Senność po kawie – dlaczego tak się dzieje?

Republika/Natalia Janikowska

08-12-2025 07:30

Źródło: canva.com

Każdy zna to uczucie: siadasz z ulubioną filiżanką kawy, spodziewając się natychmiastowego zastrzyku energii, a tymczasem nagle dopada cię senność. Okazuje się, że senność po kawie nie jest niczym niezwykłym i ma swoje naukowe wyjaśnienie. Od reakcji organizmu na kofeinę, przez metabolizm, aż po nasze geny – wszystko wpływa na to, czy kawa pobudzi, czy… uśpi. Sprawdźmy, co dokładnie dzieje się w naszym ciele po wypiciu filiżanki aromatycznego napoju.

Kawa od dawna uchodzi za symbol energii i pobudzenia. Aromatyczny napar dodaje nam wigoru, pomaga przetrwać poranne zmęczenie i sprawia, że łatwiej nam skoncentrować się w pracy. Jednak nie zawsze działa zgodnie z oczekiwaniami. Często zdarza się, że po filiżance kawy dopada nas zmęczenie i senność. Co kryje się za tym paradoksem?

Głównym składnikiem kawy jest kofeina, która blokuje receptory adenozyny w mózgu. Adenozyna to substancja chemiczna odpowiedzialna za uczucie zmęczenia – jej blokowanie powinno więc sprawiać, że czujemy się bardziej pobudzeni. Jednak nasz organizm to skomplikowany mechanizm, w którym wiele czynników może zaburzyć oczekiwany efekt.

U niektórych osób po wypiciu kawy dochodzi do wyrzutu adrenaliny. Ten nagły zastrzyk hormonów podnosi ciśnienie i przyspiesza tętno, ale gdy adrenalina opada, może pojawić się odwrotny efekt – nagłe zmęczenie. Co więcej, genetyka i indywidualny metabolizm kofeiny decydują o tym, jak długo napój działa pobudzająco. Osoby, które metabolizują kofeinę bardzo szybko, mogą doświadczyć tzw. „spadku energii” już po kilku godzinach.

Na senność po kawie wpływają też inne czynniki: zbyt duża ilość kofeiny, odwodnienie, nadmiar cukru w napoju czy ciężkostrawny posiłek spożyty razem z kawą. Nawet pora dnia ma znaczenie – wypicie kawy późnym popołudniem lub wieczorem może zaburzyć naturalny rytmu dobowego i sprawić, że organizm będzie chciał odpocząć.

Jak więc cieszyć się kawą, nie ryzykując nagłego zmęczenia? Warto wybierać mniejsze porcje napoju, pić ją rano lub wczesnym popołudniem, ograniczać cukier i pamiętać o odpowiednim nawodnieniu organizmu. Dzięki tym prostym zasadom filiżanka kawy będzie prawdziwym zastrzykiem energii, a nie pretekstem do drzemki.