IPN angażuje się w walkę o usunięcie pomnika „czterech śpiących”

Monument stanowił „dekorację” okolic Dworca Wileńskiego na warszawskiej Pradze i miał na celu sławić sowiecką armię jako wyzwolicieli. Tymczasem IPN przypomina, że to tak naprawdę symbol brutalnych rządów komunistycznych. Pomnik został ustawiony w 1945 r., natomiast obecnie go przeniesiono na czas budowy II.

Według informacji „Rzeczpospolitej” 17 stycznia, czyli w dniu rocznicy określanej w PRL jako „wyzwolenie Warszawy”, IPN będzie rozdawał ulotki w kilku miejscach stolicy. Ulotki będą zawierać argumenty skierowane do zwolenników powrotu pomnika na Plac Wileński po zakończeniu budowy metra, a także mapę, ukazującą rozmieszczenie budynków komunistycznego aparatu represji w pobliżu „czterech śpiących”.

Według szefa Biura Edukacji Publicznej IPN dr. Andrzeja Zawistowskiego akcja ma być elementem szerszych działań. – Chcemy pokazać, że w naszej przestrzeni publicznej są obiekty, które odziedziczyliśmy po czasach komunistycznych, a nie powinno ich tam być – wyjaśnia i dodaje, że chodzi m.in. o tablice czy nazwy ulic.

Jako impuls do tego typu działań uznaje sondaż opublikowany przez „Gazetę Wyborczą" w listopadzie ubiegłego roku. – Ponad połowa warszawiaków uznała, że jest za powrotem na pl. Wileński symbolu armii Józefa Stalina – mówi. Historyk przypomina, że na pomniku do dziś znajduje się napis: „Chwała bohaterom Armii Radzieckiej. Towarzyszom broni, którzy oddali swe życie za wolność i niepodległość Narodu Polskiego".

Znaczniejsze poparcie dla istnienia „czterech śpiących” zaprezentował realizowany rok wcześniej Barometr Warszawski. Według tego badania aż 72 proc. ankietowanych chciało pozostawić pomnik na pl. Wileńskim, a tylko 8 proc. domagało się jego likwidacji.

– Cieszę się, że IPN podejmie takie działania, bo warszawiacy oceniają ten pomnik jako punkt topograficzny i stąd takie wyniki badań – tłumaczy szef warszawskiego klubu radnych PiS Maciej Wąsik.

Zupełnie inne zdanie ma poseł Tadeusz Iwiński z SLD. – Ta sprawa była wielokrotnie dyskutowana. W wielu krajach niezależnie od przeszłości zostają pomniki, które dla jednych są symbolem czegoś dobrego, a dla innych złego – stwierdza.

Wedle opinii dr. Zawistowskiego symbole sławiące obcą armię spowszedniały Polakom i dlatego nie wzbudzają sprzeciwu. – Nie chodzi o przepisy, ale o mentalność. Ludzie sami powinni chcieć zmian. Kilka tygodni temu w centrum Kijowa runął pomnik Włodzimierza Lenina. Bo tego chcieli ludzie, a nie władza – zauważa historyk.