„Jałta 2.0” na horyzoncie? Media ujawniają kulisy możliwego szczytu

Jak informuje hongkoński dziennik „South China Morning Post” (SCMP), powołując się na dobrze poinformowane źródła, możliwe trójstronne spotkanie przywódców Chin, Stanów Zjednoczonych i Rosji może odbyć się na marginesie szczytu Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC) w Shenzhen, zaplanowanego na 18–19 listopada.

Według rozmówców gazety wojna w Ukrainie nie znajdzie się w agendzie potencjalnych negocjacji. Z listy tematów wyłączono również kwestię denuklearyzacji Półwyspu Koreańskiego.

Strona chińska ma bowiem uważać, że konflikt w Ukrainie powinien być przedmiotem bezpośrednich rozmów między Moskwą a Waszyngtonem. Z kolei sprawy dotyczące Półwyspu Koreańskiego powinny być omawiane przez Stany Zjednoczone i Koreę Północną.

Broń jądrowa i sztuczna inteligencja na stole negocjacyjnym

Jeśli do spotkania dojdzie, jednym z najważniejszych tematów ma być wykorzystanie sztucznej inteligencji w systemach dowodzenia i kontroli sił nuklearnych.

Według źródeł SCMP Stany Zjednoczone chcą również poruszyć kwestię kontroli zbrojeń jądrowych trzech mocarstw. Chiny od dawna sprzeciwiają się jednak prowadzeniu negocjacji w takim formacie.

Pekin miał zaproponować alternatywne rozwiązanie: rozmowy dotyczące przejrzystości w obszarze nuklearnym zamiast szeroko zakrojonych negocjacji o stabilności strategicznej.

Rozważane jest także wydanie wspólnego oświadczenia przywódców, w którym znalazłoby się stanowisko o niedopuszczalności wojny nuklearnej.

Przygotowania do spotkania postępują powoli

Jak podaje SCMP, przygotowania do potencjalnego spotkania Xi Jinpinga, Donalda Trumpa i Władimira Putina nie przebiegają szybko. Samo uzgodnienie agendy i protokołu miało zająć tydzień.

Przeszkodą może być również napięty harmonogram wszystkich trzech przywódców podczas szczytu APEC. Na razie nie ma pewności, czy uda się znaleźć odpowiedni termin na rozmowy w takim formacie.

Wcześniej „The Wall Street Journal”, powołując się na swoje źródła, informował, że podczas ostatniej rozmowy telefonicznej Putin zaproponował Trumpowi zorganizowanie spotkania z udziałem chińskiego przywódcy właśnie przy okazji szczytu w Shenzhen.

Putin liczy na nową konferencję jałtańską?

Szczególnie interesująca jest interpretacja motywacji rosyjskiego przywódcy. Były pracownik rosyjskich służb wywiadowczych, cytowany przez „The Wall Street Journal”, ocenił, że Putin postrzega takie negocjacje jako szansę na zorganizowanie czegoś na kształt drugiej konferencji jałtańskiej.

Chodzi o nawiązanie do spotkania przywódców Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Związku Radzieckiego w Jałcie w lutym 1945 roku, podczas którego omawiano powojenny porządek w Europie.

Według źródeł WSJ rosyjski prezydent miałby nadzieję, że Rosja, USA i Chiny mogłyby uzgodnić podział świata na strefy wpływów. W takim scenariuszu Moskwa liczyłaby również na porozumienie dotyczące zakończenia wojny w Ukrainie na warunkach Kremla.

To właśnie ten aspekt potencjalnych rozmów budzi szczególne zainteresowanie, ponieważ oznaczałby próbę ułożenia stosunków między największymi mocarstwami ponad głowami państw, których bezpośrednio dotyczą ich ustalenia.

Trump: nie chodzi przede wszystkim o Ukrainę

Donald Trump wcześniej deklarował gotowość do udziału w trójstronnych negocjacjach z Putinem i Xi Jinpingiem. Jednocześnie zaznaczył, że nie chodzi mu przede wszystkim o Ukrainę.

Jak wynika z jego wcześniejszej wypowiedzi, głównym powodem zainteresowania takim spotkaniem jest możliwość rozmowy o broni jądrowej.

Potencjalne spotkanie w Shenzhen mogłoby więc stać się ważnym wydarzeniem w relacjach między trzema mocarstwami. Nie oznacza to jednak, że dojdzie do porozumienia w sprawie nowego ładu międzynarodowego.

Na razie wiele zależy od uzgodnienia szczegółów i znalezienia miejsca w napiętych kalendarzach przywódców. Jedno pozostaje jednak istotne: jeśli do rozmów dojdzie, ich znaczenie może wykraczać daleko poza kwestie bezpieczeństwa nuklearnego

Źródło: Republika/South China Morning Post

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X