Kobiety wiedzą, że dostaną niższą emeryturę, ale czy robią coś, by to zmienić?

Pytanie brzmi, czy za tą wiedzą idzie działanie, którego celem jest finansowa przyszłość? Według Prudential Family Index 2026, 20 proc. kobiet i 15 proc. mężczyzn spodziewa się ponad dwudziestu lat na emeryturze. Według GUS,  mężczyzna, który kończy 65 lat, ma przed sobą przeciętnie 16,5 lat życia, a kobieta kończąca 60 lat – 24,7 lat.

Co decyduje o emeryturze kobiety

Na wysokość emerytury wpływają trzy czynniki: wiek emerytalny, długość życia na emeryturze i wysokość wynagrodzeń.

1. Wiek emerytalny. Kobiety przechodzą na emeryturę w wieku 60 lat, a mężczyźni 65. To w oczywisty sposób skraca okres składkowy o 5 lat, czyli około 60 składek na emeryturę. Ten czynnik odpowiada za około 10 proc. różnicy w wysokości emerytury między kobietami a mężczyznami.

2. Długość życia. Kobiety przeciętnie spędzą na emeryturze osiem lat więcej niż mężczyźni. Przeciętny mężczyzna przechodzący na emeryturę w wieku 65 lat spędzi na niej 16,5 roku, czyli otrzyma około 200 wypłat emerytury, kobieta zaś będzie ją otrzymywała przez niecałe 300 miesięcy (prawie o 50 proc. więcej). Ten czynnik odpowiada za około 20 proc. różnicy w wysokości emeryturyvi. ZUS dzieli jednak zebrany kapitał nie przez rzeczywiste trwanie życia, tylko przez wartość z tablicy wspólnej dla kobiet i mężczyzn: 268,9 miesiąca dla przechodzących na emeryturę w wieku 60 lat i 222,7 miesiąca w wieku 65 lat.

3. Niższe pensje kobiet – tak zwana luka płacowa. W Polsce wynosi ona 4 proc. zgodnie z danymi Rady Unii Europejskiej za 2024 rok. Odpowiada ona za niecałe 2 proc. różnicy w wysokości emerytur kobiet i mężczyzn.

Powyższe czynniki składają się na niższą bazową emeryturę kobiet. Kapitał emerytalny gromadzony przez krótszy okres i od niższej średnio pensji musi wystarczyć na pokrycie wypłaty emerytury przez dłuższy czas, co ostatecznie przekłada się na emeryturę około 30 proc. niższą. Różnicę widać już w dzisiejszych wypłatach emerytur brutto. W marcu 2026 roku przeciętna emerytura kobiety wypłacana przez ZUS to 3 662,52 zł, mężczyzny – 5 312,28 zł. Wśród mężczyzn pobierających emeryturę z ZUS powyżej 5 tys. zł dostaje 51 proc. wśród kobiet — 20 proc.

Kobiety wiedzą, że dostaną mniej

W badaniu Prudential Family Index 2026 zapytano, ile dostaną kobieta i mężczyzna, którzy zaczynają karierę w tym samym wieku, zarabiają tyle samo i przechodzą na emeryturę – kobiety w wieku 60 lat, a mężczyźni w wieku 65 lat. 65 proc. badanych odpowiedziało, że kobieta dostanie mniej; same kobiety odpowiadały tak częściej niż mężczyźni: 68 proc. wobec 62 proc.

Inaczej wyglądają wyniki odpowiedzi na pytanie o to, od czego zależy wysokość emerytury, zadane w krótkim quizie wiedzy. Liczbę przepracowanych lat i wysokość pensji wskazuje po 93 proc., a wiek przejścia na emeryturę 91 proc. respondentów. Płeć – czynnik, który o tym wieku przesądza – wskazuje 42 proc. badanych. Skutek jest więc rozpoznawany dużo częściej niż jego przyczyna.

Kobiety wiedzą, ile im zabraknie

Badani, którzy nie przeszli jeszcze na emeryturę, odpowiadali na dwa pytania: ile ich zdaniem wyniesie ich własne świadczenie i jakiej kwoty potrzebowaliby, żeby utrzymać się przy dzisiejszych kosztach życia. U kobiet te dwie liczby różnią się mocniej niż u mężczyzn.

Kobiety spodziewają się średnio około 3 300 zł miesięcznie podstawowej emerytury z ZUS, a za potrzebne uznają około 4 600 zł. Średnio dzieli je więc 1 300 zł co miesiąc; u mężczyzn ta różnica wynosi około 830 zł. Dla porównania: przeciętna emerytura, jaką ZUS wypłaca dziś kobiecie, to 3 662,52 zł – nieco więcej, niż badane zakładają, ale wciąż o ponad 900 zł mniej od kwoty, którą uznają za potrzebną.

Widać to także w rozkładzie odpowiedzi. Emerytury nie wyższej niż 3 tys. zł spodziewa się 38 proc. kobiet, a jednocześnie uznaje ją za wystarczającą jedynie 10 proc. kobiet. Powyżej 4 tys. zł potrzebuje 53 proc., a liczy na tyle 21 proc.

Obie kwoty podawały te same osoby, więc ta luka to nie różnica zdań między badanymi — każda widzi ją u siebie. Kobiety spodziewają się emerytury o mniej więcej tysiąc trzysta złotych niższej od tej, z której umiałyby się utrzymać; potrafią więc nazwać swój problem co do kilkuset złotych, trudniejsze pytanie brzmi, skąd te pieniądze wziąć.

Ile da się odłożyć bez naruszania domowego budżetu

Skoro do potrzebnej kwoty brakuje kobietom średnio około 1 300 zł miesięcznie, warto sprawdzić, ile deklarują, że są w stanie odłożyć same. Panie wskazują średnio 797 zł miesięcznie wobec 1 125 zł deklarowanego przez mężczyzn. To kwota, którą badane same wskazują jako możliwą do odłożenia bez obciążania domowego budżetu. To jednak deklaracja możliwości, a nie wykonana wpłata. O tym, ile z tych pieniędzy rzeczywiście zostaje odłożone, decyduje to, kto jeszcze upomina się o pieniądze z domowego budżetu. Kobiety wskazują więc kwotę niższą od tej, której im do potrzebnej emerytury brakuje.

Błędne koło pokolenia kanapkowego

„Pokolenie kanapkowe”, którego nazwa pochodzi od metafory kanapki, to osoby w średnim wieku, które tkwią pomiędzy potrzebami swoich rodziców i dzieci. Z jednej strony opłacają edukację i rozwój dzieci, a z drugiej coraz częściej wspierają rodziców wymagających opieki lub pomocy finansowej. Wsparcie obu grup sprawia, że własne potrzeby – w tym oszczędzanie na emeryturę – schodzą na dalszy plan. Jeśli dochodzi do tego rezygnacja z kariery zawodowej, która przekłada się na mniej składek i mniejszy kapitał – można powiedzieć, że tak zamyka się pokoleniowe błędne koło. Sama pomoc nie rozkłada się przy tym równo. Swoje dzieci wspiera finansowo, poza podstawowym utrzymaniem, 51 proc. matek i 42 proc. ojców. W codziennej opiece nad rodzicami – pomocy nie pieniędzmi, tylko własnym czasem – udziela się 38 proc. badanych kobiet i 31 proc. mężczyzn.
Zapotrzebowanie na taką pomoc rośnie. Wsparcia w codziennych czynnościach potrzebuje 8 proc. dorosłych Polaków, a wśród osób po 75. roku życia już 35 proc. – wobec 22 proc. w 2019 roku. Dziś chodzi o rodziców obecnych czterdziesto- i pięćdziesięciolatek. Za kilkadziesiąt lat w tym samym miejscu znajdą się one same.
Gotowość do rezygnacji z kariery zawodowej dla opieki nad dziećmi deklaruje 72 proc. respondentów, dla opieki nad rodzicami 64 proc. Każda taka decyzja będzie miała wpływ na wysokość zgromadzonego kapitału na koncie w ZUS.

Problem istnieje, ale rozwiązanie jest odsuwane

Poza składkami do ZUS w sprawie własnej finansowej przyszłości nie robi nic 49 proc. kobiet i 39 proc. mężczyzn, którzy nie przeszli jeszcze na emeryturę; większość z nich deklaruje, że kiedyś się tym zajmie. Najwyraźniej widać to wśród badanych, którzy sami wskazali, że pieniędzy im zabraknie: gotowy plan ma w tej grupie 18 proc. kobiet wobec 33 proc. mężczyzn. Kobiety częściej widzą, że dostaną mniej, a rzadziej wiedzą, jak temu zapobiec.

Zapytano w badaniu też, co kobiety mogą z tym zrobić. Wśród najczęściej wybieranych odpowiedzi znalazły się praca po sześćdziesiątce (51 proc.) i gromadzenie większych oszczędności (49 proc.). Konkretne rozwiązanie ochronno-oszczędnościowe wskazuje 19 proc. kobiet, na równi z oczekiwaniem finansowej pomocy małżonka lub partnera. Trzeba jednak zwrócić uwagę, że również 21 proc. kobiet wybrało odpowiedź bierną lub pesymistyczną: „nie wiem” albo „ta wiedza niczego w moim życiu nie zmieni”. Wiedza o różnicy jest więc powszechniejsza niż gotowy sposób na jej pokrycie.

Dystans między świadomością a działaniem

„Kobiety nie mają złudzeń – wiedzą, że ich podstawowa emerytura z ZUS będzie niska, i wiedzą, ile im do potrzebnej kwoty zabraknie. Nie musimy więc nikogo przekonywać, że wyzwanie istnieje. Paradoks polega na tym, że świadomość i wiedza nie zawsze przekładają się na konkretne działania” – mówi Marta Skowron-Moszkowicz, rzeczniczka prasowa, PR Manager Prudential w Polsce.

Badane i badani nie liczą przy tym na nikogo innego poza sobą. Wyraźnie wskazali, że za zabezpieczenie własnej przyszłości odpowiadają przede wszystkim oni sami. Tak uważa 78 proc. uczestników badania, a 75 proc. kobiet zgadza się, że zabezpieczenie własnej przyszłości emerytalnej jest równie ważne jak bieżące wspieranie rodziny.

Źródło: Prudential, Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X