w konkursach mają na celu wyłonienie placówki oferującej pacjentom świadczenia najlepszej jakości – podkreślił i dodał, że "liczba zrealizowanych dotychczas badań jest jedną z gwarancji doświadczenia danej placówki".

Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w komunikacie przesłanym podkreślił, że Fundusz posiada monopol na rynku organizowania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ale "zgodnie z prawem, nie może wykorzystywać swojej pozycji do ograniczania konkurencji".

Jak wyjaśnił Urząd, pierwsza z wydanych decyzji dotyczy praktyk NFZ związanych z oceną ofert przedsiębiorców ubiegających się o kontrakt na świadczenie usług rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej.

Postępowanie to zostało wszczęte w kwietniu 2013 r., po skardze jednego z kontrahentów NFZ. Urząd zakwestionował stosowanie przez NFZ jednego z kryteriów oceny ofert potencjalnych świadczeniodawców - ilości wykonywanych rocznie zabiegów rezonansu magnetycznego i tomografii komputerowej. Od 2011 r. przedsiębiorcy, którzy wykonali rocznie 5 tys. badań rezonansem oraz 2,5 tys. tomografii otrzymują więcej punktów od pozostałych.

W opinii Urzędu może to dyskryminować część podmiotów, które chcą wejść na rynek świadczenia usług tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego, a także tych którzy działają na rynkach z silną konkurencją i nie mają możliwości wykonania wymaganej liczby badań. Ponadto według UOKiK, praktyka NFZ może faworyzować większe podmioty wykonujące świadczenia hospitalizacyjne oraz duże stacje diagnostyczne.

Za stosowanie kryteriów, które mogą dyskryminować część potencjalnych kontrahentów na NFZ została nałożona kara finansowa - ponad 181 tys. zł. Prezes UOKiK nakazała też zaniechanie antykonkurencyjnych praktyk.

Z kolei druga decyzja dotyczy praktyk dolnośląskiego oddziału NFZ. Postępowanie w tej sprawie wszczęto również po skardze jednego z kontrahentów, w październiku 2012 r. Urząd przeanalizował postępowanie konkursowe na udzielanie badań rezonansem magnetycznym, organizowane przez oddział NFZ.

"Okazało się, że ilość punktów zdobytych w konkursie przez poszczególnych przedsiębiorców nie odpowiada podziałowi przyznanych im środków finansowych, np. podmiot, który w konkursie zdobył 42,9 pkt, otrzymał ok. 260 tys. zł, natomiast zdobywcy 36,55 punktów przyznane zostało ponad 940 tys. zł" – wyjaśnił UOKiK.

Z ustaleń Urzędu wynika, że jedynie 10 proc. środków rozdysponowano na podstawie punktów uzyskanych w konkursie. Natomiast pozostałe 90 proc. rozdzielono według kryteriów, których oferenci, przede wszystkim nowi, nie znali i nie mogli przewidzieć ich na podstawie ogłoszenia. "Praktyka była dyskryminująca dla podmiotów, które chciały wejść na rynek i faworyzowała jednocześnie dotychczasowych kontrahentów NFZ, ponieważ oceniana była m.in. dotychczasowa współpraca z Funduszem" – zaznaczył UOKiK. Praktyka ta trwała od początku 2011 r. do sierpnia 2012 r. W wyniku postępowania w tej sprawie UOKiK nałożył karę finansową - ponad 180 tys. zł. Obie decyzje nie są prawomocne. NFZ może odwołać się od nich do sądu.

UOKiK przypomniał, że nie są to pierwsze rozstrzygnięcia, w których stwierdził nadużycie pozycji rynkowej przez NFZ, np. w 2009 r. Prezes Urzędu uznała, że NFZ, ustalając kryteria oceny ofert przedsiębiorców przystępujących do konkursu na świadczenia zdrowotne, faworyzuje dotychczasowych kontrahentów. Wówczas na Fundusz została nałożona kara – ponad 1,14 mln zł. Decyzja została podtrzymana przez sądy kolejnych instancji.