Polska 24 września – co wydarzyło się tego dnia

1621 - W czasie wyprawy chocimskiej przeciwko Turkom zmarł hetman wielki litewski i wojewoda wileński Jan Karol Chodkiewicz. 

1621 – Poświęcono kościół św. Tomasza Apostoła w Krakowie. 

1793 – II. rozbiór Rzeczypospolitej: W nocy z 23. na 24. września Sejm obradujący w obecności generała rosyjskiego Johanna von Rautenfelda na otoczonym przez rosyjskie wojsko zamku grodzieńskim, w milczeniu przeprowadził cesję terytorium Rzeczypospolitej na rzecz Królestwa Prus, które otrzymało: Gdańsk, Toruń, województwa gnieźnieńskie, poznańskie, sieradzkie (z Wieluniem), kaliskie, płockie, brzeskokujawskie, inowrocławskie, ziemię dobrzyńską oraz części krakowskiego, rawskiego i mazowieckiego (w sumie 57 tys. km kw.). 

1816 - W Warszawie w wyniku wypadku (stratowany przez konia na Placu Saskim) zmarł gen. Michał Sokolnicki, inżynier, uczestnik wojny z Rosją w 1792 r., Powstania Kościuszkowskiego oraz wojen napoleońskich. 

1821 - W mazowieckiej wiosce Laskowo-Głuchy urodził się Cyprian Kamil Norwid, poeta, prozaik, dramatopisarz, rzeźbiarz, malarz i rysownik; niedoceniany za życia, po latach wyniesiony do panteonu polskich wieszczów. 

1856 - W Martynówce koło Kaniowa na Ukrainie urodził się Ludwik Waryński, działacz i ideolog polskiego ruchu socjalistycznego, twórca Międzynarodowej Socjalno-Rewolucyjnej Partii „Proletariat” - pierwszej polskiej partii robotniczej. 

1896 - W Warszawie urodził się Tadeusz Sygietyński, kompozytor, dyrygent, założyciel zespołu „Mazowsze”. 

1914 - W Warszawie urodził się Andrzej Panufnik, kompozytor, dyrygent; pierwsze większe utwory, m.in. dwie symfonie, ukończył w czasie II. wojny światowej; twórca muzyki do pieśni „Warszawskie dzieci”; w 1954 r. wyemigrował do Wielkiej Brytanii, tam powstała większość jego znanych kompozycji, w tym symfonii i innych utworów orkiestrowych; za zasługi dla kultury muzycznej uhonorowany przez królową Elżbietę II. tytułem szlacheckim. 

1918 - W Dzikowie pod Tarnobrzegiem urodził się Hieronim Dekutowski, „Zapora”, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, cichociemny, legendarny dowódca oddziałów partyzanckich AK i WiN; skazany przez władze komunistyczne na karę śmierci, stracony 7. marca 1949 r. w więzieniu MBP na warszawskim Mokotowie. 

1922 - Odbyły się wybory do Sejmu Śląskiego I. kadencji. 

1926 - Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej o utworzeniu przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe. 

1928 - Kościół katolicki w Polsce zmienił przysięgę ślubną dla kobiet, usuwając z niej fragment zobowiązujący kobietę do posłuszeństwa mężowi. 

1939 - W Warszawie zmarł na skutek obrażeń odniesionych w czasie niemieckiego bombardowania Oskar Sosnowski, profesor Politechniki Warszawskiej, architekt, teoretyk sztuki, konserwator zabytków; autor kościoła Niepokalanego Poczęcia NMP w Warszawie oraz kościoła św. Rocha w Białymstoku. 

1939 - Kampania polska: Niemiecki ostrzał artyleryjski Warszawy zniszczył liczne urzędy i zabytki; ustała praca elektrowni i filtrów. 

1941 - W Wielkiej Brytanii członkowie koalicji antyhitlerowskiej podpisali Kartę Atlantycką; uznano w niej m.in. prawo wszystkich narodów do posiadania własnych rządów i własnego niepodległego państwa. 

1943 - Żołnierze Armii Krajowej uwolnili z niemieckiego więzienia w Biłgoraju około 100 osób. 

1944 - Powstanie Warszawskie: Niemcy zdobyli przyczółek czerniakowski, broniony przez powstańców i żołnierzy LWP, mordując następnie ok. 200. rannych. 

1952 - Rozpoczęło działalność Polskie Radio Rzeszów. 

1957 – W Barcelonie otwarto stadion „Camp Nou”. W meczu inauguracyjnym FC Barcelona pokonała Legię Warszawa 4:2. 

1958 – I. sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka ogłosił hasło budowy tysiąca szkół na tysiąclecie państwa polskiego. 

1971 - Premiera filmu „Życie rodzinne” w reżyserii Krzysztofa Zanussiego. 

1980 - W Sądzie Wojewódzkim w Warszawie został złożony wniosek o rejestrację NSZZ „Solidarność” z siedzibą w Gdańsku. 

1980 - W Warszawie odbyło się pierwsze od 1967 r. posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu. 

1980 - W rozegranym na Stadionie Śląskim w Chorzowie meczu towarzyskim Polska-Czechosłowacja (1:1) swój ostatni (75.) występ w reprezentacji narodowej zaliczył Włodzimierz Lubański. 

2004 - Sejm RP przyjął raport, wersję Zbigniewa Ziobry, sejmowej komisji śledczej badającej tzw. aferę Rywina. 

2004 - Premiera filmu „Mój Nikifor” w reżyserii Krzysztofa Krauze. 

2009 - Prezydent RP Lech Kaczyński jako pierwszy Polak w historii dokonał otwarcia sesji na Nowojorskiej Giełdzie Papierów Wartościowych. 

2010 - W Krakowie pod Rynkiem Głównym otwarto podziemną ekspozycję i trasę turystyczną „Śladami europejskiej tożsamości Krakowa”. 

2013 - W Skolimowie zmarła Teresa Szmigielówna, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Celuloza”, „Pętla”, „Eroica”, „Pociąg”, „Szczęściarz Antoni” i „Wszyscy święci”. 

2016 – W Krościenku nad Dunajcem zmarł Adam Skarbiński, jeden z najwybitniejszych konstruktorów szybowcowych w dziejach polskiego lotnictwa, w czasie Powstania Warszawskiego starszy strzelec ps. „Ryś” w szeregach Pułku Baszta AK. 

źródło: PAP