Na śmietnik historii, czyli dekomunizacja wojskowych Powązek

Choć czasy się zmieniły, a komuna odchodzi w zapomnienie, wciąż najokazalszymi grobowcami na wojskowych Powązkach w Warszawie mogą się szczycić namiestnicy Moskwy. Największy z monumentów zajmuje plac długi na 43 m i szeroki na 15 m, a należy do agenta NKWD Bolesława Bieruta.

Od wielu lat środowiska patriotyczne apelują o przeniesienie szczątków zdrajców Polski do zwykłych mogił, jednak obowiązujące przepisy nie pozwalają na tego typu działania bez zgody rodziny. – Z ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych z 1959 r. jasno wynika, że to rodzina zmarłego ma prawo do dysponowania grobem i tylko rodzina, o ile nie zachodzą nadzwyczajne okoliczności, jak np. postępowanie prokuratorskie, może zdecydować o ekshumacji i przeniesieniu szczątków w inne miejsce – tłumaczy „Codziennej” Adam Siwek, dyrektor biura upamiętniania walk i męczeństwa w IPN-ie. Dodaje również, że do Instytutu napływa wiele apeli o dekomunizację nekropolii, która w „polskiej tradycji ma charakter panteonu narodowego”.

– Mam nadzieję, że ta dyskusja, która się teraz rozpoczyna, będzie początkiem dialogu o tym, w jaki sposób uporządkować sprawę Powązek, co zrobić, aby obok bohaterów narodowych nie mogli spoczywać kaci i funkcjonariusze komunistycznych władz. Liczymy na to, że albo zostanie znowelizowana ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych, albo zostanie napisana jej nowa wersja, albo też uda się Powązkom nadać specjalny status – wyjaśnia Siwek.

Podobnego zdania jest poseł PiS‑u Stanisław Pięta. – To jest skandal, że obok bohaterów narodowych chowani są zdrajcy ojczyzny. Ustawa powinna być natychmiast zmieniona, innym pomysłem mogłoby być znacjonalizowanie Powązek. Powinny być własnością skarbu państwa i po przejęciu gruntów wszystkie zmiany mogłyby być przeprowadzone – tłumaczy nam poseł Pięta. Jeszcze bardziej stanowczy w swojej opinii jest historyk Tadeusz Płużański. – Musimy oczyścić Powązki z moskiewskich namiestników. Bez tego nie rozliczymy się do końca z komuną. Razem z bohaterami pochowani są ich kaci. To jest niewyobrażalny skandal – mówi nam Tadeusz Płużański.