"Wywiad z chuliganem": Wielki wstyd uniwersytetów! Przez 30 lat bały się wydać biografii Wierzyńskiego. Napisał ją poeta
- Pod Monte Cassino żołnierze mieli w okopach zwitki albo tomiki jego wierszy. Kult Kazimierza Wierzyńskiego był silny w 2. Korpusie i wśród lotników walczących o Anglię. Wydawało się, że po 1989 r. biografia najważniejszego poety emigracji niepodległościowej ukaże się natychmiast, zapowiadały to środowiska uniwersyteckie. W czym tkwił problem? Według polonistyki w III RP poeta emigracyjny miał prawo być poetą lirycznym. Ubolewano więc, że Wierzyński tracił czas i zamiast pisać o ptaszkach, lisach i pięknie przyrody amerykańskiej, pisał poematy historiozoficzne o Polsce – mówi Wojciech Wencel, poeta, autor książki „Wierzyński. Sens ponad klęską”, która weszła do księgarń. Dziś o 22.30 będzie on gościem Piotra Lisiewicza w „Wywiadzie z chuliganem” w Telewizji Republika.
Wencel nie ukrywa, jego książka ma zmienić hierarchie w polskiej poezji. - Wierzyński jest kluczowym poetą polskim. Jeżeli mówimy, że poezja tłumaczy czy ilustruje dzieje narodu, to u nas na polonistyce umiejscawia się w tym miejscu tom Różewicza „Niepokój”, w którym jest mowa o piecach Oświęcimia, o utracie wiary w wielkie słowa… I ani słowa o Sowietach. Później jest tom „Ocalenie” Miłosza, gdzie znowu nie ma perspektywy sowieckiej. Tymczasem dla Wierzyńskiego była ona główną traumą polskiego narodu – mówi.
Jak stwierdza, podobnie myślały wszystkie środowiska niepodległościowe na wygnaniu. – I wokół tego powstawała literatura. Tej literatury my kompleksowo nie znamy, a przynajmniej nie sytuujemy jej jako punktu odniesienia do czytania historii. To jest wielki błąd edukacji III RP. Chcę tą biografią to zmienić. Żebyśmy w miejsce Różewicza i Miłosza postawili „Krzyże i miecze” Wierzyńskiego.
Jak zmienić myślenie studentów o Polsce może ten poeta? - Wierzyński próbuje przekazać tajemnicę polskiej duszy. I nie jest to bujanie w obłokach, on mówi w sposób komunikatywny dla nas. To jest tradycja piłsudczykowska, silnie związana z wysiłkiem, z heroizmem, podkreślająca rolę woli – konkretnego człowieka i narodu.
Według Wencla Wierzyński był najważniejszym polskim poetą przez blisko pół wieku. Najpierw na początku II RP, gdy jego wiersze z czasów „Wiosny i wina” były eksplozją młodości w nowej, niepodległej Polsce i zyskał on status późniejszych gwiazd rocka. Trochę później - gdy za wiersze o sporcie na Olimpiadzie w 1928 r. przyznano mu złoty medal. Ale także w czasie II wojny światowej, gdy to jego wiersze były najpopularniejsze wśród polskich żołnierzy. I wreszcie na politycznej emigracji, gdy w 1959 r. londyńskie „Wiadomości” zapytały Czytelników, kogo wybraliby do emigracyjnej Akademii Literatury Polskiej. Wygrał Wierzyński, dla porównania Czesław Miłosz zajął 10., a Witold Gombrowicz 26 miejsce.
Rozmowa z Wojciechem Wenclem nie tylko o Wierzyńskim, ale także o jego miłości do Arki Gdynia i atakach GW i TVN o tym jak jego wiersze znalazły się na liście lektur szkolnych dziś o 22.30 w „Wywiadzie z chuliganem” w Telewizji Republika.
„Wywiad z chuliganem” jest koprodukcją Radia Poznań i Telewizji Republika. W radiu słuchać można go w soboty o 16.00, premiera w Telewizji Republika w każdą niedzielę o 22.30. Archiwalne odcinki dostępne są na kanale YouTube Radia Poznań.
Najnowsze
Coraz więcej prób nielegalnego przekraczania granicy. Nowym szlakiem jest Litwa
PSG obroniło Ligę Mistrzów! Arsenal pokonany po rzutach karnych
Krzesimir Dębski znów wypowiedział się o synu. Padły wymowne słowa o Jimku
