Komisje senackie proponują poprawki do ustawy o zbiórkach publicznych

Nowa ustawa ma zastąpić obecnie obowiązujące przepisy z 1933 r. Przewiduje zastąpienie pozwolenia na zbiórkę publiczną zgłoszeniem w internecie, na publicznie dostępnym portalu, którym administrować będzie Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Zgłoszenia i sprawozdania ze zbiórek będą dostępne online dla wszystkich.

Obecnie to, czy zbiórka się odbędzie, zależy od zgody urzędników. Zgodnie z ustawą z 1933 r. zbiórka to zbieranie ofiar w gotówce lub naturze; od 2003 r. funkcjonuje jednak rozporządzenie, które rozszerza definicję m.in. o wpłaty na konto i sprzedaż przedmiotów i usług (chodzi np. o charytatywne sms-y).

Ustawa jednoznacznie definiuje też zbiórki jako zbieranie datków w przestrzeni publicznej - w gotówce lub w naturze, gdzie zbierający i darczyńca pozostają anonimowi. Czyli np. zbieranie przez sms-y lub przelewy na konto, gdzie przepływ pieniędzy jest rejestrowany, nie będzie wymagało zgłoszenia i nie będzie podlegało regulacji. Zbiórką nie będą np. zbiórki organizowane w szkołach, inicjatywy prywatne, przeprowadzane wśród znajomych, a także zbieranie datków na cele religijne.

Senacka Komisja Rodziny i Polityki Społecznej poparła prawie wszystkie poprawki zaproponowane przez biuro legislacyjne. Mają one przede wszystkim charakter porządkujący i doprecyzowujący. Jedna z nich uściśla, że zbiórką publiczną nie są zbiórki koleżeńskie organizowane w urzędach publicznych i innych zakładach pracy. Obecnie z tekstu ustawy może wynikać, że wszystkie zbiórki w tych miejscach wyłączone są z regulacji.

Wcześniej analogiczne poprawki poparła Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej.

Senatorowie mieli wątpliwości, czy przeniesienie procedur zgłaszania zbiórek do internetu jest posunięciem całkowicie bezpiecznym i czy nie będzie utrudnieniem dla części organizacji.

Zgłoszenia będą mogły być dokonywane w formie tradycyjnej lub elektronicznej - opatrywane bezpiecznym podpisem elektronicznym, weryfikowanym za pomocą kwalifikowanego certyfikatu lub potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP. Jednak informacja o zgłoszeniu zbiórki będzie publikowana tylko w formie elektronicznej - w terminie 3 dni roboczych od otrzymania zgłoszenia (lub 7 dni w przypadku zgłoszenia w postaci papierowej). Dopiero po publikacji będzie można rozpocząć zbiórkę.

- Rozumiem chęć ułatwień, ale czy nie za bardzo się przyzwyczajamy, że zawsze mamy internet? A co będzie, gdy zabraknie prądu np. w sytuacji klęski żywiołowej? Jak wtedy sprawdzić, czy nasze zgłoszenie zostało opublikowane i można przeprowadzać zbiórkę? Albo, gdy rejestr zostanie zaatakowany przez cyberprzestępców? - zastanawiał się Mieczysław Augustyn (PO).

Zwracał także uwagę, że wciąż niewiele osób posługuje się podpisem elektronicznym lub ma zaufany profil.

Wiceminister Roman Dmowski przekonywał, że MAC zdecydował się na uruchomienie portalu dedykowanego zbiórkom, żeby wprowadzić nadzór obywateli. Zwrócił uwagę, że obecnie dokumenty w formie papierowej leżą w teczkach w ministerialnych szafach, dostęp do niech ma kilku urzędników, a obywatele nie mają do nich łatwego wglądu. Dzięki portalowi każdy będzie mógł ocenić, czy środki zostały dobrze wydane lub czy mogło dojść do nadużycia.

Dmowski mówił, że za zapewnienie ciągłości i bezpieczeństwa działania portalu, podobnie jak to ma miejsce w przypadku innych elektronicznych baz danych, będą odpowiadali specjaliści. - Musimy w tym kierunku iść bez zahamowań, starając się zapewnić jak największe bezpieczeństwo - przekonywał.

Odnosząc się do niechętnego korzystania z podpisu elektronicznego i profilu zaufanego, podkreślił, że narzędzia te nie zyskują popularności, ponieważ jest jeszcze mało usług, w których można je wykorzystywać. Jego zdaniem gdy będzie ich więcej, obywatele się do nich przekonają, ponieważ są one wygodne i wcale nie tak skomplikowane, jak się może wydawać. Przypomniał, ze podobnie było w przypadku składania PIT-ów drogą elektroniczną.

Poprawkami komisji Senat zajmie się na posiedzeniu zaplanowanym na przyszły tydzień.