Polska 30 sierpnia – co wydarzyło się tego dnia

1157 – W Krzyszkowie książę mazowiecki Bolesław IV. Kędzierzawy złożył hołd lenny cesarzowi Niemiec Fryderykowi I. Barbarossie. 

1505 - W Krakowie zmarła Elżbieta Habsburg zwana Rakuszanką, żona króla Kazimierza IV. Jagiellończyka; matka polskich władców Jana I. Olbrachta, Aleksandra Jagiellończyka i Zygmunta I. Starego, a także króla Czech i Węgier - Władysława II. Jagiellończyka. 

1579 - Wojska króla Stefana Batorego zdobyły Połock zajęty przez Moskwę. 

1701 - Uznawana za ostatnią czarownicę Słupska niemiecka mniszka katolicka Trina Papisten (Katarzyna Zimmerman) została skazana przez pruski sąd na śmierć poprzez spalenie na stosie. 

1804 - W Krzywiczach na Białorusi urodził się Aleksander Chodźko, slawista, orientalista, poeta, profesor College de France. 

1809 - W Wiedniu zmarł Ignacy Potocki, pisarz, polityk, marszałek wielki litewski, członek Komisji Edukacji Narodowej, przewodniczący Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych; przywódca stronnictwa patriotycznego w czasie Sejmu Czteroletniego; jeden z autorów Konstytucji 3 maja. 

1822 - W ramach Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego sformowano I. Polski Korpus Rakietników, którego dowódcą został gen. Piotr Bontemps. 

1835 - Spłonął gmach teatru w Bydgoszczy. 

1866 - W Mołodowie koło Kobrynia urodził się Konstanty Skirmunt, członek Komitetu Narodowego Polskiego w Paryżu, minister spraw zagranicznych (1921-1922), poseł na Sejm; w latach 1929-1934 ambasador RP w Londynie. 

1877 – Otwarto dworzec kolejowy w Lublinie. 

1902 - W Czuszowie koło Miechowa urodził się Józef Maria Bocheński, filozof, dominikanin, sowietolog; ochotnik w wojnie polsko-bolszewickiej i kampanii polskiej 1939 r., uczestnik bitwy pod Monte Cassino. 

1909 - W Radomiu urodził się Tadeusz Sołtyk, inżynier, konstruktor lotniczy i jachtowy. 

1914 - W Prusach Wschodnich w kilkudniowej bitwie pod Tannenbergiem (obecnie Stębark) rosyjska 2. Armia gen. Aleksandra Samsonowa została rozbita przez niemiecką 8. Armię dowodzoną przez gen. Paula von Hindenburga. 

1919 - We Lwowie urodziła się Ryszarda Hanin, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Zapamiętaj imię swoje”, „Jeszcze tylko ten las”, „Noce i dnie” oraz serialu „Polskie drogi”. 

1925 - Urodził się Zbyszko Siemaszko, polski fotografik, żołnierz 3. Brygady Wileńskiej Armii Krajowej. 

1930 - Rozwiązanie Sejmu i Senatu. 

1939 - Ogłoszenie mobilizacji powszechnej w Polsce; wstrzymane na 24 godziny na skutek interwencji ambasad Francji i Wielkiej Brytanii. 

1939 - Na rozkaz Dowództwa Floty trzy niszczyciele ORP „Błyskawica”, ORP „Burza” i ORP „Grom” opuściły Gdynię i skierowały się do Wielkiej Brytanii. 

1941 - Około 120 osób uznanych za komunistów zostało rozstrzelanych przez Niemców w Grajewie. 

1942 - Zakończenie ewakuacji Armii Polskiej ze Związku Sowieckiego. 

1942 - Okupacyjne władze niemieckie przeprowadziły likwidację getta w Nowym Targu, w którym przebywało ok. 2,5 tys. Żydów; ok. 1,5 tys. z nich Niemcy zamordowali na miejscowym cmentarzu żydowskim, 100 osób umieścili w obozie pracy przymusowej, pozostałych mieszkańców getta wywieźli do obozu zagłady w Bełżcu. 

1943 - W Woli Ostrowieckiej na Wołyniu oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii zamordowały około 600. Polaków, wśród nich 150-200. kobiet i dzieci; do masakry Polaków dokonanej przez UPA doszło również w miejscowościach sąsiadujących z Wolą Ostrowiecką, m.in. w Ostrówkach - około 500. zabitych, Kątach - około 200. zabitych, i Jankowcach - ponad 80. zabitych.

1943 - W koloniach Nowy i Stary Gaj na Wołyniu oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii zamordowały około 600. Polaków. 

1944 - Powstanie Warszawskie: oddziały niemieckie zamordowały 300. rannych i chorych przebywających w Szpitalu Jana Bożego przy ul. Bonifraterskiej. Podobna liczba chorych zginęła lub została ranna w wyniku bombardowania Szpitala Ujazdowskiego przy ul. Chełmskiej. 

1944 – Powstanie Warszawskie: Częściowa ewakuacja kanałami załogi Starego Miasta do Śródmieścia. 

1945 - Rozpoczął się pierwszy ogólnopolski Zjazd Związku Zawodowego Literatów Polskich; na przewodniczącego związku wybrano Jarosława Iwaszkiewicza. 

1946 - W Neapolu zmarł mjr Henryk Sucharski, dowódca obrony Westerplatte. 

1947 - W Krakowie urodził się Grzegorz Warchoł, aktor, reżyser. 

1951 - Wprowadzono kartki żywnościowe na mięso, przetwory mięsne i tłuszcze. 

1952 - W Poznaniu urodził się Wojciech Fibak, jeden z najlepszych polskich tenisistów, czterokrotny ćwierćfinalista turniejów wielkoszlemowych, zwycięzca Australian Open w grze podwójnej (1978); przedsiębiorca, kolekcjoner sztuki. 

1953 - W Katowicach urodził się Lech Majewski, reżyser, scenarzysta, poeta, prozaik, malarz; autor filmów „Rycerz”, „Wojaczek”, „Angelus” oraz „Młyn i krzyż”. 

1963 - Premiera komedii filmowej „Pamiętnik pani Hanki” w reżyserii Stanisława Lenartowicza. 

1971 - W Szczecinie urodziła się Katarzyna Nosowska, wokalistka występująca z zespołem „Hey”, a także solo, autorka tekstów. 

1974 – W Gdyni rozpoczęto budowę Trasy im. Eugeniusza Kwiatkowskiego. 

1978 - W Liss w Anglii zmarł Henryk Zygalski, matematyk, kryptolog, współautor (razem z Jerzym Różyckim i Marianem Rejewskim) złamania kodu niemieckiej maszyny szyfrującej „Enigma”. 

1978 - Para z NRD sterroryzowała i zmusiła przy pomocy pistoletu-zabawki załogę samolotu PLL LOT Tu-134, lecącego z Gdańska do Berlina Wschodniego, do wylądowania na zachodnioberlińskim lotnisku Tempelhof. 

1980 - W Szczecinie Kazimierz Barcikowski i Marian Jurczyk podpisali porozumienie pomiędzy przedstawicielami władz a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym. 

1980 - W Gdańsku parafowano dokument postanawiający, że w zakładach pracy mogą powstać wolne związki zawodowe z prawem do strajku. 

1980 - V Plenum KC PZPR zatwierdziło porozumienie zawarte w Szczecinie i podjęło decyzję o podpisaniu porozumienia w Gdańsku. 

1981 - W Nasielsku urodził się Tomasz Majewski, lekkoatleta, dwukrotny mistrz olimpijski w pchnięciu kulą: Pekin (2008), Londyn (2012). 

1983 - W Łodzi zmarł Zygmunt Malawski, aktor. 

1988 - W Warszawie zmarł Marian Małowist, historyk. 

1997 - W Karlsruhe zmarł Ernest Wilimowski, piłkarz, zawodnik m.in. „Ruchu” Chorzów, z którym czterokrotnie zdobywał mistrzostwo Polski, dwukrotny król strzelców rozgrywek ligowych; wielokrotny reprezentant Polski, w czasie mistrzostw świata w 1938 r. w meczu z Brazylią strzelił 4 bramki; w 1939 r. przyjął obywatelstwo niemieckie, w następnych latach występował w reprezentacji Niemiec. 

2003 - W Warszawie otwarto tunel Wisłostrady. 

2007 - Afera gruntowa: Janusz Kaczmarek, Konrad Kornatowski i Jaromir Netzel zostali zatrzymani przez funkcjonariuszy ABW. 

2014 - Donald Tusk został wybrany na przewodniczącego Rady Europejskiej. 

2014 - W Polsce rozpoczęły się XVIII. Mistrzostwa Świata w Piłce Siatkowej Mężczyzn, w których reprezentacja Polski zdobyła złoty medal, pokonując w finale drużynę Brazylii. 

2014 - Na terenie Stoczni Gdańskiej otwarto Europejskie Centrum Solidarności. 

2020 – W Przemyślu zmarł Jan Zrajko, działacz opozycji antykomunistycznej, w 1981 roku był współtwórcą i przywódcą NSZZ Indywidualnego Rzemiosła „Solidarność”. 

2022 – W Moskwie zmarł Michaił Gorbaczow, ostatni przywódca ZSRS, autor polityki pierestrojki, która przyspieszyła przemiany polityczne w Polsce i innych krajach bloku komunistycznego. 

źródło: PAP