Polska 23 listopada – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Adela, Felicyta, Klemens oraz Amfiloch, Fotyna, Grzegorz, Lukrecja, Michał, Orestes, Przedwoj, Syzyniusz. 

Nietypowe święta: Święto Wojskowej Służby Prawnej, Dzień Fibonacciego. 

1287 - Książę pomorski Bogusław IV. i książę świecki Mściwój II. oraz książę wielkopolski Przemysł II. podczas zjazdu w Słupsku zawarli przymierze skierowane przeciwko Brandenburgii. 

1379 – Książę mazowiecki Janusz I. Starszy wydał przywilej, który zobowiązał mieszkańców do otoczenia murem Warszawy. Miasto objęło obszar około 8,5 hektara. 

1520 - Wojna polsko-krzyżacka: Wojska krzyżackie zdobyły po kilkudniowym oblężeniu Ornetę. 

1619 – Polska jazda lisowczyków pokonała wojska księcia Siedmiogrodu Jerzego Rakoczego w bitwie pod Humiennem. 

1672 - Pod Szczebrzeszynem wojska wierne hetmanowi Janowi Sobieskiemu zawiązały konfederację przeciwko stronnikom króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego, skupionym w konfederacji gołąbskiej. 

1793 - Zakończył obrady sejm grodzieński - ostatni sejm Rzeczypospolitej szlacheckiej, zwołany i działający pod terrorem władz carskich; zatwierdził II. rozbiór Rzeczypospolitej. 

1798 - W Warszawie urodziła się Klementyna Hoffmanowa, pisarka, pedagog, autorka m.in. utworów dla dzieci i młodzieży. 

1857 - W Łopatynie na terenie Galicji zmarł gen. Józef Dwernicki, uczestnik kampanii napoleońskich, dowódca kawalerii w Powstaniu Listopadowym. 

1875 – W Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się polska premiera „Aidy” Giuseppe Verdiego. 

1882 - W Ulanowie urodził się Arnold Szyfman, reżyser, założyciel i dyrektor Teatru Polskiego w Warszawie. 

1897 - W Małachowie-Gustawowie pod Włoszczową urodził się Władysław Liniarski, pułkownik WP, komendant białostockiego Okręgu ZWZ-AK (1940-1945), a następnie na terenie tego okręgu dowódca Armii Krajowej Obywatelskiej; aresztowany w 1945 r. przez UB, skazany na karę śmierci, wyrok zamieniony na 10 lat więzienia. 

1899 - W Archangielsku urodził się Władysław Pobóg-Malinowski, historyk, publicysta, działacz sanacyjny. 

1909 - W Warszawie urodziła się Loda Niemirzanka, tancerka, popularna polska aktorka lat 30., zagrała m.in. w filmach „Ada! To nie wypada!”, „Moi rodzice rozwodzą się”; w czasie II. wojny światowej w AK. 

1911 - W tygodniku „L'Oeuvre” opublikowano listy miłosne Marii Skłodowskiej-Curie i Paula Langevina. 

1914 - Na Przełęczy Chyszówki w Beskidzie Wyspowym mjr Edward Śmigły-Rydz przeprowadził udany atak na pozycje rosyjskie, zdobywając ponad 80. jeńców i konie. 

1918 - W Radomiu urodził się Kazimierz Winkler, poeta, autor tekstów popularnych piosenek, m.in. „Gdy mi ciebie zabraknie” i „Pierwszy siwy włos”. 

1924 - We Lwowie urodził się Aleksander Małachowski, publicysta, żołnierz AK, więzień w sowieckim obozie pracy (1944-1945); przewodniczący Klubu Krzywego Koła (1959-1962); od 1980 r. w NSZZ „S”; internowany w stanie wojennym; w 1983 r. aresztowany za działalność w podziemnej Solidarności; poseł na Sejm (1989-1997; 2001-2004), wicemarszałek Sejmu (1993-1997); współzałożyciel Unii Pracy (1991); w latach 1998-2004 przewodniczący Zarządu Głównego PCK. 

1927 - W Jarontach pod Inowrocławiem zmarł Stanisław Przybyszewski, pisarz, poeta, dramaturg, publicysta; napisał m.in. powieści „Homo ludens”, „Dzieci szatana”, „Synowie ziemi”, „Krzyk” oraz dramaty „Złote runo”, „Goście”, „Matka”, „Gody życia”, „Mściciel”. W swojej twórczości przedstawiał życie jako nieustanny tragiczny konflikt „duszy” i „mózgu”, uwikłania w problemy seksu oraz skrajnego indywidualizmu. 

1927 - W Mińsku Mazowieckim w koszarach 7. Pułku Ułanów Lubelskich padła „Kasztanka” - ulubiona klacz marszałka Józefa Piłsudskiego. 

1930 - W Polsce odbyły się wybory do Senatu. W wyborach BBWR zdobył 77. senatorów, Centrolew 13., Stronnictwo Narodowe 12., Polskie Stronnictwo Chrześcijańskiej Demokracji 2., pozostałe partie (w tym mniejszości narodowe) siedmiu senatorów. Frekwencja w wyniosła 63 %. 

1933 - W Dębicy urodził się Krzysztof Penderecki, kompozytor, dyrygent i pedagog muzyczny; autor dzieł: „Tren ofiarom Hiroszimy”, „Pasja wg św. Łukasza”, „Dies Irae”, „Jutrznia”, „Polskie Requiem”, „Te Deum”, „Siedem Bram Jerozolimy”, a także oper „Diabły z Loudun”, „Raj utracony”, „Czarna maska” i „Ubu Król”. 

1937 - W Moskwie urodził się Karol Modzelewski, historyk; członek PZPR (1957-1964), usunięty z partii po ogłoszeniu z Jackiem Kuroniem „Listu otwartego do członków PZPR”; więziony przez władze komunistyczne; rzecznik prasowy Krajowej Komisji Porozumiewawczej (1980-1981), członek Komisji Krajowej NSZZ „S”; w stanie wojennym internowany, następnie więziony; senator (1989-1991), współzałożyciel Solidarności Pracy (1991), honorowy przewodniczący Unii Pracy (1992-1995). 

1939 – Pijani Selbstschutzmani dokonali masakry 43. Polaków i Żydów w dzikim obozie koncentracyjnym w Łobżenicy w Wielkopolsce. 

1941- W odwecie za wysłanie anonimu z groźbami do władz niemieckich, przed kościołem na poznańskich Krzesinach ciężko pobito spędzonych tam Polaków z Krzesin, Krzesinek i Szczepankowa. 

1942 - W Krakowie zmarł Stanisław Zaremba, matematyk, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Matematycznego, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego; redaktor pisma dla matematyków „Annales”. 

1943 - Władysław Gomułka wybrany został sekretarzem Komitetu Centralnego PPR. 

1943 – W Miechowie w Małopolsce Niemcy rozstrzelali ok. 35. Żydów. 

1943 – W Woli Filipowskiej pod Krakowem Niemcy rozstrzelali 42. zakładników z więzienia Montelupich. 

1944 – PKWN wydał dekret o organizacji samorządu terytorialnego. 

1950 - We Wrocławiu urodził się Mariusz Benoit, aktor związany m.in. z teatrami warszawskimi: Powszechnym, Narodowym, Rozmaitości, pedagog; wystąpił w filmach „Ostatnie okrążenie”, „Olimpiada '40”, „Przeznaczenie”, „Widziadło”, „Piłkarski poker”, „Śmierć jak kromka chleba”, „80 milionów”, a także w serialach „Najdłuższa wojna nowoczesnej Europy” oraz „Mistrz i Małgorzata”. 

1951 - Ukazała się powieść Stanisława Lema „Astronauci”. 

1953 – Dokonano oblotu szybowca SZD-10 „Czapla”. 

1953 - W Swobnicy na Pomorzu Zachodnim urodził się Waldemar Krzystek, reżyser i scenarzysta, autor filmów „W zawieszeniu”, „Ostatni prom”, „Mała Moskwa”, „80 milionów”, „Fotograf” oraz serialu „Anna German”. 

1966 – Na Wawelu odbyła się konferencja naukowa poświęcona Tysiącleciu Państwa Polskiego. 

1971 - Rada Ministrów uchwałą nr 256/1 uchyliła uchwały Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej z dnia 26. września 1946 roku pozbawiające obywatelstwa polskiego 76. oficerów Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. 

1974 - W Warszawie zmarł Aleksander Sewruk, aktor, dyrektor teatrów, m.in. Teatru im. Stefana Jaracza w Olsztynie. Obecnie patron Teatru Dramatycznego w Elblągu. 

1981 - Premiera filmu „Dreszcze” w reżyserii Wojciecha Marczewskiego. 

1981 – W katedrze płockiej umieszczono kopię średniowiecznych Drzwi Płockich. 

1986 - Premiera 1. odcinka kostiumowego serialu telewizyjnego „Przyłbice i kaptury” w reżyserii Marka Piestraka. 

1989 - Początek oficjalnej wizyty premiera Tadeusza Mazowieckiego w ZSRS. 

1989 - Sejm podjął decyzję o likwidacji Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej (ORMO) oraz Urzędu do spraw Wyznań. 

1997 - Premiera serialu telewizyjnego „Boża podszewka” w reżyserii Izabelli Cywińskiej. 

2002 - Około godziny 12:00 czasu polskiego przeniesiono polskojęzyczną „Wikipedię” na serwer z nową wersją oprogramowania (z perla na PHP). 

2007 - Premier RP Donald Tusk wygłosił w Sejmie najdłuższe w historii III. RP exposé. 

2008 - W pobliżu granicy gruzińsko-południowoosetyjskiej nieznani sprawcy ostrzelali konwój, w którym jechali prezydenci Micheil Saakaszwili i Lech Kaczyński. 

2021 – W Łubnikach w województwie podlaskim zmarł Jan Leończuk, poeta, prozaik, eseista, tłumacz. Wydał kilkanaście tomów poezji i opowiadań. Przez niemal dwadzieścia lat był dyrektorem Książnicy Podlaskiej im. Łukasza Górnickiego w Białymstoku. 

Źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.