Polska 30 grudnia – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Anizja, Eugeniusz oraz Anizjusz, Dionizy, Egwin, Eksuperancjusz, Liberiusz, Łazarz, Małgorzata, Marceli, Perpetuus, Rajner, Sewer, Uniedrog. 

Nietypowe święta: Dzień Serka Wiejskiego. 

1459 - Został ochrzczony przyszły król Polski Jan Olbracht. 

1784 - Prawa miejskie otrzymały Końskie. 

1832 - W Dokudowie na Podlasiu urodził się Stanisław Brzóska, ksiądz, w czasie powstania styczniowego naczelny kapelan wojsk powstańczych na Podlasiu, dowódca ostatniego oddziału walczącego do grudnia 1864 r.; aresztowany i stracony przez władze carskie w maju 1865 r. 

1849 – W Opawie utworzono Sejm Ziemi Śląskiej. 

1850 - W Krakowie otwarto most Franciszka Józefa I zwany Mostem Podgórskim. Zbudowany na kamiennych filarach drewniany most łączył Kraków z położoną na drugim brzegu Wisły miejscowością Podgórze. Został rozebrany w 1925 r. a w jego miejscu stoi dziś most Józefa Piłsudskiego. 

1858 - W Lublinie urodził się Zygmunt Balicki, socjolog, publicysta, jeden z przywódców ruchu narodowo-demokratycznego, współtwórca Ligi Narodowej. 

1877 - W Dreźnie zmarł margrabia Aleksander Wielopolski, polityk, ziemianin; naczelnik rządu cywilnego Królestwa Polskiego (1862-63); rozbudował szkolnictwo polskie, spolszczył administrację i sądownictwo, doprowadził do oczynszowania chłopów, równouprawnienia Żydów; przeciwnik antyrosyjskiej konspiracji i powstania zbrojnego. 

1881 - W Święcianach na Wileńszczyźnie urodził się Wiktor Thommee, generał WP; w kampanii 1939 r. dowodził wsławioną walkami pod Mokrą i Borową Górą Grupą Operacyjną „Piotrków” oraz Armią „Łódź”; od 13. września przez ponad dwa tygodnie kierował bohaterską obroną Twierdzy Modlin. 

1888 - W Krakowie urodził się Eugeniusz Kwiatkowski, żołnierz Legionów Polskich, w okresie międzywojennym minister przemysłu i handlu, wicepremier oraz minister skarbu; przyczynił się do powstania i zrealizowania koncepcji budowy portu w Gdyni oraz fabryki związków azotowych w Mościcach pod Tarnowem; współtwórca Centralnego Okręgu Przemysłowego. 

1900 – W Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się polska premiera baletu Piotra Czajkowskiego „Jezioro łabędzie”. 

1906 - W Saratowie urodził się Eugeniusz Cękalski, reżyser, scenarzysta, teoretyk filmu, producent, reżyser filmu „Strachy”, „Trzy etiudy Chopina” i „Jasne łany” (1947) - pierwsze w historii polskiego kina dzieło w duchu socrealizmu. 

1918 – Poznań znalazł się w rękach powstańców wielkopolskich. 

1919 - Podpisane zostało polsko-łotewskie porozumienie wojskowe dotyczące wspólnej akcji zaczepnej przeciwko Armii Czerwonej w Łatgalii - dawnych Inflantach Polskich. 

1922 - Przed Sądem Okręgowym w Warszawie stanął Eligiusz Niewiadomski - zabójca prezydenta RP Gabriela Narutowicza; po trwającej 17 godzin rozprawie skazany został na karę śmierci przez rozstrzelanie. Wyrok wykonano 31. stycznia 1923 r. na stoku warszawskiej Cytadeli. 

1922 – Z większej części terytorium carskiej Rosji powstał (i przetrwał do 1991 r.) Związek Socjalistycznych Republik Sowieckich. 

1924 - W Polsce na mocy rozporządzenia prezydenta Stanisława Wojciechowskiego powstało przedsiębiorstwo „Lasy Państwowe”. 

1938 - W Warszawie zmarł Aleksander Kakowski, arcybiskup metropolita warszawski (od 1913 r.), kardynał, prymas Polski (od 1925 r.). 

1945 - W nocy z 29. na 30. grudnia w czasie napadu oddziału UPA na Nowosielce (powiat sanocki) zamordowano 17 osób i spalono 152 domy. 

1950 - w Białymstoku wykonano wyrok śmierci na Romualdzie Rajsie ps. „Bury”, dowódcy 1. Kompanii Szturmowej 3. Wileńskiej Brygady AK. 

1951 - W Warszawie urodził się Dariusz Kozakiewicz, gitarzysta zespołów „Breakout”, „Test” i „Perfect”. 

1954 - W Warszawie zmarł Tadeusz Trepkowski, plastyk, twórca polskiej szkoły plakatu powojennego. Najsłynniejszy z nich – antywojenny „Nie” stworzył na Kongres Obrońców Pokoju w Wiedniu w 1952 r., a rok później namalował socrealistyczny plakat „Bądź czujny wobec wroga narodu”. 

1956 - W Warszawie urodził się Jacek Wszoła, lekkoatleta, mistrz (1976) i wicemistrz (1980) olimpijski w skoku wzwyż. 

1963 - Karol Wojtyła został mianowany przez papieża Pawła VI. arcybiskupem metropolitą krakowskim. 

1970 - W Krakowie urodził się Marcin Koszałka, perator (m.in. film „Rewers”) i reżyser (w 2024 r. film „Biała odwaga”). 

1970 - Podwyższono najniższe pensje, emerytury i zasiłki rodzinne. 

1971 - W Warszawie zmarł Zbigniew Burzyński, pilot, konstruktor balonowy, rekordzista świata i dwukrotny zdobywca pucharu „Gordona Benetta”. 

1978 - Franciszek Macharski został mianowany przez papieża Jana Pawła II. metropolitą krakowskim. 

1980 - Opuszczono banderę na SS „Sołdek”, pierwszym polskim statku wybudowanym po II. wojnie światowej. 

1981 - Stan wojenny: Sąd Wojewódzki w Łodzi skazał przywódców łódzkiej „Solidarności” Jerzego Kropiwnickiego i Andrzeja Słowika na 4,5 roku więzienia za kierowanie 13. grudnia akcją protestacyjną. 

1988 - Telewizja Polska wyemitowała premierowy odcinek pierwszej polskiej telenoweli „W labiryncie”. 

1988 - W Gdańsku urodził się Jan Mela, polarnik; w 2004 r. wspólnie z Markiem Kamińskim zdobył oba bieguny Ziemi - najpierw Północny, później Południowy; tym samym został najmłodszym człowiekiem i jedynym niepełnosprawnym na świecie, który dokonał tego wyczynu. 

2000 - W Warszawie zmarł Stanisław Broniewski, ps. „Stefan Orsza”, ppor. AK, harcmistrz, naczelnik Szarych Szeregów (1943-44), dowódca Akcji pod Arsenałem. 

2010 - Ukończono budowę odcinka drogi ekspresowej S3 o długości 81,6 km Szczecin – Gorzów Wielkopolski. 

2014 - W Szczecinie zmarł Marian Jurczyk, działacz związkowy, przewodniczący Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego w Szczecinie w 1980 roku, przywódca związku zawodowego „Solidarność '80”, prezydent Szczecina. 

2014 – Rozebrano Pomnik Wdzięczności i Braterstwa Armii Radzieckiej i Wojska Polskiego w Ciechocinku. 

2016 – Zmarł Longin Komołowski. Był posłem na Sejm dwóch kadencji. W latach 1997-2001 zasiadał w Sejmie jako poseł Akcji Wyborczej Solidarność. W 2007 r. dostał się do Sejmu jako kandydat bezpartyjny z listy PiS. W latach 1997-2001 był ministrem pracy w rządzie Jerzego Buzka, w latach 1999-2001 wiceprezesem Rady Ministrów. Od czerwca 2010 r. pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Wspólnota Polska. Zastąpił na tym stanowisku tragicznie zmarłego w katastrofie pod Smoleńskiem Macieja Płażyńskiego. 

Źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.