Polska 16 września – co wydarzyło się tego dnia

1497 - Darłowo zostało zalane przez tsunami wywołane eksplozją metanu uwolnionego z dna morskiego. 

1620 - Pod Cecorą wojska polskie, dowodzone przez hetmana Stanisława Żółkiewskiego, rozpoczęły bitwę z Turkami; zakończyła się 19. września klęską Polaków i śmiercią hetmana. 

1658 - Pomiędzy Rzeczpospolitą a hetmanem zaporoskim Iwanem Wyhowskim zawarta została tzw. ugoda hadziacka - zakładająca unię Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Litewskiego i Księstwa Ruskiego. 

1668 - Abdykacja króla Jana II. Kazimierza Wazy, panującego od 1648 r. 

1825 - W majątku Chorowszczyzna w pow. wołkowyskim zmarł Franciszek Karpiński, poeta, czołowy liryk polskiego sentymentalizmu. 

1831 - Po zajęciu Warszawy przez wojska rosyjskie francuski minister spraw zagranicznych Horace Sebastiani wygłosił przed Izbą Deputowanych deklarację zakończoną słowami: „porządek panuje w Warszawie”. 

1863 - Powstanie styczniowe: zwycięstwo wojsk rosyjskich nad oddziałem powstańczym pod dowództwem Władysława Sokołowskiego „Iskry” w II. bitwie pod Małogoszczem. 

1874 - W Bad Reichenhall w Bawarii zmarł Maksymilian Gierymski, malarz, pejzażysta, wywodzący się ze szkoły monachijskiej. 

1874 - W Warszawie urodził się Edward Puchalski, reżyser i scenarzysta filmowy; autor filmów „Trędowata”, „Pod Twoją Obronę”, „Przeor Kordecki - obrońca Częstochowy”. 

1877 - W Gietrzwałdzie na Warmii miało miejsce ostatnie objawienie Matki Boskiej. 

1895 - W Święcianach na Litwie urodził się Franciszek Żwirko, pilot; wspólnie ze Stanisławem Wigurą zwyciężył w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge 1932 r.; 11. września 1932 r. obaj zginęli w katastrofie samolotu RWD-6 pod Cierlickiem Górnym koło Cieszyna. 

1897 - W Łańcucie urodził się Wacław Kuchar, sportowiec, olimpijczyk, oficer WP; uczestnik wojny polsko-ukraińskiej, a także wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. 

1922 – Otwarto linię kolejową Reda-Hel. 

1928 - W Warszawie zakończył się pierwszy wyścig kolarski Tour de Pologne. Zwyciężył Feliks Więcek, czeladnik rzeźnicki z Bydgoszczy. Rywalizację rozpoczęło 71. kolarzy, a 43. dojechało do mety; przejechali trasę długości 1491 km. 

1930 - W Galicji Wschodniej oddziały policji i wojska rozpoczęły trwającą do końca listopada akcję pacyfikacyjną wymierzoną przeciwko ukraińskim nacjonalistom z OUN; akcja objęła około 450 ukraińskich wsi. 

1931 - W Piskach niedaleko Ostrołęki urodził się Tadeusz Gocłowski, arcybiskup metropolita gdański (1992-2008). 

1934 - W Warszawie Jerzy Bajan (pilot myśliwski i sportowy) oraz Gustaw Pokrzywka (mechanik) wygrali na samolocie RWD-9 międzynarodowe zawody lotnicze Challenge 1934 r.

1935 - Polska została ponownie wybrana do Rady Ligi Narodów. 

1937 - Premiera filmu „Znachor” w reżyserii Michała Waszyńskiego. 

1939 - Kampania polska: Nieudany szturm niemiecki na twierdzę w Brześciu nad Bugiem; wobec braku amunicji nocą nastąpiła ewakuacja polskiej załogi. 

1939 - Kampania polska: Sztab Naczelnego Wodza przeniósł się do Kołomyi. 

1939 - Kampania polska: Natarcie oddziałów Armii „Małopolska” pod Jaworowem zadało ciężkie straty elitarnemu pułkowi SS „Germania”. 

1939 - Kampania polska: Pod Koziejówką w okolicach Lubaczowa, prowadząc atak na bagnety, poległ gen. Józef Kustroń, dowódca 21. Dywizji Piechoty Górskiej. 

1939 – Zbiornikowiec „Eocene” z ładunkiem 75. ton polskiego złota wypłynął z rumuńskiej Konstancy do Stambułu. 

1939 – Kampania polska: Rano samoloty niemieckie zrzuciły na Warszawę ulotki wzywające do poddania miasta. Na skrzyżowaniu ulic Podskarbińskiej i Grochowskiej pojawili się niemieccy parlamentariusze z pismem do dowódcy obrony miasta, w którym żądali kapitulacji. Gen. dyw. Juliusz Rómmel odmówił, wskutek czego rozpoczął się huraganowy ostrzał artyleryjski połączony z nalotami bombowymi. 

1944 – Powstanie Warszawskie: Śródmieście niemal przez cały dzień znajdowało się pod ciężkim ogniem artyleryjskim. 

1944 - Początek walk 3. Dywizji Piechoty 1. Armii WP o przyczółki warszawskie na lewym brzegu Wisły (16-23 września). 

1949 - W Żarach urodził się Janusz Rewiński, aktor, satyryk, znany m.in. z „Kabaretu Olgi Lipińskiej” oraz ról w komediach Juliusza Machulskiego „Kiler” i „Kiler-ów 2-óch”; założyciel Partii Przyjaciół Piwa, poseł w latach 1991-1993. 

1957 - Początek procesu wysokich funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa: Romana Romkowskiego, Józefa Różańskiego i Anatola Fejgina. 

1957 - W Zielonej Górze urodziła się Maria Gładkowska, aktorka. 

1966 - Wyemitowano premierowe wydania lokalnych programów informacyjnych „Kronika" (TVP Kraków i TVP Szczecin). 

1975 – Dokonano oblotu samolotu PZL „M-20 Mewa”. 

1977 - Premiera filmu animowanego „Wielka podróż Bolka i Lolka” w reżyserii Władysława Nehrebeckiego i Stanisława Dulza. 

1978 – W Warszawie odsłonięto pomnik premiera Ignacego Jana Paderewskiego. 

1988 - Początek rozmów przedstawicieli władz PRL, opozycji i Episkopatu w ośrodku MSW w podwarszawskiej Magdalence. 

1988 - PRL nawiązała stosunki dyplomatyczne ze Wspólnotami Europejskimi. 

1992 - Parlament Europejski ratyfikował układ o stowarzyszeniu Polski ze Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi. 

1993 - Utworzono Park Narodowy Gór Stołowych. 

1996 - Uruchomiono sieć telefonii komórkowej „Era”. 

1998 - W Warszawie zmarł Andrzej Trzaskowski, kompozytor, pianista, dyrygent, krytyk muzyczny, współtwórca polskiego jazzu. 

2005 – W Griffen w Austrii w wypadku samochodowym zginął Arkadiusz Gołaś, siatkarz, olimpijczyk z Aten, reprezentant Polski w latach 2001–2005. 

2005 - Polska edycja „Wikipedii" przekroczyła próg 100 000 utworzonych haseł. 

2016 – W Dyminach zmarł Kazimierz Mieczysław Ujazdowski, adwokat, obrońca oskarżonych w procesach politycznych w okresie PRL, poseł na Sejm Kontraktowy. 

źródło: PAP