Historyczne odkrycie. Wyłowili z dna Morza Egejskiego

Greckie Ministerstwo Kultury poinformowało o historycznym odkryciu dokonanym podczas podwodnych wykopalisk w 2025 roku przy wyspie Kythira. Z wraku brytyjskiego statku „Mentor”, który zatonął w 1802 roku, wydobyto niewielki, ale niezwykle ważny fragment dekoracyjny z marmuru pochodzący z Partenonu.

Fragment o wymiarach 9,3 × 4,7 cm przedstawia tzw. guttę – charakterystyczny ornament w kształcie kropli wody, typowy dla architektury klasycznej Grecji. Analiza wstępna wykazała, że jego wymiary idealnie odpowiadają pomiarom elementów Partenonu wykonanym przez słynnego greckiego architekta Anastasiosa Orlandosa. Eksperci uważają, że może on pochodzić z epistylionu lub gzymsu świątyni.

Statek „Mentor” należący do Lorda Elgina zatonął we wrześniu 1802 roku w pobliżu portu Avlemonas na Kythirze, przewożąc znaczną część marmurowych rzeźb i płaskorzeźb z Partenonu i Akropolu. Większość skrzyń z marmurem udało się wówczas odzyskać dzięki wysiłkowi greckich nurków z Kalymnos i Symi, którzy pracowali w prymitywnych warunkach przez dwa lata. Jednak jeden mały fragment pozostał na dnie morza przez 224 lata.

Podczas tegorocznych wykopalisk, prowadzonych pod kierunkiem dr. Dimitriosa Kourkoumelisa-Rodostamosa, odkryto także inne artefakty: elementy olinowania i masztów, fragmenty ceramiki codziennego użytku oraz fragmenty miedzianej okładziny kadłuba. Badania potwierdziły, że kadłub statku uległ szybkiej degradacji m.in. przez agresywne metody wydobycia stosowane w 1802 roku.

Odkrycie ma ogromne znaczenie naukowe – po raz pierwszy znaleziono fizyczny dowód łączący wrak „Mentora” bezpośrednio ze słynnymi Marmurami Elgina, które obecnie znajdują się w British Museum. Fragment marmuru jest obecnie poddawany konserwacji, która może pozwolić na dokładniejsze określenie, z której dokładnie części Partenonu pochodzi.

Lord Elgin kupił i zdemontował rzeźby z Partenonu na początku XIX wieku, co do dziś budzi kontrowersje. Statek „Mentor” miał przewieźć część tej kolekcji do Anglii, jednak zatonął w drodze. Ostatecznie większość marmurów trafiła do Londynu, gdzie w 1816 roku zostały sprzedane brytyjskiemu rządowi i umieszczone w British Museum.

To wyjątkowe odkrycie po dwóch stuleciach łączy historię rabunku zabytków z najnowszymi badaniami podwodnymi i rzuca nowe światło na jedną z najbardziej spornych kart w dziejach europejskiej archeologii.

Źródło: Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X