Polska 16 sierpnia – co wydarzyło się tego dnia

1264 - Książę Bolesław Pobożny ogłosił statut kaliski - przywilej dla Żydów, który gwarantował im samorząd, wolność handlu oraz odrębne sądy działające w imieniu władcy. 

1414 - Wojska polsko-litewskie rozpoczęły oblężenie Lidzbarka Warmińskiego. 

1456 - W Toruniu dowódcy zaciężnych wojsk krzyżackich zawarli układ o sprzedaży Polsce sześciu zamków i miast państwa Zakonu Krzyżackiego. 

1794 - Władze insurekcji kościuszkowskiej w Warszawie wprowadziły do obiegu pierwsze polskie banknoty. 

1812 - Kampania 1812: Początek bitwy pod Smoleńskiem. 

1875 - We wsi Maszkienice koło Brzeska urodził się Franciszek Bujak, historyk, badacz dziejów społeczno-gospodarczych. 

1876 – W Rymanowie-Zdroju odkryto źródła wód leczniczych. 

1897 - Rozpoczęła się belgijska wyprawa antarktyczna, w której udział wzięli Henryk Arctowski i Antoni Bolesław Dobrowolski. 

1899 - We wsi Trębki koło Gostynina na Mazowszu urodziła się Maria Wittek, członkini POW, uczestniczka kampanii 1939 r. i Powstania Warszawskiego, szefowa Wojskowej Służby Kobiet Komendy Głównej SZP-ZWZ-AK; pierwsza kobieta w historii polskiego wojska mianowana na stopień generała (1991). 

1902 - We Włocławku urodził się Stefan Bolesław Poradowski, kompozytor, dyrygent, teoretyk muzyki, pedagog. 

1905 - Otwarto nieistniejącą już stację kolejową Gdańsk Wąskotorowy (zlikwidowaną w 1974 roku). 

1905 - W Bydgoszczy urodził się Marian Rejewski, matematyk, kryptolog; odegrał kluczową rolę w złamaniu kodów niemieckiej maszyny szyfrującej Enigma. 

1906 - W Krakowie urodził się Edward Ochab, działacz komunistyczny, I. sekretarz KC PZPR (1956), w latach 1964-1968 przewodniczący Rady Państwa. 

1910 - W Warszawie zmarł Zygmunt Gloger, historyk, archeolog, etnograf, folklorysta, krajoznawca; dzieło jego życia to „Encyklopedia staropolska ilustrowana”. 

1911 - Car Mikołaj II. wydał zarządzenie o likwidacji Twierdzy Warszawa. 

1913 - W Brześciu nad Bugiem urodził się Menachem Begin, działacz syjonistyczny, izraelski polityk, w latach 1977-1983 premier Izraela; laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1978 r. 

1914 - W Krakowie powstał Naczelny Komitet Narodowy (NKN); pod jego patronatem zaczęto tworzyć Legiony Polskie. 

1919 - Wybuchło I. Powstanie Śląskie, którego celem było przyłączenie Górnego Śląska do Polski; upadło po 10 dniach, przygotowując jednak grunt do dwóch kolejnych zrywów w następnych latach. 

1920 - Bitwa Warszawska: Początek polskiej kontrofensywy znad Wieprza. 

1922 - Powstał blok wyborczy Chrześcijański Związek Jedności Narodowej (pot. Chjena) - koalicja wyborcza Związku Ludowo-Narodowego, Chrześcijańsko-Narodowego Stronnictwa Pracy, Narodowo-Chrześcijańskiego Stronnictwa Ludowego i Chrześcijańsko-Narodowego Stronnictwa Rolniczego. 

1924 - W Radomsku urodził się Stanisław Różewicz, reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta, kierownik artystyczny Zespołu Filmowego „Tor” (1967-1968; 1972-1980); autor filmów „Wolne miasto”, „Świadectwo urodzenia”, „Piekło i Niebo”, „Westerplatte”, „Samotność we dwoje”, „Kobieta w kapeluszu”, „Pensja pani Latter” i „Anioł w szafie”. 

1933 - W Łodzi urodził się Witold Leszczyński, reżyser, scenarzysta, operator filmowy; autor filmów „Żywot Mateusza”, „Konopielka”, „Siekierezada” i „Requiem”. 

1936 - W Warszawie urodził się Edward Wende, adwokat, obrońca w procesach politycznych, oskarżyciel posiłkowy w procesie zabójców ks. Jerzego Popiełuszki; senator, poseł, członek Trybunału Stanu. 

1936 - W Berlinie zakończyły się XI. Letnie Igrzyska Olimpijskie. Reprezentacja Polski zdobyła na nich sześć medali: 3 srebrne [Jadwiga Wajsówna – rzut dyskiem; Stanisława Walasiewicz – bieg na 100 m; Zdzisław Kawecki (koń Bambino), Seweryn Kulesza (koń Tosiek), Henryk Leliwa-Roycewicz (koń Arlekin III) – jeździectwo, WKKW drużynowo) i 3 brązowe [Władysław Karaś – strzelectwo, karabinek małokalibrowy na 50 m: Maria Kwaśniewska – rzut oszczepem: Jerzy Ustupski i Roger Verey – wioślarstwo, dwójka podwójna]. 

1938 - Komintern, na polecenie Józefa Stalina, rozwiązał Komunistyczną Partię Polski (KPP). 

1942 - Niemcy rozpoczęli likwidację „dużego getta” w Radomiu; w ciągu trzech dni około 20 tys. Żydów zostało wywiezionych do obozu zagłady w Treblince. 

1943 - Niemcy rozpoczęli likwidację getta w Białymstoku; wybuch żydowskiego powstania w getcie, pod wodzą Mordechaja Tenenbauma-Tamaroffa. 

1944 - Powstanie Warszawskie: W walkach na Starym Mieście polegli żołnierze AK: Tadeusz Gajcy - poeta, prozaik, krytyk literacki, redaktor konspiracyjnego pisma „Sztuka i Naród”, oraz Zdzisław Stroiński - poeta, również związany z pismem „Sztuka i Naród”. 

1944 - W czasie Powstania Warszawskiego na skutek odniesionych ran zmarł ppor. Roman Padlewski, kompozytor, pianista, skrzypek, dyrygent i muzykolog. 

1944 - Powstanie Warszawskie: W walkach batalionu „Zośka” w rejonie getta poległ por. Eugeniusz Stasiecki, ps. „Piotr Pomian”; harcmistrz, szef Głównej Kwatery Harcerzy Szarych Szeregów „Pasieki” (1943-1944), zastępca Naczelnika Szarych Szeregów (1944). 

1944 - Radio Berlin nadało komunikat o zdławieniu polskiego powstania w Warszawie. 

1945 - Edward Osóbka-Morawski i Wiaczesław Mołotow podpisali polsko-sowiecką umowę o odszkodowaniach wojennych oraz umowę o polsko-sowieckiej granicy państwowej. 

1966 – Harcerska Rada Rozwoju Fromborka na posiedzeniu plenarnym podjęła uchwałę w sprawie prac do wykonania na terenie miasta Frombork oraz możliwości wykonania części tych prac w warsztatach szkolnych w czasie nadchodzącego roku szkolnego. 

1967 – Miejska Rada Narodowa we Fromborku nadała uroczyście 19 tytułów Honorowych Obywateli Fromborka. Pierwszym HOF został dh Ireneusz Sekuła. W latach następnych uroczystości wręczania tytułu HOF odbywały się dwa razy w ciągu każdej akcji letniej: 22 lipca i w połowie sierpnia, na zakończenie turnusów letnich „Operacji 1001–Frombork”. 

1979 - W Warszawie zmarł Jerzy Jurandot, satyryk, komediopisarz, założyciel i wieloletni kierownik literacki Teatru Satyrycznego „Syrena”. 

1980 - W Stoczni Gdańskiej przedstawiciele strajkujących zakładów powołali Międzyzakładowy Komitet Strajkowy, którego przewodniczącym został Lech Wałęsa. W nocy z 16. na 17. sierpnia MKS sformułował 21 postulatów dotyczących m.in. prawa do strajku i tworzenia wolnych związków zawodowych oraz uwolnienia wszystkich więźniów politycznych. 

1985 - W Warszawie i we Wrocławiu rozpoczęły się pierwsze w Polsce kongresy międzynarodowe Świadków Jehowy pod hasłem „Lud zachowujący prawość”. 

1991 - Zakończyła się IV. pielgrzymka papieża Jana Pawła II. do Polski. 

1991 - Jan Paweł II. jako pierwszy papież przybył na Węgry. 

2002 - Początek VIII. (ostatniej) pielgrzymki papieża Jana Pawła II. do Polski. 

2002 - W Warszawie zmarł prof. Tadeusz Płużański, filozof, uczestnik kampanii polskiej 1939 r., żołnierz niepodległościowego podziemia, więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego Stutthof; po zakończeniu wojny członek Zrzeszenia Wolność i Niepodległość, aresztowany przez UB w 1947 r. i skazany na karę śmierci; wyrok zamieniono na dożywocie. 

2008 - W Warszawie zmarła prof. Anna Świderkówna, papirolog, znawczyni kultury antycznej, w tym pism Starego i Nowego Testamentu, autorka „Rozmów o Biblii”; uczestniczka Powstania Warszawskiego. 

2010 - W Waszyngtonie zmarła Zofia Korbońska, żołnierz Armii Krajowej, działaczka Polonii Amerykańskiej; żona Delegata Rządu na Kraj Stefana Korbońskiego. 

2010 - W Warszawie rozpoczęto budowę centralnego odcinka drugiej linii metra. 

źródło: PAP