Tatarstan chce zażegnania konfliktu na Krymie

Światowy Kongres Tatarów, który ma siedzibę w Kazaniu, stolicy Tatarstanu, przestrzegł krymskich Tatarów przed „politycznym radykalizmem zrodzonym na kijowskim Majdanie”.

Natomiast prezydent Tatarstanu Rustam Minnichanow wezwał krymskich Tatarów do „pokoju i zgody z ludnością rosyjską”.

Z kolei parlament republiki, potępiając Majdan, zaapelował do Rosjan, Ukraińców i krymskich Tatarów o „uregulowanie wewnątrzpaństwowych sporów z zachowaniem międzyetnicznego ładu”. Parlament Tatarstanu także wysłał na Krym swoją delegację.

Cieszący się wielkim autorytetem wśród Tatarów były prezydent Tatarstanu Mintimier Szajmijew ze swej strony podkreślił konieczność „obrony interesów wielkiej liczby Rosjan na Krymie”, jednak przypomniał, że Ukraina jest suwerennym państwem.  - To ich wewnątrzpaństwowy konflikt – oznajmił Szajmijew, którego cytuje dziennik „Kommiersant”.

Według danych Państwowej Służby Statystycznej Ukrainy z 1 listopada 2013 roku 58,5 proc. z 2 mln mieszkańców Krymu to Rosjanie, 24,3 proc. – Ukraińcy, 12,1 proc. – krymscy Tatarzy, 1,4 proc. – Białorusini, 1,1 proc. – Ormianie, i 2,6 proc. – przedstawiciele innych narodów.

W środę przed parlamentem Krymu w Symferopolu kilka tysięcy krymskich Tatarów i przedstawicieli innych narodowości domagało się jedności z Ukrainą, występując przeciwko przejawom separatyzmu na półwyspie. Przed gmachem zebrała się równie liczna manifestacja zwolenników przyłączenia Krymu do Rosji.

Tatarzy i przeciwnicy poprzednich władz w Kijowie nie dopuścili tego dnia do posiedzenia krymskiego parlamentu, na którym – jak podejrzewano – mogło dojść do głosowania nad odłączeniem półwyspu od Ukrainy.

Parlament Krymu zebrał się następnego dnia. Podjął uchwałę, że 25 maja odbędzie się tam referendum w sprawie rozszerzenia autonomii półwyspu. Zdymisjonował również dotychczasowy rząd Krymu.

Pod głosowanie w referendum ma zostać poddane pytanie: "Autonomiczna Republika Krymu posiada niezależność państwową i wchodzi w skład Ukrainy na podstawie umów i porozumień - tak lub nie".

Podobny status w Federacji Rosyjskiej w latach 90. ubiegłego wieku posiadał położony 800 km na południowy wschód od Moskwy, między Wołgą i Kamą, Tatarstan, w którym Tatarzy stanowią większość (53,2 proc.).

W 1990 roku Tatarstan ogłosił niepodległość i jako jedna z dwóch republik – obok Czeczenii – nie podpisał umowy federacyjnej z Rosją. W 1994 roku rządy Tatarstanu i Rosji zawarły umowę, na mocy której Tatarstan stał się państwem stowarzyszonym z Federacją Rosyjską. Dopiero w 2000 roku Tatarstan uznał się za część FR.