Dobra gleba to bezpieczeństwo żywnościowe. Raport Fundacji Polska z Natury

Fundacja Polska z Natury opublikowała raport “Gleba - strategiczny zasób pod stopami”, w którym przygląda się stanowi gleby w Polsce. Został przygotowany w ramach kampanii „Plan na plon”. Przybliża kilka kluczowych faktów i wyzwań związanych z glebami użytkowanymi rolniczo w Polsce – zasobem bezcennym, a mimo to wciąż często niedocenianym. “Przybliża kilka kluczowych faktów i wyzwań związanych z glebami użytkowanymi rolniczo w Polsce – zasobem bezcennym, a mimo to wciąż często niedocenianym.

W czasach permanentnej suszy w Polsce oraz w obliczu wyzwania zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego związanego z przebudową międzynarodowego ładu politycznego i gospodarczego, powinniśmy wykorzystać wszystkie okazje i zasoby do usprawnienia naszej gospodarki, rolnictwa, zwiększenia zysków oraz bezpieczeństwa.

Większa obecność produktów rolnych z Ameryki Południowej na europejskim rynku spowodowana umową Unii Europejskiej z Mercosur stawia polskie rolnictwo w bardzo trudnym położeniu. Poprawa kondycji gleb pomoże utrzymać pozycję ekonomiczną w zmieniającym się świecie. Nie możemy w całości polegać na wrażliwych łańcuchach dostaw w wielobiegunowym, deglobalizującym się świecie – musimy mieć pewną, opłacalną i zdrową produkcję żywności w Polsce. Gleby w dobrej kondycji są przystankiem na tej drodze.

Szczególnie niepokojące są skutki narastających susz, które coraz silniej uderzają w rolnictwo i ujawniają słabą zdolność gleb do zatrzymywania wody. “Każdy dodatkowy 1% próchnicy może podnieść retencję wodną nawet o 150–200 litrów na metr kwadratowy. Dzięki temu woda z opadów nie spływa od razu, lecz zostaje zatrzymana w warstwie korzeniowej i może być wykorzystywana przez rośliny w czasie suszy. Gleby bogate w materię organiczną zyskują stabilną strukturę, co sprzyja retencjonowaniu wody, a tym samym ogranicza dotkliwość suszy. To daje rolnikowi pewność plonów nawet w trudniejszych latach” - czytamy.

Raport identyfikuje kluczowe problemy: systematyczny spadek zawartości materii organicznej w glebach, ich zakwaszanie oraz erozję wodną i wietrzną. Zwraca uwagę, że blisko 90 proc. gruntów ornych w Polsce ma zbyt niską zawartość próchnicy. Gwałtownie postępująca urbanizacja i uszczelnianie powierzchni gleby (np. przez betonowanie) prowadzą do nieodwracalnej utraty jej funkcji przyrodniczych. Jednocześnie wiele działań podejmowanych w ramach polityki rolnej czy planowania przestrzennego nie uwzględnia odpowiednio znaczenia gleby jako kluczowego zasobu.

W raporcie przedstawiono także działania, które mogą przyczynić się do poprawy sytuacji. Należą do nich m.in. promowanie praktyk rolniczych przyjaznych glebie, lepsze planowanie przestrzenne oraz zwiększenie świadomości społecznej. Wskazano, że edukacja i włączenie lokalnych społeczności w ochronę gleb są równie ważne jak zmiany systemowe.

Autorzy raportu postulują uznanie gleby za zasób strategiczny, wymagający ochrony na poziomie porównywalnym z wodą czy powietrzem. Zwracają uwagę, że utrata jakości gleb będzie miała bezpośrednie przełożenie na bezpieczeństwo żywnościowe kraju, dostęp do wody oraz odporność na skutki zmian klimatu, ale także na to, że gleba to zasób o potencjale ekonomicznym z określoną wartością rynkową. Lepsza jej jakość to wyższa jakość produktów rolnych, co przekłada się na zyski.

Źródło: Republika, Fundacja Polska z Natury

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X