Przejdź do treści
Wydarzenie 21 listopada (w sobotę) przed Trybunałem Konstytucyjnym rozpocznie się nowenna w intencji Ojczyzny – o zgodę i pojednanie w narodzie, za wstawiennictwem św. Andrzeja Boboli. Rozpoczynamy różańcem o godz. 20:15. Bądźmy razem
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo Telewizji Polskiej przeciwko Telewizji Republika w sprawie o ochronę dóbr osobistych. Sąd stwierdził, że Republika mogła używać określenia "nielegalna" w stosunku do TVP. Więcej na tvrepublika.pl
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
15:03 NATO będzie bronić każdego centymetra polskiego terytorium - oświadczył w sobotę w Warszawie sekretarz generalny sojuszu Mark Rutte
14:04 Szef Afrykańskiej Konfederacji Piłkarskiej zapewnił ubiegającego się o reelekcję Szwajcara Gianniego Infantino o poparciu tego kontynentu dla jego kandydatury na szefa FIFA
13:29 Francja skrytykowała w sobotę nową propozycję budżetu Unii Europejskiej na lata 2028-34, oceniając, że nie stanowi ona podstawy do porozumienia
12:57 Żandarmeria Wojskowa: wykluczono zagrożenie w miejscach odnalezienia obiektów powietrznych, które w piątek wleciały znad Rosji
12:29 Były szef krajowej policji we Włoszech, Gianni De Gennaro, popełnił samobójstwo. W grudniu miał zeznawać jako podejrzany o utrudnianie śledztwa w sprawie mafijnego zamachu na sędziego z Palermo
11:17 INDIE: co najmniej 11 osób zmarło, a 180 hospitalizowano po wypiciu alkoholu nieznanego pochodzenia
10:47 Służby pod nadzorem prokuratury prowadzą oględziny i zabezpieczają dowody w miejscach upadków rosyjskich obiektów latających w Nowym Lipowcu, Rudniku nad Sanem i w Mołodyczu
10:39 W oknie życia przy ul. Obywatelskiej w Łodzi pozostawiono niemowlę. To dziewczynka, której stan zdrowia nie wzbudził niepokoju. Więcej na portalu tvrepublika.pl
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub „GP” Białystok-Centrum zaprasza na spotkanie z dr. Oskarem Kidą i sędziami Michałem Lasotą, Marcinem Czapskim, Jędrzejem Dessoulavy-Śliwińskim, Iwoną Tryfon-Wilkoszewską, 21.11, g. 16, Sala Podlaskiej Solidarności, ul. Suraska 1, Białystok
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Szczecin zaprasza na wiec w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 14, Plac Armii Krajowej 1, przy Urzędzie Miasta Szczecin
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Jelenia Góra oraz Poseł Marzena Machałek zapraszają na spotkanie z posłem Markiem Jakubiakiem. 22 listopada, godz. 16:00. ORATORIUM przy Parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Jeleniej Górze-Cieplicach ul. PCK 23
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Katowice II zaprasza na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 22 listopada, g. 16, Aleja Korfantego, przy Pomniku Powstańców Śląskich, Katowice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Kluby „Gazety Polskiej” w Łodzi zapraszają na manifestację poparcia dla działań Prezydenta RP w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, 23 listopada, g. 17, ul. Piotrkowska 104, przed Urzędem Wojewódzkim
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Długołęka zaprasza na wykład ks. dr hab. Tomasza Błaszczyka. Wychowanie „wczoraj” i „dzisiaj” - cele i zadania. 23 listopada, godz. 18:45 po Mszy Św. Kościół św. Michała Archanioła, Długołęka
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z dr Markiem Wochem, 24 listopada, g.18, Polsko-Amerykanski Osrodek Ksztalcenia Zawodowego ul. Kaminskiego 17/19
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Krąg Pamięci Narodowej zaprasza na obchody 196. rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego. Niedziela, 29 listopada 2026 r., godz. 12:30. Warszawa, Olszynka Grochowska, Kopiec Bohaterów, Aleja Chwały. Zbiórka skrzyżowanie ul. Chełmżyńskiej i ul. Traczy
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Głogowie oraz poseł Wojciech Zubowski zapraszają na spotkanie z dr Małgorzatą Żaryn i prof. Janem Żarynem, 3 grudnia, g. 16.45, Aula św. Gerarda, przy Kościele pw. św. Klemensa, ul. Sikorskiego 23, Głogów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie Cz. 1: Klub "Gazety Polskiej" Chicago zaprasza na spotkania z przedstawicielami ORDO IURIS, Adw. Jerzym Kwaśniewskim, Prezesem Ordo Iuris i Moniką Leszczyńską, Wiceprezesem ds. członkowskich. 6 grudnia w Chicago i w Wheeling
Wydarzenie Cz. 2: Chicago - g. 9:00 AM Msza Św. Kościół Świętej Trójcy 1118 N Noble St. g. 10:15 AM Spotkanie z Polonią w Sali przy kawiarence. Wheeling - g. 5:15 PM Msza Św. Kościół Św. Józefa Robotnika, 181 W Dundee Rd. g. 6:30 PM Spotkanie w sali bankietowej
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Staszów zaprasza na recital Pawła Piekarczyka z repertuarem pieśni patriotycznych z udziałem Józefa Małobęckiego w 45 rocznice wprowadzenia stanu wojennego. 11 grudnia, g. 17. Staszowski ośrodek Kultury ul. Parkowa 6, Staszów

Mija 228 rok od uchwalenia Konstytucji 3 maja. SPRAWDŹ, czy znasz tę część historii

Źródło: prezydent.pl

Sejm, który rozpoczął się 6 października 1788 r. i od razu przekształcił się w konfederację, sprowokowany przez Prusy, dokonał antyrosyjskiej wolty. Stanisław August jako rzecznik „przyjaźni” z Rosją stracił większość, ster obrad przejęła zorientowana na Prusy opozycja z Ignacym Potockim na czele. Łudząc się rzuconą przez Berlin przynętą aliansu z Warszawą, sejmujący uwierzyli w szansę i z impetem rozpoczęli reformy.

Już 20 października uchwalono 100-tysięczną armię, a 19 stycznia 1789 r. obalono Radę Nieustającą. Było to otwarte zerwanie z ustrojem gwarantowanym przez Rosję. Katarzyna II milczała, jakby Polska jej nie interesowała. Sejm uznał się wobec tego za sprawcę wyzwolenia państwa z rosyjskiego jarzma i zyskał w społeczeństwie wielki autorytet. W rzeczywistości imperatorowa powzięła zamiar uderzenia na Rzeczpospolitą dopiero po pokonaniu Turcji. Dało to sejmowi (systematycznie przedłużającemu swe obrady) cztery lata względnie swobodnej działalności ustawodawczej, która Polskę odrodziła. Stąd nazwa – Sejm Czteroletni albo Sejm Wielki.

Stanisław August, choć przekonany do orientacji rosyjskiej i przenikający złowrogie cele Prus, gdy ambasador Otto von Stackelberg zaproponował mu opuszczenie parlamentu i zawiązanie pod skrzydłami Petersburga rekonfederacji – odmówił. Pozostawanie z narodem uważał za obowiązek władcy. Gdy więc sejm, wbrew radom króla, opowiedział się za przymierzem z Prusami, monarcha je podpisał (29 marca 1790). Dzięki takiej postawie po dwu latach obrad odzyskał zaufanie społeczeństwa, a w listopadzie 1790 r., gdy przeprowadzono powtórne wybory i dokooptowano do sejmu nowych posłów (w sumie obradowało ponad 400 osób), znów miał większość. I dlatego do niego zwrócił się przywódca opozycji, Ignacy Potocki, z prośbą o ułożenie nowej konstytucji dla Rzeczypospolitej.

Stanisław August uporał się z tym w ciągu kilku tygodni, przez następne w tajnych dyskusjach wypracowywano tekst ostateczny. Ignacy Potocki korygował projekt w kierunku republikańskim (decentralizacji), władca optował za silniejszą władzę centralną, czyli za monarchizmem. Pośrednikiem między nimi był sekretarz króla, Włoch Scipione Piattoli; jego redakcyjny udział miał charakter twórczy, toteż zaliczamy go do grona współautorów konstytucji. Czwartym autorem był sekretarz marszałka sejmu, Stanisława Małachowskiego, ksiądz Hugo Kołłątaj, niebawem podkanclerzy koronny. Słynny reformator Akademii Krakowskiej i niezmordowany autor sejmowych projektów, wyczulony był przede wszystkim na kwestie społeczne i w odniesieniu do nich jego autorski udział był największy.

Od lutego 1791 r. stopniowo rozszerzano grono wtajemniczonych, wreszcie zdecydowano się wprowadzić projekt do sejmu z zaskoczenia, zanim z przerwy wielkanocnej wrócą do Warszawy niewtajemniczeni konserwatyści – obawiano się ich oporu. 3 maja 1791 r., po starannym wyreżyserowaniu przebiegu sesji, projekt został ogłoszony jako ratunek dla zagrożonego bytu Rzeczypospolitej. Entuzjazm izby był ogromny, kilkudziesięciu przeciwników nie odważyło się wystąpić w sposób zdecydowany. Konstytucję przyjęto przez aklamację. Obok preambuły (wstępu) i 11 artykułów, Ustawę Rządową 3 Maja dopełniała „Deklaracja Stanów Zgromadzonych”, w której m. in. w podzięce Bogu za uratowanie kraju zobowiązano się do budowy świątyni Opatrzności. Za integralną część konstytucji uznano uchwalone nieco wcześniej prawo „Miasta nasze królewskie”.

Konstytucja uznając wolę narodu za źródło władzy, przyjmowała jej monteskiuszowski podział na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Ustawodawca, dwuizbowy sejm, podejmował decyzje zwykłą większością głosów. Z jego składu, a także z sejmików, usunięto szlachtę nieposiadającą (gołotę), która w praktyce była klientelą magnatów. Zdelegalizowano liberum veto i konfederacje, przy zasadzie większości zbędne. Na czele władzy wykonawczej, odpowiedzialnej przed sejmem, stał król z rządem, zwanym Strażą Praw. Moc władcy, który mianował ministrów, wzmacniało pierwszeństwo inicjatywy ustawodawczej. Silna pozycja króla pozwala mówić o monarchii konstytucyjnej, tym bardziej, że wprowadzono dziedziczność tronu. Nie ustalono jednak dynastii, jaka na nim zasiądzie; następczynią Stanisława Augusta została bowiem córka elektora saskiego Fryderyka Augusta (nie miał syna), Maria Augusta Nepomucena, i o dynastii miał przesądzić jej przyszły mąż. Mieszczanie nie otrzymali wprawdzie osobnej izby w sejmie, ale zapewniono udział ich delegatów (plenipotentów) w ministerstwach, co gwarantowało, że projekty ustaw dotyczących spraw wewnętrznych, skarbu, handlu i rzemiosła będą tworzone z udziałem i wolą mieszczan. Otrzymali oni także dostęp do wszystkich urzędów, mogli nabywać dobra ziemskie, zniesiono uprzywilejowaną pozycję posiadłości szlacheckich (jurydyk) w miastach, zdecydowano o masowych nobilitacjach mieszczan. Najmniej zyskali chłopi; uznano ich za część narodu, wzięto pod opiekę prawa, mogli zawierać z dziedzicami umowy, które stawały się obowiązujące dla obu stron, zaś imigranci z zagranicy zachowywali wolność osobistą. Pozostali włościanie nadal byli jej pozbawieni.

Konstytucję 3 Maja w ciągu następnego roku dopełniano artykułami szczegółowymi. Podczas rocznego okresu próby, zapisy konstytucyjne dobrze przeszły egzamin praktyczny. Ustawa Rządowa 3 Maja – będąca pierwszą w Europie nowoczesną konstytucją – została przyjęta z uznaniem za granicą i podniosła prestiż Polski. Szczególne znaczenie miała dla samych Polaków – przekonali się, że gdy pojawiła się szansa swobodnego działania, potrafili przezwyciężyć „zadawnione rządu naszego wady” (zwrot z preambuły konstytucji) i zaczerpnąć z polskiej tradycji ustrojowej wartościowe rozwiązania. Dzięki działalności Sejmu, a zwłaszcza dzięki dziełu 3 maja odzyskaliśmy szacunek dla samych siebie. Było to nader ważne wyposażenie na lata niewoli – wiedzieliśmy, że o państwo, którego nas pozbawiono, warto walczyć.
 

prezydent.pl