Polska 28 czerwca – co wydarzyło się tego dnia

1280 – Najpóźniej tego dnia kanonikiem warmińskim został Arnoldus z Włoch. Był pierwszym znanym lekarzem w państwie krzyżackim. Żył jeszcze w 1318 r.

1569 - Sejm w Lublinie uchwalił akt realnej unii polsko-litewskiej.

1651 - Powstanie Chmielnickiego: Początek trzydniowej bitwy wojsk polskich z armią kozacko-tatarską pod Beresteczkiem.

1660 - Pod Połonką wojska dowodzone przez hetmana wielkiego litewskiego Pawła Jana Sapiehę oraz wojewodę ruskiego Stefana Czarnieckiego pokonały rosyjskie wojska księcia Iwana Chowańskiego.

1794 - W Warszawie w czasie trwającej insurekcji doszło do krwawych rozruchów. Z inspiracji jakobinów warszawski lud zaatakował więzienia i dokonał samosądu nad targowiczanami. Mieszkańcy Warszawy wtargnęli do więzień skąd wywlekli i dokonali samosądów na pozostałych przy życiu przywódcach konfederacji targowickiej i osobach posądzanych o zdradę: biskupie wileńskim Ignacym Jakubie Massalskim, kasztelanie przemyskim Antonim Czetwertyńskim, pośle do Turcji Karolu Boscamp-Lasopolskim, szambelanie Stefanie Grabowskim, instygatorze koronnym Mateuszu Roguskim, szpiegu rosyjskim Marcelim Piętce, adwokacie Michale Wulfersie i instygatorze sądów kryminalnych Józefie Majewskim.

1812 - Sejm Księstwa Warszawskiego przekształcił się w Konfederację Generalną Królestwa Polskiego, która ogłosiła wskrzeszenie Polski i przyłączenie do niej prowincji zabranych.

1834 – W Paryżu ukazał się pierwodruk „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza.

1878 - W Maziarni koło Chełma urodził się Stanisław Brzozowski, filozof, publicysta, pisarz, krytyk literacki i teatralny; autor „Legendy Młodej Polski” i „Płomieni”.

1895 - W Zurychu urodził się Kazimierz Sikorski, kompozytor, teoretyk muzyki, pedagog.

1900 - W Krakowie urodził się Leon Kruczkowski, prozaik, dramaturg, publicysta; członek Krajowej Rady Narodowej, KC PZPR i Rady Państwa; od 1947 r. poseł na Sejm; prezes Związku Literatów Polskich (1946-1956); autor powieści „Kordian i cham”, „Pawie pióra” oraz dramatów „Niemcy” i „Pierwszy dzień wolności”.

1914 - W Sarajewie od kul serbskiego zamachowca Gawriła Principa zginął austriacki następca tronu arcyksiążę Franciszek Ferdynand wraz z małżonką; wydarzenie to stało się bezpośrednią przyczyną wybuchu pierwszej wojny światowej.

1919 - W Pałacu Wersalskim państwa zwycięskiej koalicji podpisały traktat pokojowy z Niemcami - najważniejszy z układów kończących I wojnę światową, w której zginęło około 9 mln żołnierzy, a około 20 mln zostało rannych; w imieniu Polski pod traktatem podpisy złożyli Roman Dmowski i Ignacy Paderewski.

1919 - Powstała Międzynarodowa Organizacja Pracy.

1922 - Stanowisko premiera RP objął Artur Śliwiński.

1924 - Rozporządzenie prezydenta RP o powołaniu przedsiębiorstwa Polskie Lasy Państwowe.

1927 - Na Wawelu złożone zostały prochy Juliusza Słowackiego, przeniesione z cmentarza Montmartre w Paryżu.

1929 - W Poznaniu urodził się Alfred Miodowicz, przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych (OPZZ) w latach 1984-1991, członek Biura Politycznego KC PZPR (1986-1989).

1931 - W Pruszkowie urodził się Adam Zieliński, prawnik, sędzia, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1996-2000 rzecznik praw obywatelskich.

1940 - W lesie pod wsią Olsztyn koło Częstochowy Niemcy rozstrzelali 14 polskich więźniów politycznych.

1943 - W odwecie za pomoc udzielaną Żydom niemiecka żandarmeria dokonała pacyfikacji wsi Cisie (powiat miński), w czasie której rozstrzelano 25 Polaków i 3 Żydów.

1943 - W Sankt Valentin w Austrii urodził się Ryszard Krynicki, poeta, tłumacz, wydawca.

1945 - Krajowa Rada Narodowa powołała Tymczasowy Rząd Jedności Narodowej: premierem został Edward Osóbka-Morawski, wicepremierami Władysław Gomułka i Stanisław Mikołajczyk, pełniący również funkcję ministra rolnictwa.

1946 - Dekret KRN o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w latach 1939-1945.

1946 – Wprowadzono podział administracyjny na 14 województw i miasta wydzielone: Łódź i Warszawę.

1950 - Sejm uchwalił ustawę o powszechnej elektryfikacji wsi i osiedli.

1950 - W Gdańsku rozpoczęła działalność Opera Bałtycka.

1953 - W Gdyni utworzono Muzeum Marynarki Wojennej.

1956 - W Poznaniu doszło do robotniczych protestów, które przerodziły się w trwające trzy dni walki uliczne, do ich stłumienia władze komunistyczne użyły wojska; śmierć poniosło co najmniej 58 osób, rannych zostało ok. 600.

1959 - W rozegranym na Stadionie Śląskim w Chorzowie meczu eliminacyjnym do I Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Polska przegrała z Hiszpanią 2:4.

1960 - W Gorzowie Wielkopolskim urodził się Marek Jurek, działacz opozycji demokratycznej, współzałożyciel Ruchu Młodej Polski, członek władz krajowych NZS; parlamentarzysta; współtwórca ZChN i jeden z jego liderów; członek KRRiT (1995-2001); w 2001 r. współzałożyciel Przymierza Prawicy, a po jego zjednoczeniu z PiS - wiceprezes PiS; marszałek Sejmu w latach 2005-2007; od 2007 r. prezes Prawicy Rzeczypospolitej; w 2014 r. wybrany do Parlamentu Europejskiego.

1961 - W Ostródzie urodziła się Maria Ciunelis, aktorka, scenarzystka.

1965 - W Warszawie urodził się Maciej Szczęsny, piłkarz, grający na pozycji bramkarza, trener, komentator sportowy; reprezentant Polski, zawodnik m.in. Legii Warszawa, Widzewa Łódź, Polonii Warszawa i Wisły Kraków – w barwach każdego z tych klubów zdobywał mistrzostwo Polski (z Legią Warszawa 2-krotnie).

 1969 - W Warszawie urodził się Michał Znaniecki, reżyser teatralny, dramaturg, scenograf, pedagog.

1972 - Papież Paweł VI specjalną bullą zatwierdził nową organizację kościelną na ziemiach zachodnich i północnych uzyskanych przez Polskę po II wojnie światowej.

1974 - W Poznaniu otwarto halę widowiskowo-sportową Arena.

1974 - Premiera filmu „Wiosna, panie sierżancie” w reżyserii Tadeusza Chmielewskiego.

1976 - Na Stadionie X-lecia w Warszawie władze komunistyczne zorganizowały wiec poparcia dla I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka.

1981 - W Poznaniu odsłonięto Pomnik Ofiar Czerwca 1956.

1981 - W swym domu w Los Angeles został aresztowany przez FBI agent wywiadu PRL Marian Zacharski.

1989 – Zarejestrowano Związek Piłsudczyków.

1991 - W Budapeszcie podpisano porozumienie, na mocy którego rozwiązano istniejącą od 1949 r. Radę Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG).

1993 - Premiera filmu „Pograbek” w reżyserii Jana Jakuba Kolskiego.

2000 - W Krakowie zmarł Józef Tischner, katolicki duchowny, filozof, teolog, pisarz; autor książek „Świat ludzkiej nadziei”, „Etyka Solidarności”, „Myślenie według wartości”, „Nieszczęsny dar wolności” oraz „Historii filozofii po góralsku”.

2005 - Rozpoczął się proces beatyfikacyjny papieża Jana Pawła II.

2006 - W Wieży Więziennej w Gdańsku, przy Drodze Królewskiej, otwarto Muzeum Bursztynu.

2009 - Po zakończeniu VI edycji Małopolskiego Pikniku Lotniczego na lotnisku Rakowice-Czyżyny doszło do wypadku samolotu Cessna 172, w którym zginęły 2. osoby (w tym pilot), a 2. zostały ranne.

2017 – w Krakowie zmarła Barbara Janina Zientarska, działaczka opozycji demokratycznej w okresie PRL, redaktorka czasopism tzw. drugiego obiegu. W jej domu znajdowała się drukarnia, w której powstawały druki bezdebitowe. W 2012 odznaczona przez prezydenta Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski.

2020 – Urzędujący prezydent Andrzej Duda z wynikiem 43,50% zwyciężył w pierwszej turze wyborów prezydenckich. Do drugiej tury wszedł razem z Rafałem Trzaskowskim (30,46%).