Przejdź do treści
Wydarzenie 21 listopada (w sobotę) przed Trybunałem Konstytucyjnym rozpocznie się nowenna w intencji Ojczyzny – o zgodę i pojednanie w narodzie, za wstawiennictwem św. Andrzeja Boboli. Rozpoczynamy różańcem o godz. 20:15. Bądźmy razem
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
20:53 MSZ Estonii: charge d’affaires Rosji wezwany w związku z rosyjskimi atakami na Kijów
20:11 Trump: polski prezydent wykonuje świetną robotę
19:07 Portugalia: paraliż sektora publicznego w związku z ogólnokrajowym strajkiem
18:01 Dania: służby udaremniły próbę zamachu na ukraińskiego rapera na zlecenie Rosji
17:05 Kraków: kolejna osoba poszkodowana w zamachu opuściła szpital
16:12 Litwa: Nauseda po naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej: stoimy ramię w ramię z Polską i Ukrainą
15:30 UE: szefowie unijnych organów i premier Wielkiej Brytanii wyrazili solidarność z Polską
14:06 W Chodzieży (wielkopolskie) pożegnano w piątek jedną z ofiar listopadowego zamachu na krakowskim rynku. 53-letnia pani Izabela była malarką, dień przed atakiem odbył się wernisaż jej wystawy
13:20 NBP chce, by strony sporu w TK wystąpiły do sądu o ustalenie prawa do zarządzania rachunkami
12:22 SPORT: legendarny amerykański tenisista Jimmy Connors poinformował, że zdiagnozowano u niego chorobę nowotworową
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub Gazety Polskiej w Zielonej Górze i Tomasz Naruszewicz zapraszają na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego. Piątek, 20.11, g. 15:00, plac przed Urzędem Marszałkowskim ul. Podgórna 7, w Zielonej Górze
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Tarnowie zaprasza na więc poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 21 listopada, g. 14, Plac Sobieskiego, Tarnów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Kościerzynie zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz wsparcia działań Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 14, Rynek, Kościerzyna.
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Jelenia Góra oraz Poseł Marzena Machałek zapraszają na spotkanie z posłem Markiem Jakubiakiem. 22 listopada, godz. 16:00. ORATORIUM przy Parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Jeleniej Górze-Cieplicach ul. PCK 23
Wydarzenie Kluby „Gazety Polskiej” w Łodzi zapraszają na manifestację poparcia dla działań Prezydenta RP w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, 23 listopada, g. 17, ul. Piotrkowska 104, przed Urzędem Wojewódzkim
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z dr Markiem Wochem, 24 listopada, g.18, Polsko-Amerykanski Osrodek Ksztalcenia Zawodowego ul. Kaminskiego 17/19
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Racibórz zaprasza na protest w obronie Konstytucji i Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 11, Rynek, Rybnik
Wydarzenie Klub „GP” Białystok-Centrum zaprasza na spotkanie z dr. Oskarem Kidą i sędziami Michałem Lasotą, Marcinem Czapskim, Jędrzejem Dessoulavy-Śliwińskim, Iwoną Tryfon-Wilkoszewską, 21.11, g. 16, Sala Podlaskiej Solidarności, ul. Suraska 1, Białystok
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Szczecin zaprasza na wiec w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 14, Plac Armii Krajowej 1, przy Urzędzie Miasta Szczecin
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Długołęka zaprasza na wykład ks. dr hab. Tomasza Błaszczyka. Wychowanie „wczoraj” i „dzisiaj” - cele i zadania. 23 listopada, godz. 18:45 po Mszy Św. Kościół św. Michała Archanioła, Długołęka
Wydarzenie Krąg Pamięci Narodowej zaprasza na obchody 196. rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego. Niedziela, 29 listopada 2026 r., godz. 12:30. Warszawa, Olszynka Grochowska, Kopiec Bohaterów, Aleja Chwały. Zbiórka skrzyżowanie ul. Chełmżyńskiej i ul. Traczy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Katowice II zaprasza na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 22 listopada, g. 16, Aleja Korfantego, przy Pomniku Powstańców Śląskich, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Głogowie oraz poseł Wojciech Zubowski zapraszają na spotkanie z dr Małgorzatą Żaryn i prof. Janem Żarynem, 3 grudnia, g. 16.45, Aula św. Gerarda, przy Kościele pw. św. Klemensa, ul. Sikorskiego 23, Głogów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Staszów zaprasza na recital Pawła Piekarczyka z repertuarem pieśni patriotycznych z udziałem Józefa Małobęckiego w 45 rocznice wprowadzenia stanu wojennego. 11 grudnia, g. 17. Staszowski ośrodek Kultury ul. Parkowa 6, Staszów

Czy wiesz jaką rolę w walkach września 1939 r. odegrała polska policja?

Źródło: policja.pl

78 lat temu hitlerowskie Niemcy napaścią na Polskę rozpoczęły konflikt, który dwa dni później przerodził się w II Wojnę Światową. Polska będąc pierwszą ofiarą nazistowskiej armii broniła się dłużej niż wszyscy przewidywali, a podczas wojny obronnej 1939 roku nie tylko żołnierze Wojska Polskiego, ale też funkcjonariusze Policji Państwowej, okazali ogromny hart ducha i niezłomność w obronie swojej ojczyzny.

Policjanci II Rzeczypospolitej Polskiej po upływie niespełna 20 lat od zakończenia wojny polsko-bolszewickiej, ponownie musieli stawić czoła agresorowi, tym razem hitlerowskim Niemcom. Nie zabrakło w tych krwawych zmaganiach września 1939 roku Policji Państwowej czy Policji Województwa Śląskiego, które w tym tragicznym dla narodu i kraju czasie poddane zostały niełatwemu egzaminowi. W działaniach wojennych we wrześniu 1939 roku policjanci zapisali na swoim koncie piękną i chlubną, choć niestety też tragiczną kartę swojej historii.

W Policji Państwowej, na dzień 31 grudnia 1938 roku, pełniło służbę 32 513 funkcjonariuszy. Była ona ważnym filarem sprawnego funkcjonowania państwa. W planach mobilizacyjnych na wypadek wojny przewidywano zmilitaryzować policję i włączyć ją w skład sił zbrojnych RP.

Zwalczanie dywersji

W marcu 1939 roku, wobec narastającego zagrożenia ze strony III Rzeszy Niemieckiej, ogłoszono w kraju częściową mobilizację, w celu wzmocnienia granicy zachodniej. Policję postawiono w stan pogotowia. Punkt ciężkości zadań służbowych przesunął się na zwalczanie wrogiej działalności wywiadowczej i dywersyjnej, zwłaszcza na obszarach zamieszkanych przez mniejszość niemiecką i ukraińską. Tam bowiem dywersja coraz silniej dawała o sobie znać.

W akcji tej podejmowano skoordynowane działania wraz ze Strażą Graniczną, Korpusem Ochrony Pogranicza oraz placówkami kontrwywiadu Wojska Polskiego. Działania te utrudniały jednak odgórne zarządzenia, uniemożliwiające bardziej stanowcze przedsięwzięcia.

Sytuacja zmieniła się dopiero w sierpniu 1939 roku, kiedy wybuch wojny zbliżał się nieuchronnie. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych w obliczu powagi rozwoju wydarzeń wydało oczekiwane dyrektywy, nakazujące ukrócenie przejawów dywersji i dezorganizowania państwa. Do służby w Policji powołano kilkanaście tysięcy rezerwistów. Na Górny Śląsk skierowano z Warszawy 300 funkcjonariuszy. Do dyspozycji wojewodów: lwowskiego, tarnopolskiego i stanisławowskiego oddelegowano pododdziały Rezerwy Policji Państwowej, było to kilka kompanii i szwadronów konnych. W ramach zakrojonych na szeroką skalę działań, zatrzymano i internowano znaczną liczbę osób zaangażowanych czynnie w działalność antypolską, zlikwidowano wiele magazynów broni i środków wybuchowych. Jednak zbyt późno Warszawa zdecydowała się na rozprawę z tzw. V Kolumną, która zachowując w zasadzie swój potencjał bojowy, mogła prowadzić w dalszym ciągu sabotaż i dywersję.

Napaść III Rzeszy Niemieckiej zastała Rzeczpospolitą Polską nie w pełni przygotowaną do obrony i działań wojennych. W stosunku do Policji brakowało jasnych dyrektyw dotyczących możliwości postawienia jej w stan gotowości w przypadku wybuchu wojny, co w konsekwencji uniemożliwiło jej skuteczne wykorzystanie. Odkładanie z nieznanych do dziś powodów, zgody na zmilitaryzowanie pociągnęło za sobą daleko idące następstwa.

 

Ewakuacja i walka

Powszechnie uważano, że policja obok administracji państwowej powinna być objęta planem ewakuacji na wschód. W rezultacie decyzji rządu, już pierwszego tygodnia wojny, Warszawę opuścili funkcjonariusze Komendy Głównej PP z Komendantem Głównym gen. Józefem Kordianem-Zamorskim na czele. Warszawski Komendant PP Marian Kozielewski odmówił wykonania rozkazu o ewakuacji, zaś pozostający pod jego rozkazami funkcjonariusze wzięli później czynny udział w obronie stolicy. Na podstawie rządowych wytycznych podobne dyspozycje wydali Policji wojewodowie z województw: pomorskiego, poznańskiego, łódzkiego, śląskiego, częściowo krakowskiego, warszawskiego, kieleckiego i lubelskiego.

W niedzielę 10 września 1939 roku w Brześciu n/ Bugiem Wódz Naczelny, marszałek Edward Rydz – Śmigły wydał rozkaz Głównemu Komisarzowi Cywilnemu gen. Wacławowi Kostkce-Biernackiemu, o jak najszybszym przeprowadzeniu militaryzacji Policji. Okazało się wówczas, że realizacja tego rozkazu jest niewykonalna. Z tego względu, iż Komenda Główna PP dysponowała praktycznie tylko Grupą Rezerwy PP oraz jednostką stołecznej Policji Konnej. Ponadto brakowało informacji o sytuacji operacyjnej oraz nie było łączności z większością jednostek policyjnych.

Policja Państwowa i Policja Województwa Śląskiego starała się ze wszystkich sił realizować otrzymane rozkazy, płacąc za to dziesiątkami rannych i poległych funkcjonariuszy. Na terenie Województwa Śląskiego funkcjonariusze PWŚl. walczyli już od 23 sierpnia 1939 roku z niemieckimi grupami dywersyjnymi Freikorps Ebbinghaus, które dokonywały wypadów na polską stronę. Do legendy śląskiego września przeszły walki o hutę „Zygmunt”, „Łazarz” oraz kopalnie „Andaluzja”, „Michał” czy elektrownię „Chorzów”, w których funkcjonariusze PWŚl. wykazali się wyjątkową odwagą i męstwem. Do walki funkcjonariuszy PWŚl. z oddziałami Wehrmachtu doszło w dniach 1 i 2 września na przedpolach Rybnika, Żor, Tarnowskich Gór oraz Lublińca.

W niedzielę 3 września w Bydgoszczy niemiecka „V Kolumna” jawnie wystąpiła z bronią, ostrzeliwując wycofujące się oddziały Wojska Polskiego. Natychmiastowe przeciwdziałanie żołnierzy i policjantów pozwoliły na szybkie rozbicie grup dywersyjnych i zaprowadzenie w mieście porządku i bezpieczeństwa.

 

Praktycznie niewiele wiemy o udziale funkcjonariuszy PP w walkach na terenie Wielkopolski. Na zaanektowanych przez III Rzeszę Niemiecką ziemiach okupant szczególnie zawzięcie ścigał policjantów. Wielu poniosło śmierć w egzekucjach już we wrześniu 1939 roku. Jedynie na Wybrzeżu Policja nie była ewakuowana i zgodnie z planem mobilizacyjnym około 700 funkcjonariuszy zostało podporządkowanych Dowództwu Lądowej Obrony Wybrzeża. Przyznano policji uprawnienia żandarmerii wojskowej do zwalczania dywersji, sabotażu i szpiegostwa. Pododdziały PP współdziałały z wojskiem i Baonami Obrony Narodowej, używane były również do walki na pierwszej linii w rejonie Wejherowa, Kępy Oksywskiej i Rumii-Zagórza. Do niewoli niemieckiej policjanci poszli po kapitulacji wybrzeża we wtorek 19 września 1939 roku.

W oblężonej Warszawie, pozostała na miejscu PP oraz napływający z zachodu funkcjonariusze PP i PWŚl. razem z wojskiem i ludnością cywilną dzielili wspólny los. Skąpe przekazy nie są w stanie odzwierciedlić faktycznego wkładu policjantów w obronę stolicy. W trakcie walk poległ kom. Zagórski i kilkudziesięciu policjantów. Policji warszawskiej nie było dane razem z wojskiem pójść do niewoli. Na mocy rozkazu dowódcy Armii „Warszawa” policjanci musieli pozostać na stanowiskach i pełnić służbę w ochronie ładu i porządku publicznego. Oddziały policji działały, w każdym z większych związków taktycznych WP oraz KOP. I tak na przykład w rejonie Stalowej Woli, w powstałej do ochrony mostów na Sanie grupie ppłk Stanisława Trzebuni, pełniła służbę kompania PP z Krakowa.

W SGO „Narew” walczył baon PP przeznaczony do obrony Białegostoku i dwie kompanie PP walczące w Bielsku Podlaskim, a następnie na skraju Puszczy Białowieskiej. Na Lubelszczyźnie miejscem koncentracji dla policjantów zostało wyznaczone miasto Chełm. 1 Szwadron RPP walczył pod dowództwem rtm. rez. Władysława Sucheckiego jako kawaleria dywizyjna w 5 Dywizji Piechoty WP. W Małopolsce Wschodniej nastąpiła największa koncentracja sił policyjnych z kilku województw. Komenda Główna Policji Państwowej mająca swoją polową kwaterę w Zdołbunowie, w wyniku zmieniającej się sytuacji na froncie przeniosła się bliżej granicy z Rumunią.

Przeciwko nacjonalistom ukraińskim

Funkcjonariusze PWŚl., którzy dotarli na wschód, zostali rozlokowani w rejonie Brzeżany-Kozowa, Tarnopol miał spełniać funkcję docelowego punktu zbornego dla zmilitaryzowanych policjantów. Stąd tak znaczący udział funkcjonariuszy PP i PWŚl. w obronie Lwowa i walkach na tzw. przedmościu rumuńskim. Zbliżające się do wschodnich rubieży Rzeczypospolitej Polskiej, oddziały Wehrmachtu, zmobilizowały do wystąpień zbrojnych przeciw Polakom nacjonalistów ukraińskich. Mnożyły się meldunki o napadach na mniejsze oddział y i posterunki WP, KOP, Policji, urzędy administracyjne oraz ludność cywilną. Zjawisko przybrało największe rozmiary w kilku powiatach województwa stanisławowskiego. Obszar między Mikołajewem a Miłkowem przejściowo znalazł się pod całkowitą kontrolą nacjonalistów ukraińskich. Wprowadzone do działań pododdziały PP i WP zażegnały poważne niebezpieczeństwo, zapewniając możliwość bezpiecznego odwrotu oddziałom polskim w kierunku Rumunii i Węgier.

policja.pl / Biuro Historii i Tradycji Policji KGP/ mw