Polska 29 września – co wydarzyło się tego dnia

1341 – W Poznaniu odbył się ślub króla Kazimierza III. Wielkiego z Adelajdą Heską. Jednocześnie arcybiskup Janisław koronował Adelajdę na królową. 

1484 - We Lwowie zmarł Jan z Dukli, teolog, kaznodzieja, franciszkanin; patron Polski; kanonizowany przez Jana Pawła II. w 1997 r. 

1609 - Wojska polskie i litewskie rozpoczęły oblężenie Smoleńska. 

1669 - W katedrze na Wawelu odbyła się koronacja Michała Korybuta Wiśniowieckiego na króla Polski. 

1747 - W Będominie koło Kościerzyny urodził się Józef Wybicki, polityk, pisarz, publicysta; konfederat barski, członek Komisji Edukacji Narodowej, uczestnik Powstania Kościuszkowskiego; współtwórca Legionów Polskich we Włoszech; autor „Mazurka Dąbrowskiego”, który stał się polskim hymnem narodowym. 

1760 - W Wierzei w województwie poznańskim urodził się Michał Sokolnicki, generał, inżynier, uczestnik wojny z Rosją w 1792 r., Powstania Kościuszkowskiego oraz wojen napoleońskich. 

1804 - W Halczyńcu w okolicach Berdyczowa urodził się Michał Czajkowski, Sadyk Pasza, pisarz, uczestnik Powstania Listopadowego; po 1831 r. na emigracji we Francji; działacz niepodległościowy związany z Hotelem Lambert; od 1850 r. w armii tureckiej; przeszedł na islam; uczestnik wojny krymskiej (1853-1856); autor „Wernyhory” i „Powieści kozackich”. 

1823 - W Smolhowie na Białorusi urodził się Władysław Syrokomla, poeta, tłumacz. 

1837 - W Krakowie urodził się Michał Bałucki, komediopisarz, prozaik. 

1861 - W Warszawie zmarła Tekla Bądarzewska-Baranowska, pianistka, kompozytorka popularnych miniatur muzycznych. 

1882 - W Krakowie ukazało się pierwsze wydanie dziennika „Nowa Reforma”. 

1887 - W warszawskim „Kurierze Codziennym” ukazał się pierwszy odcinek powieści „Lalka” Bolesława Prusa. 

1899 - W Warszawie urodził się Jan Rzepecki, szef Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK, komendant Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”. 

1904 - W Kowlu urodził się Michał Waszyński, reżyser i scenarzysta filmowy; jeden z najpopularniejszych twórców międzywojennego kina polskiego; autor filmów „Jego ekscelencja subiekt”, „Pieśniarz Warszawy”, „Antek policmajster”, „Bohaterowie Sybiru”, „Znachor”, „Dybuk”, „Włóczęgi”, „Wielka droga”. 

1911 - W Warszawie urodził się Stanisław Jankowski „Agaton”, architekt, urbanista, cichociemny, oficer AK, w Powstaniu Warszawskim dowódca plutonu „Agaton”; po wojnie pracownik Biura Odbudowy Stolicy, współautor planu generalnego zagospodarowania przestrzennego Warszawy, m.in. Trasy W-Z i MDM. 

1916 - Austriackie władze wojskowe przyjęły dymisję Józefa Piłsudskiego z Legionów; decyzją władz austriackich Legiony Polskie zostały przekształcone w Polski Korpus Posiłkowy. 

1929 - W kinie „Splendid” w Warszawie po raz pierwszy w Polsce wyświetlono film dźwiękowy. Był to „Śpiewający błazen” – amerykański film z 1928 roku w reżyserii Lloyda Bacona. 

1932 - W Warszawie urodził się Michał Pawlicki, aktor, reżyser teatralny, pedagog; znany m.in. z filmów „Zaklęte rewiry”, „Nad Niemnem”, a także „Vabank 2, czyli riposta”. 

1933 - Ukazało się rozporządzenie Rady Ministrów powołujące Polską Akademię Literatury. 

1935 - Otwarcie stadionu „Ruchu” Chorzów. 

1938 - Na konferencji w Monachium przywódcy Niemiec, Włoch, Francji i Wielkiej Brytanii podpisali układ upoważniający III. Rzeszę do zajęcia tzw. obszaru Sudetów, należącego do Czechosłowacji. 

1939 - Kampania polska: Do Warszawy wkroczyły pierwsze oddziały niemieckie. 

1939 - Kampania polska: Kapitulacja załogi Twierdzy Modlin. 

1939 – Kampania polska: Grupa Korpusu Ochrony Pogranicza gen. Wilhelma Orlika-Rückemanna zwyciężyła w bitwie z oddziałami Armii Czerwonej pod Szackiem na Wołyniu. 

1941 - W czasie trwającej dwa dni akcji eksterminacyjnej w Babim Jarze Niemcy zamordowali blisko 34 tys. Żydów z Kijowa. 

1943 - W Popowie (powiat Lipno) urodził się Lech Wałęsa, członek Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża, współzałożyciel i pierwszy przewodniczący NSZZ „Solidarność”; prezydent RP w latach 1990-1995; laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 1983 r. 

1943 – II. wojna światowa: Marszałek Pietro Badoglio, na pokładzie brytyjskiego pancernika HMS „Nelson” u wybrzeży Malty, podpisał akt bezwarunkowej kapitulacji wojsk włoskich. 

1944 – Powstanie Warszawskie: Niemiecka dywizja pancerna i dwa pułki piechoty zaatakowały Żoliborz. 

1944 - Pod Jaktorowem wojska niemieckie rozbiły Grupę Armii Krajowej „Kampinos”; w walkach poległo około 100. żołnierzy AK, wśród nich dowódca mjr Alfons Kotowski „Okoń”, około 200. zostało rannych; straty niemieckie: około 200. zabitych i rannych. 

1946 - Rozpoczęło działalność Polskie Radio Wrocław. 

1947 - W Poznaniu urodził się Piotr Mroczyk, dziennikarz, działacz opozycji antykomunistycznej; dyrektor Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa w latach 1989-1994. 

1951 - W więzieniu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego przy ul. Racławickiej w Warszawie zmarł ppłk Aleksander Krzyżanowski „Wilk”, dowódca Okręgu Wileńskiego AK; aresztowany przez UB i torturowany w czasie śledztwa; formalnego procesu w jego sprawie nigdy nie przeprowadzono. 

1951 - W Warszawie urodziła się Elżbieta Dmoch, wokalistka zespołu „2 plus 1”. 

1967 - W Warszawie zmarł Marian Wnuk, rzeźbiarz, pedagog, działacz artystyczny. 

1967 - Premiera filmu „Jowita” w reżyserii Janusza Morgensterna. 

1976 - Ukazał się pierwszy numer „Komunikatu KOR” informujący m.in. o represjach władz komunistycznych wobec uczestników protestów z 25. czerwca 1976 r. 

1976 - Powołano Centrum Badań Kosmicznych PAN. 

1977 - Komitet Obrony Robotników został przekształcony w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR”. 

1983 – W Chicago odbyła się premiera III. Symfonii Witolda Lutosławskiego. 

1984 - Zmarł Jerzy Wasowski, aktor, kompozytor, dziennikarz; wspólnie z Jeremim Przyborą stworzył „Kabaret Starszych Panów”.

1986 - Lech Wałęsa powołał Tymczasową Radę NSZZ „Solidarność”. 

1986 – Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Aleksander Krawczuk został ministrem kultury i sztuki w rządzie Zbigniewa Messnera. 

1989 - Premiera filmu „Jeniec Europy” w reżyserii Jerzego Kawalerowicza. 

1989 - W wypadku samochodowym pod Raciborzem zginęli autorzy popularnonaukowego programu telewizyjnego „Sonda” Zdzisław Kamiński i Andrzej Kurek oraz kierowca i pilot rajdowy Andrzej Gieysztor. 

1993 - W Łodzi zmarł Włodzimierz Skoczylas, aktor, pedagog, więzień niemieckiego obozu koncentracyjnego Dachau. 

2000 - W Warszawie zmarł Michał Pawlicki, aktor, reżyser teatralny, pedagog; znany m.in. z filmów „Zaklęte rewiry”, „Nad Niemnem”, a także „Vabank 2, czyli riposta”. 

2000 – Podczas XXVII. Letnich Igrzysk Olimpijskich w Sydney mistrzami olimpijskimi zostali: Kamila Skolimowska w rzucie młotem oraz Robert Korzeniowski w chodzie na 50 km. 

2001 - W Warszawie na placu Bankowym odsłonięto pomnik Juliusza Słowackiego. 

2008 - W Warszawie rozpoczęto budowę Stadionu Narodowego. 

2008 - Konferencja Episkopatu Polski ustaliła procedurę wobec osób chcących dokonać apostazji. 

2009 - Polski kandydat Włodzimierz Cimoszewicz przegrał rywalizację o stanowisko sekretarza generalnego Rady Europy z Norwegiem Thorbjernem Jaglandem. 

2010 - W Paryżu zmarł Georges Charpak, fizyk, urodzony w 1924 r. w Dąbrowicy w województwie poleskim, w rodzinie żydowskiej; laureat Nagrody Nobla w 1992 r. 

2017 - W Warszawie zmarł Wiesław Michnikowski, aktor, artysta kabaretowy, wykonawca słynnych przebojów Kabaretu Starszych Panów, m.in. „Wesołe jest życie staruszka”, „Addio pomidory” czy „Jeżeli kochać”, odtwórca pamiętnej roli Jej Ekscelencji w „Seksmisji” Juliusza Machulskiego. 

2022 – W Krakowie zmarł Mieczysław Gil, opozycjonista, działacz „Solidarności” z krakowskiej Nowej Huty, organizator strajku przeciwko wprowadzeniu stanu wojennego, drugi przewodniczący Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego. 

Źródło: PAP