Stalin zza grobu decyduje o bezpieczeństwie świata
W Rosji obserwowany jest renesans kultu osobowości Józefa Stalina, manifestujący się w budowie nowych monumentów i pomijaniu zbrodni w edukacji. Kreml wykorzystuje ten wizerunek do legitymizacji ofiar wojny w Ukrainie, przedstawiając je jako „niezbędny koszt” podobny do stalinowskich poświęceń.
18 grudnia Rosja obchodziła rocznicę urodzin Józefa Stalina, datę która w czasach sowieckich była elementem państwowej propagandy. Obecnie symbolika stalinowska zyskuje na widoczności: pojawiają się nowe monumenty, a podręczniki szkolne coraz rzadziej wspominają o Gułagu.
Kult osobowości Stalina ukształtował się pod koniec lat 20. XX wieku, wraz z 50. urodzinami dyktatora w 1929 roku. Propaganda przedstawiała go jako niemal boską postać – „ojca narodów”. Opierał się na terrorze (represje, kolektywizacja, Gułag, Hołodomor w Ukrainie), kontroli informacji oraz micie efektywności, gdzie miliony ofiar uzasadniano industrializacją i zwycięstwem w II wojnie światowej.
Po śmierci Stalina w 1953 roku kult został oficjalnie potępiony w 1956 roku, a monumenty usunięto. Pełna odpowiedzialność systemu sowieckiego nigdy nie została jednak uznana. W maju 2025 roku w jednej z najruchliwszych stacji moskiewskiego metra (Taganskaja) zainstalowano replikę reliefu ze Stalinem, usuniętego w latach 60. podczas destalinizacji.
Pod rządami Władimira Putina wzniesiono ponad 100 monumentów Stalina w różnych miastach i regionach Rosji, w tym w okupowanych obszarach Ukrainy (np. Melitopol). Towarzyszy temu wzrost represji, cenzury i ograniczeń wolności akademickiej. Według sondaży niezależnego centrum Lewada (dane z lat wcześniejszych wskazują na trend wzrostowy), odsetek Rosjan uważających Stalina za „wielkiego przywódcę” wzrósł znacząco w ostatnich latach. Młodzież ma ograniczoną wiedzę o milionach ofiar stalinowskiego terroru. Kreml podkreśla rolę Stalina w zwycięstwie nad nazizmem, co służy legitymizacji przemocy. Ofiary wojny w Ukrainie przedstawiane są jako „niezbędny koszt”, analogiczny do stalinowskich poświęceń.
W okupowanych terytoriach otwierane są muzea poświęcone współpracownikom Stalina, a w szkołach promowane są pozytywne narracje o przeszłości sowieckiej. Brak krytycznej weryfikacji komunizmu po 1991 roku ułatwia ten proces. W kontekście problemów ekonomicznych, izolacji i trudności wojennych wizerunek „silnej ręki” Stalina służy konsolidacji władzy i mobilizacji społeczeństwa. Symbol Stalina wykorzystywany jest do uzasadnienia polityki wewnętrznej, agresji zewnętrznej oraz mitologii wojennej, co ma konsekwencje dla bezpieczeństwa międzynarodowego.
Źródło: Republika
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X
