Trwała zapora na polskiej granicy. Do sejmu wpłynął projekt ustawy o inwestycji

Minister spraw wewnętrznych i administracji Mariusz Kamiński poinformował we wtorek wieczorem, że Rada Ministrów przyjęła zgłoszony przez MSWiA projekt ustawy o budowie zabezpieczenia granicy państwowej. Jak zaznaczył, projekt zakłada stworzenie „solidnej, wysokiej zapory, wyposażonej również w system monitoringu oraz detekcji ruchu”. Budowę takiej zapory na granicy z Białorusią zapowiedział w ubiegłym tygodniu wicepremier ds. bezpieczeństwa, prezes PiS Jarosław Kaczyński.

Każdego dnia ponad 3 tys. żołnierzy pełni służbę na granicy ????????-????????. Spoczywa na nich ogromna odpowiedzialność i codziennie muszą mierzyć się z niesamowitą presją. Dlatego podjąłem decyzję o przyznaniu dodatków finansowych dla tych żołnierzy, którzy obecnie bronią polskiej granicy. pic.twitter.com/xXueCcyKhp

— Mariusz Błaszczak (@mblaszczak) October 12, 2021

Również we wtorek wieczorem projekt wpłynął do Sejmu i został opublikowany na sejmowej stronie. Ustawa o budowie zabezpieczenia granicy państwowej, jak czytamy w projekcie, określi zasady przygotowania i realizacji zabezpieczenia – bariery – na polskiej granicy stanowiącej granicę zewnętrzną UE.

W uzasadnieniu projektu zaznaczono, że Polska od miesięcy doświadcza rosnącej presji migracyjnej na polsko-białoruskim odcinku granicy państwowej. Jak wskazano, napływ obywateli państw trzecich odbywa się przy wsparciu białoruskich służb państwowych. Działania te, podkreślono, mają charakter hybrydowy, a ich celem jest destabilizacja sytuacji w Polsce i UE.

???????????????? Opozycja próbuje insynuować, że chcemy doprowadzić do osłabienia Polski, Unii Europejskiej, poprzez wyjście z #UE - oczywiście jest to kłamstwo i fake news! pic.twitter.com/coJJrjq0bQ

— Prawo i Sprawiedliwość (@pisorgpl) October 12, 2021

„Wybudowanie odpowiedniej do zagrożeń bariery wzdłuż granicy państwowej przyczyni się do skutecznego przeciwdziałania nielegalnej migracji. Stąd konieczność pilnego przygotowania ustawy i podjęcia jak najszybciej prac w zakresie wybudowania odpowiednich budowli i zainstalowania urządzeń, składających się na projektowaną barierę” – czytamy w uzasadnieniu.

Zgodnie z projektem inwestycja będzie celem publicznym, a inwestorem zostanie Komendant Główny Straży Granicznej. W Ocenie Skutków Regulacji wskazano, że skutki finansowe związane z budową bariery oszacowano na kwotę 1 mld 615 mln złotych. W skład tej kwoty wchodzi 1 mld 500 mln złotych na budowę fizycznej bariery oraz 115 mln zł na urządzenia techniczne (perymetria). Wydatki zostaną pokryte z budżetu państwa w drodze zwiększenia w 2021 r. o 1 mld 115 mln złotych budżetu SG, a także w 2022 r. ze środków Funduszu Wsparcia SG w wysokości 500 mln zł.

Służba polskiej wsi to rdzeń naszego programu odbudowy po pandemii. Musimy wspierać rolnictwo. To siła polskiej wsi, a polska żywność to marka w Unii Europejskiej. ???????????? pic.twitter.com/6ZB0grcqIb

— Polski Ład (@PolskiLad_PiS) October 12, 2021

W projekcie przewidziano, że do inwestycji nie będą stosowane przepisy odrębne, w tym m.in. prawa budowlanego, prawa wodnego, prawa ochrony środowiska oraz przepisów o udostępnianiu informacji o środowisku, przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz środowiskowych. Według projektodawców to rozwiązanie umożliwi efektywne i szybkie zrealizowanie inwestycji. Nie będzie wymagane uzyskanie decyzji, zezwoleń, opinii i uzgodnień. Na wniosek KG SG właściwe organy niezwłocznie przedstawią natomiast stanowisko bądź udzielą wsparcia w związku z inwestycją, w tym przez możliwą minimalizację zagrożeń dla środowiska.

Do zamówień związanych z inwestycją nie będzie też stosowane Prawo zamówień publicznych. Kontrolę zamówień sprawować będzie Centralne Biuro Antykorupcyjne. Projektowana regulacja zakłada również, że informacje dotyczące konstrukcji, zabezpieczeń i parametrów technicznych bariery nie będą stanowić informacji publicznej i nie będą podlegać udostępnieniu w trybie odrębnych przepisów. Wojewoda, jak czytamy także w projekcie, na wniosek KG SG ograniczy w drodze decyzji, jeśli będzie to konieczne, sposób korzystania z nieruchomości.

Jeden z projektowanych przepisów ustawy zakłada ponadto, że „jeżeli wynika to z potrzeb związanych z inwestycją”, wojewoda na wniosek lub po zasięgnięciu opinii komendanta oddziału Straży Granicznej może wprowadzić zakaz przebywania na określonym obszarze nie szerszym niż 200 m od linii granicy państwowej. Zakaz ten nie będzie dotyczył właścicieli nieruchomości na tym obszarze oraz osób, którym na przebywanie w tej strefie zezwoli komendant oddziału.

???????????????????????????????????????? Premier @MorawieckiM uczestniczy w sesji plenarnej premierów państw #GrupaWyszehradzka i prezydenta Egiptu @AlsisiOfficial w #Budapeszt. pic.twitter.com/Bgegx7q6fA

— Kancelaria Premiera (@PremierRP) October 12, 2021

Projekt przewiduje też możliwość wywłaszczenia obywateli z nieruchomości niezbędnej do budowy bariery. „W przypadku konieczności wywłaszczenia nieruchomości zastosowanie będą miały odpowiednio przepisy o wywłaszczaniu nieruchomości, przy czym Komendant Główny Straży Granicznej będzie mógł przystąpić do niewłócznej realizacji inwestycji na danej nieruchomości w przypadkach określonych w ustawie o ochronie granicy państwowej” – czytamy w uzasadnieniu projektu.

W OSR zaznaczono, że „budowa bariery jest celem publicznym, zaś projektowana ustawa zapewnia wywłaszczanym odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość”, zatem w ocenie projektodawców spełnia wymogi konstytucyjnego prawa ochrony własności. Projektowany system szacowania odszkodowań, jak dodano, zapewni, że będą one odpowiadać rzeczywistej wartości wywłaszczonych nieruchomości. „Dotychczasowym posiadaczom będą przysługiwały wszelkie uprawnienia niezbędne do uzyskania słusznego odszkodowania od skarbu państw” – podkreślono.

Wydatki na wypłatę odszkodowań pokryją wojewodowie. W OSR zaznaczono, że nie da się jednoznacznie wyliczyć łącznej kwoty odszkodowań, ponieważ zależy ona od liczby i wartości nieruchomości, a także długości odcinków granicy, na których zbudowana zostanie bariera.

Projektowana regulacja zakłada również, że KG SG za zgodą ministra spraw wewnętrznych powoła Pełnomocnika do spraw przygotowania i realizacji zabezpieczenia granicy państwowej. Wyłoni go spośród osób posiadających wiedzę z zakresu prawa budowlanego. Ponadto, według projektu, powołany zostanie Zespół do spraw przygotowania i realizacji zabezpieczenia granicy państwowej, któremu przewodniczyć będzie minister spraw wewnętrznych i w którego skład wejdą przedstawiciele poszczególnych resortów, instytucji i służb.