Dopalacze zbierają śmiertelne żniwo. Czym jest fentanyl? "Ponad tysiąc razy silniejszy od morfiny"
– W dopalaczach, które spowodowały śmierć 10 osób, był prawdopodobnie środek o nazwie fentanyl – komentuje dr n.med. Marcin Rawicz, anestezjolog dziecięcy. Fentanyl to substancja, której użyły rosyjskie służby podczas próby otrucia zakładników w teatrze na Dubrowce w Moskwie w 2002 roku.
Tylko w ostatnim tygodniu, w woj. łódzkim zmarło dziesięć osób – w wieku od 19 do 40 lat – najprawdopodobniej wskutek zatrucia dopalaczami. Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi powołał specjalną grupę, która ma wyjaśnić okoliczności zgonów.
– Dopóki nie ma wyników badań tej substancji i oficjalnego komunikatu, to nikt nie jest w stanie powiedzieć, co znajdowało się w tych dopalaczach. Można jedynie przypuszczać, co to było – powiedział dr n. med. Marcin Rawicz.
– Podejrzewam, że mógł być to lek o nazwie fentanyl. W Kanadzie i części Stanów Zjednoczonych substancja ta jest znana jako składnik dopalaczy. Jego użycie, jak też innych leków opioidowych, stało się wręcz narodowym problemem. Dlatego jego działanie zostało dokładnie opisane. Biorąc pod uwagę literaturę na ten temat, można przypuszczać, że chodzi właśnie o ten lek. Zresztą koledzy z Kanady nas uprzedzali, że może on zawędrować i do nas. Ponadto do tej pory nie było tylu zgonów po zażyciu dopalaczy. A tu zaledwie kilka dni i dziesięć zgonów – kontynuował.
– Fentanyl jest znany w medycynie od ponad 50 lat. Jest to najpopularniejszy lek przeciwbólowy używany w czasie podawania narkozy. Czasami bywa również używany w plastrach do leczenia bólów nowotworowych. Tylko że jest podawany pod kontrolą lekarza, w określonych dawkach i z zabezpieczeniem oddychania. Natomiast próby stosowania fentanylu poza medycyną mieliśmy podczas akcji odbijania zakładników w teatrze na Dubrowce w Moskwie w 2002 r. Służby rosyjskie rozpylił środek z fentanylem w celu spacyfikowania czy uspokojenia przebywających tam osób. Wiadomo, jak to się skończyło (przyp. red. zginęły wówczas 173 osoby, w tym 133 zakładników) – mówił dr Rawicz.
– Jest ponad tysiąc razy silniejszy od morfiny. Nawet minimalna zmiana dawki może spowodować tragiczne rezultaty. Jest to lek z grupy narkotyków opioidowych. Oprócz działania przeciwbólowego ma bardzo dużo ubocznych objawów. Człowiek, który go dostanie w nadmiernej dawce, odczuwa niepokój, duszność, sztywność klatki piersiowej i może sprawiać wrażenie pobudzonego. Jeżeli dawka zostanie przekroczona, to osoba taka przestanie oddychać i umiera. Fentanyl w dopalaczu jest przyjmowany doustnie, ale i wciągany do nosa jak kokaina – mówił.
– Naloxon podany w odpowiednim czasie, doraźnie odwróci depresję oddechową, ale to nie zmienia faktu, że pacjent musi być w szpitalu. Poza tym, diabli wiedzą, ile fentanylu znajduje się w dopalaczach. To nie są odmierzone dawki, nie produkują tego firmy farmaceutyczne. To jest jakiś proszek w torebkach. W związku z tym można łatwo przekroczyć dawkę i to wielokrotnie. A na bardzo przekroczoną dawkę nawet naloxon nie pomoże. Jeśli dojdzie do zatrzymania krążenia, to zmiany w ośrodkowym układzie nerwowym doprowadzą do śmierci i żadna odtrutka nie pomoże – podsumował. Wskazał również, że odtrutka – naloxon, działa krótko, "krócej niż przyjęty dopalacz", który wchłania się z przewodu pokarmowego.
