Przez twoje ciało co sekundę przelatują tryliardy cząstek. Prawie żadna nie zostawia śladu

Najliczniejsze są neutrina, nazywane cząstkami-duchami. 

Szacuje się, że 100 bilionów neutrin przechodzi przez każdego z nas w każdej sekundzie – powiedział Live Science Michael Pravica, fizyk z University of Nevada w Las Vegas. 

Prawie wszystkie pochodzą z fuzji jądrowej we wnętrzu Słońca; część dociera z supernowych, czarnych dziur i innych galaktyk. Neutrina nie mają ładunku elektrycznego i niemal nie mają masy, dlatego przelatują przez Ziemię, jakby jej nie było. W całym życiu człowieka można oczekiwać co najwyżej jednej lub kilku ich interakcji z atomami ciała – i to bez skutków zdrowotnych. 

Oprócz neutrin Ziemię bombardują promienie kosmiczne: protony i jądra atomowe pędzące z prędkością bliską światła. Większość zatrzymuje się w górnych warstwach atmosfery, ale zderzenia rodzą deszcze cząstek wtórnych. Na poziomie morza przez ciało człowieka przechodzi od kilkudziesięciu do kilkuset mionów na sekundę – przez dłoń mniej więcej jeden lub dwa co sekundę. Miony, w przeciwieństwie do neutrin, mają ładunek i zostawiają ślad m.in. w komorze Wilsona. 

Naukowcy liczą neutrina, rejestrując tę znikomą część, która zderza się z materią w detektorach. Obserwatorium IceCube na Antarktydzie otacza kilometr sześcienny lodu tysiącami czujników. Gdy neutrino zderzy się z jądrem atomu, powstaje słabe niebieskie światło Czerenkowa. Na tej podstawie odtwarza się energię i kierunek cząstki, a potem szacuje cały strumień – jak liczbę ryb w rzece na podstawie kilku złowionych rzadką siecią. 

Promieniowanie kosmiczne daje przeciętnemu człowiekowi około 0,4 milisiwerta* rocznie – mniej więcej tyle, co kilka zdjęć rentgenowskich klatki piersiowej, przy naturalnym tle rzędu 2,4 mSv. Na ziemi miony nie są uważane za istotne zagrożenie. Dawka rośnie wraz z wysokością, zwłaszcza w samolocie, gdzie większą rolę odgrywają też neutrony. Życie na Ziemi jest na to wystawione od początku. 

Te same cząstki służą nauce. Detektory mionów pomagają znajdować ukryte korytarze w piramidach. Neutrina wysokich energii przenoszą informacje z miejsc, z których światło nie wydostaje się łatwo: okolic czarnych dziur, wybuchających gwiazd i kosmicznych akceleratorów. Jak podsumowała Lu Lu z University of Wisconsin–Madison: 

Cząstki przelatujące przez nas przypominają, że nie jesteśmy oddzieleni od Wszechświata – jesteśmy częścią historii trwającej 13,8 miliarda lat.

_______________________________________________________________

* Milisiwert (mSv) to jednostka dawki skutecznej promieniowania jonizującego — czyli tego, jak bardzo dana dawka może zaszkodzić człowiekowi, a nie tylko ile energii weszło w ciało.

Źródło: Republika/Live Science

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X