Trybunał Konstytucyjny orzekł o wyższości prawa krajowego nad unijnym

TK orzekł też, że przepisy europejskie uprawniające sądy krajowe do kontroli legalności powołania sędziego przez prezydenta oraz uchwał Krajowej Rady Sądownictwa ws. powołania sędziów są niezgodne z konstytucją.

Trybunał Konstytucyjny powrócił do rozpatrywania wniosku premiera Mateusza Morawieckiego w sprawie wyższości prawa unijnego nad prawem krajowym.

Dzisiejsza rozprawa rozpoczęła się od pytań, które przedstawicielom premiera zadawał sędzia TK Piotr Pszczółkowski. Sędzia pytał między innymi o przestrzeganie wyroków TSUE przez polski rząd, a także o to, kto jest adresatem wniosków TSUE.

Ostatnia rozprawa odbyła się 30 września. Padły wtedy pytania dotyczące stanowiska względem stosowania prawa unijnego w zakresie objętym wnioskiem na konkretnych przykładach, a także o to na jakiej podstawie traktatowej i który przepis zalicza orzecznictwo TSUE do źródeł prawa unijnego.

Premier Mateusz Morawiecki skierował tę sprawę do TK po wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z początku marca odnoszącym się do możliwości kontroli przez sądy prawidłowości procesu powołania sędziego. Jak argumentowała wówczas KPRM, wniosek dotyczy kompleksowego rozstrzygnięcia kwestii kolizji norm prawa europejskiego z konstytucją oraz potwierdzenia dotychczasowego orzecznictwa w tym zakresie.

Premier zwrócił się do TK o zbadanie zgodności z Konstytucją trzech przepisów Traktatu o UE – zarzuty sprowadzają się m.in. do pytania o zgodność z konstytucją zasady pierwszeństwa prawa UE oraz zasady lojalnej współpracy Unii i państw członkowskich.

Instytucje europejskie – KE i PE – domagają się jednak od premiera wycofania wniosku z Trybunału Konstytucyjnego w sprawie nadrzędności prawa polskiego. „To niebywałe żądanie godzące w fundamenty naszej suwerenności” – napisał w liście skierowanym do prezesa klubów „Gazety Polskiej” prezes PiS Jarosław Kaczyński.

„Ta dzisiejsza szczególność polega na tym, że instytucje europejskie, takie jak Komisja i Parlament domagają się od Prezesa Rady Ministrów, aby ten wycofał z Trybunału Konstytucyjnego wniosek dotyczący wyższości polskiego prawa konstytucyjnego nad prawem unijnym” – napisał Kaczyński.

Prezes PiS nawiązał do toczącej się debaty nad przyszłością Unii Europejskiej, która znajduje wyraz także w konferencjach organizowanych w poszczególnych państwach członkowskich.