Przejdź do treści
Wydarzenie 21 listopada (w sobotę) przed Trybunałem Konstytucyjnym rozpocznie się nowenna w intencji Ojczyzny – o zgodę i pojednanie w narodzie, za wstawiennictwem św. Andrzeja Boboli. Rozpoczynamy różańcem o godz. 20:15. Bądźmy razem
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
22:03 Francja: Macron wyraża solidarność z Polską po naruszeniu jej przestrzeni powietrznej przez Rosję
21:30 Hiszpania: policja udaremniła utworzenie komórki prorosyjskiej grupy trudniącej się cyberatakami
20:53 MSZ Estonii: charge d’affaires Rosji wezwany w związku z rosyjskimi atakami na Kijów
20:11 Trump: polski prezydent wykonuje świetną robotę
19:07 Portugalia: paraliż sektora publicznego w związku z ogólnokrajowym strajkiem
18:01 Dania: służby udaremniły próbę zamachu na ukraińskiego rapera na zlecenie Rosji
17:05 Kraków: kolejna osoba poszkodowana w zamachu opuściła szpital
16:12 Litwa: Nauseda po naruszeniu polskiej przestrzeni powietrznej: stoimy ramię w ramię z Polską i Ukrainą
15:30 UE: szefowie unijnych organów i premier Wielkiej Brytanii wyrazili solidarność z Polską
14:06 W Chodzieży (wielkopolskie) pożegnano w piątek jedną z ofiar listopadowego zamachu na krakowskim rynku. 53-letnia pani Izabela była malarką, dień przed atakiem odbył się wernisaż jej wystawy
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Racibórz zaprasza na protest w obronie Konstytucji i Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 11, Rynek, Rybnik
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Tarnowie zaprasza na więc poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 21 listopada, g. 14, Plac Sobieskiego, Tarnów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Kościerzynie zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz wsparcia działań Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 14, Rynek, Kościerzyna.
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub „GP” Białystok-Centrum zaprasza na spotkanie z dr. Oskarem Kidą i sędziami Michałem Lasotą, Marcinem Czapskim, Jędrzejem Dessoulavy-Śliwińskim, Iwoną Tryfon-Wilkoszewską, 21.11, g. 16, Sala Podlaskiej Solidarności, ul. Suraska 1, Białystok
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Szczecin zaprasza na wiec w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 14, Plac Armii Krajowej 1, przy Urzędzie Miasta Szczecin
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Jelenia Góra oraz Poseł Marzena Machałek zapraszają na spotkanie z posłem Markiem Jakubiakiem. 22 listopada, godz. 16:00. ORATORIUM przy Parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Jeleniej Górze-Cieplicach ul. PCK 23
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Katowice II zaprasza na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 22 listopada, g. 16, Aleja Korfantego, przy Pomniku Powstańców Śląskich, Katowice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Kluby „Gazety Polskiej” w Łodzi zapraszają na manifestację poparcia dla działań Prezydenta RP w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, 23 listopada, g. 17, ul. Piotrkowska 104, przed Urzędem Wojewódzkim
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Długołęka zaprasza na wykład ks. dr hab. Tomasza Błaszczyka. Wychowanie „wczoraj” i „dzisiaj” - cele i zadania. 23 listopada, godz. 18:45 po Mszy Św. Kościół św. Michała Archanioła, Długołęka
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z dr Markiem Wochem, 24 listopada, g.18, Polsko-Amerykanski Osrodek Ksztalcenia Zawodowego ul. Kaminskiego 17/19
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Krąg Pamięci Narodowej zaprasza na obchody 196. rocznicy wybuchu Powstania Listopadowego. Niedziela, 29 listopada 2026 r., godz. 12:30. Warszawa, Olszynka Grochowska, Kopiec Bohaterów, Aleja Chwały. Zbiórka skrzyżowanie ul. Chełmżyńskiej i ul. Traczy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Głogowie oraz poseł Wojciech Zubowski zapraszają na spotkanie z dr Małgorzatą Żaryn i prof. Janem Żarynem, 3 grudnia, g. 16.45, Aula św. Gerarda, przy Kościele pw. św. Klemensa, ul. Sikorskiego 23, Głogów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Staszów zaprasza na recital Pawła Piekarczyka z repertuarem pieśni patriotycznych z udziałem Józefa Małobęckiego w 45 rocznice wprowadzenia stanu wojennego. 11 grudnia, g. 17. Staszowski ośrodek Kultury ul. Parkowa 6, Staszów

Kryzys konstytucyjny w USA? Ekspert: To byłby koszmarny scenariusz

Zdaniem amerykańskiego profesora prawa, wyrównany wynik wyborów prezydenckich może spowodować kryzys konstytucyjny w USA Źródło: Fot. PAP/EPA/OLIVIER DOULIERY / POOL

Jeśli wybory nie zakończą się zdecydowanym zwycięstwem któregoś z kandydatów, mogą skończyć się sporem, na jakie amerykański system nie jest przygotowany - mówi PAP profesor prawa w Amherst College, Lawrence Douglas. Jak dodaje, na taki scenariusz wskazują zapowiedzi prezydenta.

Douglas w maju opublikował książkę "Will he go?" (pl. "Czy on odejdzie"), w której nakreślił możliwe scenariusze powyborczych kryzysów konstytucyjnych.

Jak zapewnił PAP, o ile pisząc książkę scenariusze te były niemal wyłącznie "eksperymentem myślowym", o tyle już po jej wydaniu nabrał przekonania, że kryzys jest wręcz nieunikniony - chyba że wynik listopadowych wyborów zakończy się zdecydowanym zwycięstwem jednego z kandydatów.

– Moja konkluzja jest taka, że nasz system nie jest zbyt dobrze zaprojektowany, by poradzić sobie z sytuacją, kiedy wyniki wyborów są kontestowane. A to, co na początku było jedynie eksperymentem myślowym, teraz wygląda na bardzo prawdopodobny scenariusz - mówi badacz.

"Alarmujące wypowiedzi" Trumpa

Jak wyjaśnia Douglas, u podstaw jego diagnozy stoją dwie rzeczy: amerykański system, oparty w większej mierze na poszanowaniu niepisanych norm, niż na jasnych przepisach; oraz charakter i zachowanie prezydenta Trumpa, który - według Douglasa - zbudował karierę polityczną na ostentacyjnym łamaniu norm. I o ile w przeszłości potencjalne kryzysy konstytucyjne - jak w przypadku wyborów w 2000 r. oraz 1876 r. - udało się zażegnać dzięki ustąpieniu przegranych kandydatów, w przypadku Trumpa takie zachowanie nie jest pewne.

– Prezydent Trump miał wiele alarmujących wypowiedzi w ostatnich miesiącach na temat wyborów, a do tego z uwagi na pandemię stał się znacznie słabszym kandydatem jeśli chodzi o szanse wyborcze - ocenił prawnik.

– Pamiętajmy, że to polityk, który nawet w zwycięskim dla siebie 2016 r. głośno kwestionował wynik wyborów. Teraz jest prezydentem, a stawka wyborów jest dla niego ogromna - dodał.

Wskazał przy tym na szereg tweetów i wypowiedzi Trumpa, w których prezydent wprost twierdził, że tegoroczne wybory zostaną sfałszowane. Głównym celem ataków prezydenta są wprowadzone przez część stanów przepisy ułatwiające głosowanie pocztą.

Zdumienie Douglasa wywołały również odmowy prezydenta złożenia jasnej deklaracji, że w przypadku przegranej pokojowo przekaże władzę. Podczas konferencji we wrześniu stwierdził, że "zobaczy, co się wydarzy". Podczas debaty kandydatów na wiceprezydenta odpowiedzi na to pytanie odmówił również wiceprezydent Mike Pence.

Według Douglasa, na to, że powyborcze spory są nieuniknione, wskazują też wypowiedzi sojuszników prezydenta w Kongresie, jak np. szefa senackiej komisji sprawiedliwości Lindsey Graham. W wywiadzie dla CNN Graham wprost zasugerował, że o wyniku wyborów może zdecydować Sąd Najwyższy. Perspektywa wyborczych sporów jest jednym z argumentów Republikanów za obsadzeniem wakatu w Sądzie jeszcze przed wyborami 3 listopada.

Tymczasem jeszcze w październiku do sądów wpłynęło wiele pozwów przeciwko stanowym regulacjom dot. głosowania pocztą. Głosy tą metodą zdążyły oddać już miliony wyborców, a całkowita liczba głosów korespondencyjnych niemal na pewno będzie najwyższa w historii.

Według Douglasa, zarzuty o fałszerstwa są bezpodstawne, a administracja prezydenta nie przedstawiła dotąd żadnych poważnych dowodów na rzekomą podatność głosów korespondencyjnych na oszustwa. O braku takich dowodów mówił też szef FBI Christopher Wray. Nie oznacza to jednak, że sprawa ta nie może wywołać poważnego kryzysu.

Jak twierdzi prawnik, najbardziej niepokojącym, a zarazem prawdopodobnym scenariuszem jest ten, w którym początkowe wyniki w kluczowych stanach będą wskazywać na wygraną Trumpa, jednak po doliczeniu głosów korespondencyjnych - badania pokazują, że jest to metoda preferowana w większości przez wyborców Demokratów - ostateczny wynik przechyli się na szalę Bidena. Douglas obawia się, że zanim głosy zostaną podliczone, Trump ogłosi swoje zwycięstwo i zakwestionuje resztę napływających głosów. Jak podała agencja AP, na taki obrót liczą niektórzy sojusznicy prezydenta, określając to jako jego "najlepszą szansę".

– W pewnym sensie Trump sam już zasygnalizował taki scenariusz, mówiąc że wynik wyborów musi być znany w noc wyborczą, więc to nawet nie jest spekulacje: on właściwie nam powiedział, jak zamierza zakwestionować ewentualną wygraną Bidena" - mówi Douglas. "Rezultatem może być wielki chaos - mówi Douglas.

Ekspert: Chaos prawny w USA

Chodzi też o chaos prawny. Według prawa, stany mają czas do 8 grudnia by wysłać Kongresowi certyfikaty poświadczające wyniki wyborów na ich terytorium. Jeśli do tego czasu kontrowersje nie zostaną rozwiane - co jest możliwe - może dojść do tego, że do Kongresu trafią dwa sprzeczne zestawy wyników - jeden certyfikowany np. przez gubernatora stanu z Partii Demokratycznej i jeden wysłany przez parlament kontrolowany przez Republikanów.

– To byłby koszmarny scenariusz - mówi profesor. Jak dodaje, do takich sytuacji dochodziło w przeszłości, a obowiązujące prawo, pochodzące jeszcze z XIX w., jest bardzo niejasne co do tego, jak w takim wypadku powinien zachować się Kongres. Dotychczasowych kryzysów uniknięto zaś tylko dlatego, że któraś ze stron ustępowała ze względu na dobro kraju.

Kolejnym słabym ogniwem jest głosowanie Kolegium Elektorów. W amerykańskim systemie wyborczym wyboru prezydenta dokonują nie wyborcy, lecz praktycznie anonimowi szerszej publice elektorzy wybrani przez poszczególne stany. Choć część stanów wymaga, by elektorzy oddali głosy na zwycięzcę wyborów w danym stanie, taki przymus nie obowiązuje wszędzie. W efekcie teoretycznie nic - poza niepisaną normą - nie stoi na przeszkodzie, by elektorzy np. z kluczowej dla wyborów Pensylwanii, oddali głos na kogoś innego. Przypadki "niewiernych" elektorów zdarzały się w historii USA wielokrotnie (w tym dwukrotnie w wyborach 2016 r.) choć nigdy nie decydowały one o ostatecznym wyniku.

Zdecydowana wygrana jednego z kandydatów szansą na uniknięcie kryzysu

Według Douglasa jedynym sposobem na uniknięcie "głębokiego kryzysu konstytucyjnego" będzie zdecydowana wygrana jednego z kandydatów.

– Jeśli Trump - lub Biden - przegrają znaczną liczbą głosów elektorskich, myślę, że głębokiego kryzysu da się uniknąć. Choć trudno sobie wyobrazić, by Trump zaakceptował wyniki bez ich kwestionowania, to w takim przypadku republikańscy politycy będą naciskać na niego, by uznał porażkę. Ale by tak się stało, przewaga Bidena, zarówno jeśli chodzi o głosy elektorskie, jak i wynik w kluczowych dla wyborów stanach - musi być wyraźna, a głosy podliczone relatywnie szybko - ocenia ekspert.

Choć obecne sondaże pokazują znaczną przewagę Joe Bidena - sięgającą średnio 10 pp. - w ogólnokrajowym zestawieniu, to w decydujących stanach, takich jak Floryda i Pensylwania, jego przewaga jest mniejsza. Ze względu na używane przez niektóre z tych stanów procedury, liczenie głosów m.in. w Pensylwanii i Wisconsin może potrwać dłużej niż w innych miejscach.

– Nasz system nie jest przygotowany na takie scenariusze, nie ma żadnych zabezpieczeń. Dotychczas działał tylko ze względu na poszanowanie pewnych norm. Teraz tego nie możemy być pewni - konkluduje Douglas.

 

 

PAP