Wszechświat zwolnił rozszerzanie. Może skończyć "zgniotem"
Nowe badania sugerują, że ekspansja Wszechświata nie przyspiesza, lecz spowalnia, a ciemna energia – siła napędzająca rozszerzanie kosmosu – słabnie w czasie, co otwiera możliwość odwrócenia procesu i zakończenia Wszechświata Wielkim Zgnieceniem.
Astronomowie z Uniwersytetu Yonsei w Korei Południowej podważają teorię nagrodzoną Noblem w 2011 roku, według której ekspansja Wszechświata przyspiesza pod wpływem ciemnej energii. Wyniki ich badań, opublikowane 6 listopada 2025 roku w „Monthly Notices of the Royal Astronomical Society”, wskazują, że rozszerzanie kosmosu już teraz spowalnia, a ciemna energia ewoluuje znacznie szybciej, niż wcześniej sądzono.
Nasze badanie pokazuje, że Wszechświat wszedł już w fazę spowolnionej ekspansji w obecnej epoce, a ciemna energia zmienia się w czasie dużo szybciej, niż wcześniej zakładano – powiedział prof. Young-Wook Lee, główny autor pracy. - Jeśli wyniki się potwierdzą, oznaczałoby to poważną zmianę paradygmatu w kosmologii od czasu odkrycia ciemnej energii 27 lat temu.
Badacze przeanalizowali obserwacje supernowych typu 1a – gwiazd wybuchających, które od lat 90. XX wieku służyły jako „standardowe świece” do pomiaru odległości i prędkości ekspansji Wszechświata. Odkrycie przyspieszenia ekspansji w 1998 roku, oparte na tych supernowych, doprowadziło do przyznania Nagrody Nobla w 2011 roku.
Nowa analiza wskazuje jednak na błąd systematyczny: supernowe w młodym Wszechświecie były średnio słabsze z powodu różnic w składzie gwiazd w tamtym okresie. Po uwzględnieniu tej korekty dane sugerują, że ekspansja nie przyspiesza, lecz zwalnia, a ciemna energia maleje. Jeśli trend się utrzyma i ciemna energia stanie się ujemna, Wszechświat może w przyszłości przestać się rozszerzać i zacząć się kurczyć, kończąc Wielkim Zgnieceniem (Big Crunch) – odwrotnością Wielkiego Wybuchu.
Podobne wnioski wysunął wcześniej niezależnie konsorcjum DESI. Prof. Carlos Frenk z Uniwersytetu w Durham, niezwiązany z badaniem, ocenił:
To z pewnością interesujące i bardzo prowokujące. Może być błędne, ale nie można tego ignorować. Opublikowali artykuł z kuszącymi wynikami i daleko idącymi wnioskami.
Odkrycie budzi sceptycyzm, ale zapowiada gorącą debatę w kosmologii na temat natury ciemnej energii i przyszłości Wszechświata.
Źródło: Republika/Monthly Notices of the Royal Astronomical Society
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X
