Przejdź do treści
WAŻNE! Na portalu tvrepublika.pl dostępna jest anglojęzyczna wersja artykułu opisująca tragiczne zdarzenia z Krakowa, do których doszło 7 listopada. Republikę spotykają represje ze strony rządu za zadawanie trudnych pytań. Udostępnij prawdę swoim znajomym!
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
18:07 Trzy izby Sądu Najwyższego: orzeczeniem TK jest rozstrzygnięcie wydane przez skład złożony wyłącznie z osób, które po wyborze przez Sejm złożyły ślubowanie w obecności prezydenta
18:01 Nielegalny skład Trybunału Konstytucyjnego uchylił immunitet Bogdana Święczkowskiego i Bartłomieja Sochańskiego, legalnych władz instytucji
17:57 Nielegalny w większości skład Trybunału Konstytucyjnego nie wyraził zgody na zatrzymanie i tymczasowy areszt Bogdana Święczkowskiego, legalnego prezesa TK
17:08 Prezydent USA Donald Trump planuje odbyć oddzielne dwustronne rozmowy z Władimirem Putinem podczas szczytu APEC w chińskim Shenzhen (Agencja AP)
16:48 Prezydent Karol Nawrocki podpisał w środę ustawę, która likwiduje ulgę podatkową na internet i zwiększa ulgę na krwiodawstwo
16:47 Prezydent zawetował ustawę, która miała podnieść stawkę VAT m.in. na zawierające sok bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych oraz napoje energetyczne
15:54 Od początku października do połowy listopada przeprowadzono łącznie 714 kontroli przewozów taksówkowych, które w 105 przypadkach zakończyły się stwierdzeniem nieprawidłowości
15:13 Prezes UOKiK nałożył blisko 55 mln zł kary na Allegro za obietnice, które wprowadzały konsumentów w błąd
14:06 Irak: Skazano na dożywocie kolejnych sześciu francuskich dżihadystów
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Elbląg zaprasza na manifestację w obronie Trybunału Konstytucyjnego. 19 listopada, godz. 18:00 Plac Konstytucji przy Sądzie Okręgowym w Elblągu
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Skierniewice II zaprasza na spotkanie z historykiem Łukaszem Jasiną, 19 listopada, g. 18.00, Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego, ul. Batorego 64F, Skierniewice
Wydarzenie Klub Gazety Polskiej w Zielonej Górze i Tomasz Naruszewicz zapraszają na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego. Piątek, 20.11, g. 15:00, plac przed Urzędem Marszałkowskim ul. Podgórna 7, w Zielonej Górze
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Płock i poseł Wioletta Kulpa zapraszają na spotkanie z posłem Michałem Wosiem, 20 listopada godz. 18:00, Orlen Arena w Płocku
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Sierakowice zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 20 listopada, g. 17, przed Sądem Rejonowym, ul. Kościuszki 1, Kartuzy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z dr Markiem Wochem, 23 listopada, g. 17, ul. Kamińskiego 17/19, Polsko-Amerykańskim Ośrodku Kształcenia Zawodowego, Łódź
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Lubin zaprasza na pikietę w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego. 18 listopada, godz. 16:00 pod Ratusz w Lubinie
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Racibórz zaprasza na protest w obronie Konstytucji i Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 11, Rynek, Rybnik
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Białystok-Centrum zaprasza na spotkanie z dr. Oskarem Kidą ze Stowarzyszenia Veritas et Ius, 21 listopada, g. 16, Sala konferencyjna Podlaskiej Solidarności, ul. Suraska 1, Białystok
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Szczecin zaprasza na wiec w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 14, Plac Armii Krajowej 1, przy Urzędzie Miasta Szczecin
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Jelenia Góra oraz Poseł Marzena Machałek zapraszają na spotkanie z Konstytucjonalistą DR. OSKAREM KIDĄ. 22 listopada, godz. 16:00. ORATORIUM przy Parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Jeleniej Górze-Cieplicach ul. PCK 23

Romek Strzałkowski – w stolicy Wielkopolski słyszał o nim każdy. Zginął dla nas

Źródło: dzieje.pl, Instytut Pamięci Narodowej

Choć od Poznańskiego Czerwca minęło już siedem dekad, wciąż nie udało się jednoznacznie wyjaśnić okoliczności śmierci Romka Strzałkowskiego. Trzynastoletni chłopiec, który zginął 28 czerwca 1956 roku, stał się symbolem robotniczego protestu i jego brutalnego stłumienia przez komunistyczne władze.

Tragiczny dzień: 28 czerwca 1956 roku

Tego dnia robotnicy Zakładów Cegielskiego, funkcjonujących wówczas pod nazwą Zakładów im. Stalina, rozpoczęli strajk generalny i wyszli na ulice Poznania. Demonstracja została krwawo spacyfikowana przez milicję i wojsko.

Jak ustalono w śledztwie, życie straciło 57 osób, wśród nich kilkanaście osób, które nie ukończyły 18. roku życia.

Romek Strzałkowski, uczeń Szkoły Podstawowej nr 40 w Poznaniu, zginął od postrzału w klatkę piersiową. Najprawdopodobniej stało się to po południu 28 czerwca na terenie garaży Urzędu Bezpieczeństwa. Pogrzeb chłopca odbył się 2 lipca, a jego grób znajduje się na cmentarzu Junikowo w Poznaniu.

 

Symbol Poznańskiego Czerwca

Historyk dr hab. Konrad Białecki z Instytutu Historii UAM i poznańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej podkreśla, że to właśnie Romek Strzałkowski najlepiej uosabia wydarzenia z czerwca 1956 roku.

Twarz Poznańskiego Czerwca to twarz Romka Strzałkowskiego – powiedział.

 

Jak zaznaczył badacz, najmłodsza śmiertelna ofiara protestu w naturalny sposób stała się jego ikoną.

 

Przyczyna śmierci chłopaka? Na razie niejasna

Postępowanie dotyczące Poznańskiego Czerwca prowadzone jest od 1991 roku. Jak poinformowała Oddziałowa Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Poznaniu, jednym z jego najważniejszych elementów pozostaje wyjaśnienie okoliczności – jak określono w komunikacie – „tyleż symbolicznej, co mitycznej śmierci” Romka Strzałkowskiego.

Śledczy przeanalizowali już kilkanaście hipotez opartych zarówno na materiałach zgromadzonych w toku śledztwa, jak i publikacjach poświęconych Poznańskiemu Czerwcowi.

Jak na razie nie można jednoznacznie stwierdzić, czy zginął on w wyniku celowego postrzału, czy też przypadkowo – przekazała Komisja.

 

Co wiadomo o śmiertelnym strzale?

Istotnych informacji dostarczyły oględziny koszulki, którą Romek miał na sobie w chwili śmierci. Z analizy wynika, że osoba oddająca strzał znajdowała się niżej od chłopca i po jego prawej stronie.

Jak wyjaśnił Konrad Białecki, pozwala to wykluczyć jedną z funkcjonujących przez lata hipotez.

Biorąc po uwagę tor lotu kuli, na pewno nie był to pocisk wystrzelony przez manifestantów, którzy ostrzeliwali z dachu budynek Wojewódzkiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Publicznego. W 1956 roku były próby udowodnienia takiej tezy – powiedział historyk.

Źródło: Przestrzelona koszula Romka Strzałkowskiego (wikipedia, fot. Klapi)

Chłopiec z biało-czerwoną flagą?

Rankiem 28 czerwca Romek wyszedł z domu po zakupy, o co poprosiła go matka. To, co wydarzyło się później, do dziś pozostaje przedmiotem wielu relacji, których nie udało się ostatecznie potwierdzić.

Według jednej z nich chłopiec uczestniczył w demonstracji, niosąc transparent z napisem „Chcemy religii w szkole”. Inna wersja mówi, że pod budynkiem Urzędu Bezpieczeństwa przy ul. Kochanowskiego podniósł biało-czerwoną flagę, którą upuściła ranna tramwajarka.

 

Wspomnienie pielęgniarki

Aleksandra Banasiak, pielęgniarka niosąca pomoc rannym podczas Poznańskiego Czerwca, wspominała dramatyczne poszukiwania chłopca przez jego matkę.

Pani Strzałkowska chodziła od człowieka do człowieka, od rannego do rannego i pokazywała im zdjęcie syna. Pytała, czy ktoś go widział, czy wie co ten chłopak wtedy robił. Jak trafiła na ranną tramwajarkę, Helenę Przybyłek, to ona jej wtedy powiedziała, że właśnie to jest ten chłopak, który wziął od niej flagę - mówiła ówczesna pielęgniarka.

 

Jak dodała Banasiak, właśnie z tym wydarzeniem od lat wiązana jest śmierć Romka.

Romek już w latach '80 został bohaterem Czerwca. I tak się mówi, że to za tę flagę został zabity. Nie wiadomo, jak było dokładnie, ale może właśnie przez tę flagę? – mówiła.

 

Ikona wydarzeń z czerwca 1956 roku

Konrad Białecki zwraca uwagę, że Romek był jednym z wielu młodych ludzi, którzy podczas protestów pomagali dorosłym i angażowali się w wydarzenia na ulicach miasta. Część z nich została ranna lub poniosła śmierć.

Jednocześnie historyk podkreśla, że mimo udziału uczniów szkół podstawowych i średnich, Poznański Czerwiec pozostawał przede wszystkim wystąpieniem robotniczym.

„Nie jest przypadkiem, że opowieść o Poznańskim Czerwcu budowana jest właśnie wokół Romka Strzałkowskiego. Każde takie masowe wystąpienie, by porównać Czerwiec z Grudniem '70, czy Sierpniem '80 ma swoją twarz lub twarze. Tam symbolami byli: Janek Wiśniewski (w rzeczywistości Zbigniew Godlewski) i Lech Wałęsa, tu – Romek Strzałkowski – najmłodsza śmiertelna ofiara. On jest symbolem, ikoną” – podkreślił.

 

Pamięć o Romku

Dziś imię Romka Strzałkowskiego noszą poznańska ulica oraz szkoły. W Muzeum Powstania Poznańskiego – Czerwiec 1956 można zobaczyć należące do niego organki, przestrzeloną koszulę oraz prasowy nekrolog, w którym celowo zniekształcono informacje dotyczące jego śmierci i terminu pogrzebu. Pamiątki te przypominają o chłopcu, który stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli walki o wolność w powojennej Polsce.

Źródło: Republika, dzieje.pl, PAP, IPN

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X