Polska 20 września – co wydarzyło się tego dnia

1503 - W Wolborzu urodził się Andrzej Frycz Modrzewski, pisarz społeczno-polityczny, publicysta, sekretarz królewski na dworze Zygmunta I. Starego, autor traktatu „O poprawie Rzeczypospolitej”. 

1527 – Podczas polowania w Niepołomicach ciężarna królowa Bona Sforza spadła z konia po ataku niedźwiedzia, co spowodowało przedwczesne narodziny królewicza Olbrachta, który zmarł tego samego dnia. Po jego narodzinach królowa Bona nie mogła mieć potomstwa. 

1576 – Król Stefan Batory wezwał Gdańsk przed sąd królewski, stawiając mu zarzuty obrazy majestatu i buntu. 

1610 – Wojska Rzeczypospolitej pod wodzą hetmana Stanisława Żółkiewskiego wkroczyły do Moskwy. 

1746 - W Vrbovem na Słowacji urodził się Maurycy Beniowski, podróżnik, autor pamiętników, uczestnik konfederacji barskiej, zesłany przez władze carskie na Kamczatkę, skąd zbiegł do Francji. W imieniu władz francuskich dokonał podboju Madagaskaru, którego ludność ogłosiła go władcą wyspy. 

1761 – W Warszawie poświęcono kościół sióstr Wizytek na Krakowskim Przedmieściu. 

1858 – W Warszawie odbyła się prapremiera opery „Flis” Stanisława Moniuszki. 

1882 - W Przybyszewie urodził się Marceli Nowakowski, duchowny katolicki, teolog, wieloletni proboszcz parafii Najświętszego Zbawiciela w Warszawie (1926-1940); poseł na Sejm Ustawodawczy oraz Sejm I. (1922) i II. kadencji (1928) z list obozu narodowego; aresztowany i zamordowany przez Niemców w lutym 1940 r. 

1902 - W Mikułowicach w Świętokrzyskim urodził się Franciszek Kamiński, w okresie II. wojny światowej komendant główny Batalionów Chłopskich, działacz ruchu ludowego. 

1907 - W Dereszewiczach na Polesiu urodził się Stefan Kieniewicz, historyk, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, wieloletni przewodniczący Komitetu Nauk Historycznych PAN i redaktor „Przeglądu Historycznego”. 

1908 - Rozegrane zostały pierwsze piłkarskie derby Krakowa między „Cracovią” (najstarszy nieprzerwanie istniejący polski klub) a „Wisłą”; mecz zakończył się remisem 1:1. 

1917 - Komitet Narodowy Polski został uznany przez Francję za jedynego prawnego reprezentanta sprawy polskiej na Zachodzie. 

1920 - Wojna polsko-bolszewicka: Początek bitwy nad Niemnem zakończonej zwycięstwem Wojska Polskiego. 

1928 - W Poznaniu urodził się Jerzy Topolski, specjalista w dziedzinie metodologii i teorii historii; profesor UAM. 

1934 - W Warszawie zmarł gen. Julian Stachiewicz, historyk wojskowości; żołnierz Legionów Polskich, członek POW; w latach 1919-1920 szef Oddziału III. Sztabu Ścisłego Naczelnego Dowództwa; organizator i szef Biura Historycznego Sztabu Generalnego; współzałożyciel „Przeglądu Historyczno-Wojskowego”. 

1939 - Kampania polska: Koniec bitwy nad Bzurą; gen. Tadeusz Kutrzeba wraz ze sztabem i resztkami oddziałów przebił się do stolicy, gdzie objął funkcję zastępcy dowódcy Grupy Armii „Warszawa”. 

1939 - Kampania polska: Koniec pierwszej bitwy pod Tomaszowem Lubelskim - kapitulacja sił Armii „Lublin” i „Kraków”. 

1939 - Kampania polska: W czasie zajmowania Kut przez wojska sowieckie zginął Tadeusz Dołęga-Mostowicz, pisarz, scenarzysta; autor powieści „Kariera Nikodema Dyzmy” i „Znachor”. 

1939 - Kampania polska: Armia Czerwona szturmowała Grodno, Kowel i Lwów. 

1939 – Okręt podwodny ORP „Wilk” po przedarciu się z Bałtyku na Morze Północne zawinął do portu wojennego w szkockim Rosyth. 

1939 – Kampania polska: Rozpoczęła się obrona Helu, zakończona 2. października kapitulacją. 

1939 - Kampania polska: Zbrodnia Wehrmachtu na 46. polskich jeńcach wojennych w Majdanie Wielkim na Zamojszczyźnie. 

1942 - Powstały Narodowe Siły Zbrojne (NSZ), konspiracyjna organizacja wojskowa obozu narodowego, działająca podczas II. wojny światowej oraz w okresie powojennym. 

1944 – Powstanie Warszawskie: Siły polskie wycofały się z Czerniakowa. 

1946 - W Gliwicach urodził się Julian Kornhauser, poeta, prozaik, krytyk literacki, znawca i tłumacz literatury serbskiej i chorwackiej, współtwórca grupy literackiej „Teraz”, profesor UJ. 

1952 - Rozpoczęło działalność Polskie Radio Lublin. 

1953 - W Nowej Soli urodził się Józef Młynarczyk, piłkarz, bramkarz reprezentacji Polski, zdobywca trzeciego miejsca na Mistrzostwach Świata w 1982 r.; zawodnik m.in. Widzewa Łódź i FC Porto, z którym zdobył klubowy Puchar Europy, Super Puchar UEFA i Puchar Interkontynentalny; trener. 

1957 - W Rawie Mazowieckiej urodził się Tomasz Dedek, aktor, wystąpił w filmach „Miłość z listy przebojów”, „Czarne Słońca”, „Nocne graffiti”, a także w serialach „Popielec” i „Rodzina zastępcza”. 

1961 - W wypadku samochodowym zginął Andrzej Munk, reżyser, twórca filmów „Eroica”, „Zezowate szczęście”, „Pasażerka”. 

1963 - Premiera filmu „Pasażerka”; reżyseria Andrzej Munk, Witold Lesiewicz. 

1969 - Waldemar Baszanowski zdobył w Warszawie złoty medal Mistrzostw Świata w podnoszeniu ciężarów. 

1973 – Na szczycie kurhanu na Cmentarzu Powstańców Warszawy na Woli, kryjącym 12 ton prochów pomordowanych przez Niemców w czasie Powstania Warszawskiego, odsłonięto Pomnik Polegli Niepokonani. 

1974 - Premiera filmu kryminalnego „Zapis zbrodni” w reżyserii Andrzeja Trzos-Rastawieckiego. 

1976 - W Pyskowicach na Górnym Śląsku urodziła się Agata Buzek, aktorka, modelka; znana m.in. z filmów „Zemsta” oraz „Rewers”, za który w 2010 r. zdobyła statuetkę Orła w kategorii najlepsza główna rola kobieca. 

1978 - Na granicy polsko-czechosłowackiej, w Karkonoszach spotkali się członkowie KSS KOR i czechosłowackiej organizacji opozycyjnej „Karta 77”. 

1978 - Do RFN przybyła z wizytą delegacja Episkopatu Polski z kardynałami Stefanem Wyszyńskim i Karolem Wojtyłą na czele. 

1982 - Premiera filmu „Dolina Issy” w reżyserii Tadeusza Konwickiego. 

1985 - W Waszyngtonie prymas Polski Józef Glemp wezwał Stany Zjednoczone do zniesienia sankcji wobec Polski. 

1987 – 22. członków Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”, wybranej na I. Zjeździe w 1981 r., wystosowało apel do Lecha Wałęsy o zwołanie posiedzenia Krajowej Komisji w składzie z 1981 r. 

1991 - W Gdańsku założono Związek Miast Bałtyckich. 

1993 - Premiera filmu „Balanga” w reżyserii Łukasza Wylężałka. 

2000 – Podczas XXVII. Letnich Igrzysk Olimpijskich w Sydney Renata Mauer-Różańska zdobyła złoty medal w konkurencji karabinu kulowego w 3. postawach. 

2002 - Premiera filmu „Anioł w Krakowie” w reżyserii Artura Więcka. 

2003 – Odkryto Jaskinię Wiślańską w Beskidzie Śląskim. 

2005 - W Wiedniu zmarł Szymon Wiesenthal, słynny tropiciel nazistów, założyciel Żydowskiego Centrum Dokumentacji Historycznej okresu Holokaustu; w czasie wojny więzień niemieckich obozów koncentracyjnych. 

2010 – Otwarto zmodernizowany Stadion Miejski w Poznaniu, jedną z czterech polskich aren Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej w 2012 roku. 

2020 – Zmarła Ewa Berberyusz, reporterka, publicystka, działaczka „Solidarności”, współpracowniczka paryskiej „Kultury”. Opublikowała biografie Jerzego Giedroycia „Książę z Maisons-Laffitte” i Władysława Andersa „Władysław Anders. Życie po Monte Cassino”. 

źródło: PAP