Przejdź do treści
WAŻNE! Na portalu tvrepublika.pl dostępna jest anglojęzyczna wersja artykułu opisująca tragiczne zdarzenia z Krakowa, do których doszło 7 listopada. Republikę spotykają represje ze strony rządu za zadawanie trudnych pytań. Udostępnij prawdę swoim znajomym!
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
14:52 Prezydencki minister Marcin Przydacz: to premier blokuje rozwiązanie sporu o ambasadorów
12:07 Czechy: do 46 wzrosła liczba osób rannych w zderzeniu dwóch pociągów osobowych w Pradze
11:10 UE: Komisja Europejska podwyższyła prognozę inflacji w UE na 2026 r. z 3,1 proc. do 3,3 proc., a na 2027 r. z 2,4 proc. na 3,2 proc.
09:21 Ukraina: w wyniku rosyjskich ataków na Kijów tymczasowo wstrzymano ruch na Mostach Północnym i Południowym
07:55 Ukraina: zakończono misję poszukiwawczo-ratunkową w Komyszuwasze; zginęły tam co najmniej 72 osoby
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z konstytucjonalista Oskarem Kidą, 17 listopada, godz. 18:00 w Polsko-Amerykańskim Ośrodku Kształcenia Zawodowego, ul. Kamińskiego 17/19, Łódź
Wydarzenia Klub "Gazety Polskiej" Lubin zaprasza na pikietę w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego. 18 listopada, godz. 16:00 pod Ratusz w Lubinie
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Elbląg zaprasza na manifestację w obronie Trybunału Konstytucyjnego. 19 listopada, godz. 18:00 Plac Konstytucji przy Sądzie Okręgowym w Elblągu
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Płock i poseł Wioletta Kulpa zapraszają na spotkanie z posłem Michałem Wosiem, 20 listopada godz. 18:00, Orlen Arena w Płocku
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Sierakowice zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 20 listopada, g. 17, przed Sądem Rejonowym, ul. Kościuszki 1, Kartuzy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń

D'Hondt dla prawicy, czyli jak policzyliśmy Listę Nawrockiego

Źródło: Republika

W tekście „Lista Nawrockiego, czyli partnerzy, nie przystawki" oparliśmy się na własnej symulacji mandatów. Tu pokazujemy, z czego ją zbudowaliśmy, co z niej wynika i gdzie są jej granice.

Wiosną 2001 r. posłowie AWS, Unii Wolności i PSL zmienili ordynację kilka miesięcy przed wyborami. Metodę D'Hondta, która premiuje największe listy, zastąpili zmodyfikowaną metodą Sainte-Laguë, korzystniejszą dla partii średnich. We wrześniu koalicja SLD-UP zdobyła 41 proc. głosów i 216 mandatów, a według późniejszych wyliczeń, przy przeliczeniu tych samych głosów metodą D'Hondta, miałaby ich 244, czyli samodzielną większość. W 2002 r. nowa większość przywróciła D'Hondta i liczymy nim do dziś.

Metodę opisał w 1878 r. Victor D'Hondt, prawnik z Gandawy, a Belgia jako pierwsza przyjęła system proporcjonalny w wyborach krajowych: uchwaliła go w 1899 r., a pierwsze takie wybory przeprowadziła w 1900 r. Od tamtej pory wiadomo, że ten sposób liczenia, choć proporcjonalny, sprzyja listom, które zbierają najwięcej głosów. Lista Nawrockiego-  Patrioci mogą wygrać najbliższe wybory, ale jest warunek...  - nie wymaga żadnej zmiany ordynacji. Zmienia co innego: liczbę list po prawej stronie. Sprawdziliśmy, ile to jest warte w mandatach.

Źródło: Republika

Co wyszło

Do większości w Sejmie potrzeba 231 mandatów. W głównym wariancie obecna koalicja startuje jedną listą. Gdy cztery partie prawicy idą osobno, koalicja wygrywa 245 do 200, a Razem ma 15 posłów. Gdy prawica też wystawi jedną listę, układ się odwraca: 241 do 212, przy 7 mandatach Razem. Przy 48,7 proc. głosów ważnych prawica startująca osobno ma 43,5 proc. mandatów, a w Liście Nawrockiego 52,4 proc. W wariancie, w którym obie listy wspólne mają dokładnie sumę poparcia swoich partii, różnica jest podobna: 208 mandatów osobno i 243 razem.

Gdyby mandaty w Liście Nawrockiego dzielić proporcjonalnie do poparcia, każda z czterech partii miałaby ich więcej niż przy osobnym starcie. W głównym wariancie PiS ma wtedy 84 mandaty zamiast 80, Konfederacja 75 zamiast 66, Korona 49 zamiast 40, a Rozwój Plus 33 zamiast 14.

Skąd premia

W każdym okręgu każda lista zostaje z resztówką, czyli głosami, które nie wystarczyły do zdobycia kolejnego mandatu. Cztery osobne listy prawicy zostawiają w okręgu cztery takie resztówki, jedna lista – tylko jedną. W głównym wariancie Lista Nawrockiego zyskuje mandaty w 35 z 41 okręgów: w 29 po jednym, w sześciu po dwa.

Najlepiej widać to w okręgach, w których prawica nie jest u siebie. W Wałbrzychu cztery partie mają razem 43 proc. głosów, ale osobno biorą dwa mandaty z ośmiu, bo Korona i Rozwój Plus z 8 i 6 proc. nie dobijają do żadnego. W Liście Nawrockiego jest remis: cztery do czterech. W Kielcach, z 16 mandatami, prawica ma 58 proc. i osobno 8 mandatów, a razem 10.

Premia zależy od rozkładu głosów i liczby miejsc w okręgu, a w niektórych okręgach nie występuje wcale. W Chełmie cztery partie mają 65 proc. i każda z osobna jest wystarczająco duża, żeby zdobyć swoje: osiem mandatów osobno i osiem razem. Wspólna lista nie dodaje głosów. Sprawia tylko, że mniej ich przepada w okręgach, w których prawica jest w mniejszości albo podzielona na drobne.

Jak „ograć" D'Hondta

W obecnej ordynacji wspólna lista to jedyny sposób, żeby prawica „ograła" D'Hondta bez łączenia się w jedną partię. Partie nie znikają: każda wystawia swoich kandydatów, a po wyborach każda, która wprowadzi co najmniej 15 posłów, może utworzyć własny klub. O mandacie decyduje liczba głosów oddanych na kandydata, a miejsce na liście pomaga, ale nie przesądza. Wyborca Konfederacji może więc postawić krzyżyk przy Sławomirze Mentzenie, jeśli ten startuje w jego okręgu, a wyborca PiS – przy kandydacie PiS. Każdy z tych głosów pracuje na wynik całej listy, a pod progiem i w resztówkach przepada ich mniej.

Ile to może znaczyć, pokazują wybory z 2023 r. Komitet Polska Jest Jedna zebrał 351 tys. głosów, czyli 1,63 proc., i nie wprowadził do Sejmu nikogo. Sprawdziliśmy na prawdziwych wynikach PKW, co by się stało przy innym sposobie startu. Gdyby PiS i Konfederacja wystawiły jedną listę, miałyby 226 mandatów zamiast 212. Gdyby na tej liście znaleźli się też kandydaci Polska Jest Jedna, a ich wyborcy głosowali tak samo, lista miałaby 232 mandaty, czyli większość. To rachunek mechaniczny, który zakłada, że żaden wyborca nie odszedłby od wspólnej listy. Pokazuje jednak, że głosy, które w 2023 r. przepadły pod progiem, mogły przesądzić o większości w Sejmie.

Na krawędzi

Najbardziej czuły punkt to próg. Pollster dał Rozwojowi Plus 4,42 proc., czyli wynik pod progiem. Podstawiliśmy tę liczbę jako udział w głosach ważnych, a pozostałe partie zostawiliśmy w proporcjach United Surveys. To eksperyment, a nie pełna symulacja sondażu Pollstera. Rozwój Plus traci wtedy wszystkie mandaty, a przewaga prawicy nad większością spada z jedenastu do jednego.

Na granicy stoi też PSL. Z 4,5 proc. w sondażu po rozłożeniu niezdecydowanych robi się 5,0056 proc., więc ludowcy przechodzą próg o włos i biorą pięć mandatów. Inne zaokrąglenie sondażu może ten wynik odwrócić.

Trzecie pytanie dotyczy wyborców, którzy wspólnej listy nie zaakceptują. Większość Listy Nawrockiego zależy zarówno od tego, ilu ich będzie, jak i od tego, dokąd pójdą. Jeśli zostaną w domu, Lista Nawrockiego traci ją przy ubytku około 8 proc. swoich wyborców. Jeśli przejdą do koalicji, większość zniknie wcześniej.

Czego model nie mówi

To model scenariuszowy, a nie prognoza wyborcza. Pokazuje, co ordynacja zrobi z dzisiejszymi głosami przy różnych sposobach startu, i nic ponad to. Rok przed wyborami sondaż może się mylić o kilka punktów w każdą stronę, a mapa poparcia nowych formacji może wyglądać inaczej niż mapa ich poprzedników. Korona nie musi mieć wyborców tam, gdzie Konfederacja w 2023 r., a Rozwój Plus tam, gdzie PiS.

Model nie przewiduje reakcji wyborców. Zakłada, że zagłosują na blok tak, jak deklarują głos na partie, a badania mówią co innego. W sondażu CBOS opublikowanym 13 listopada jeden wspólny blok prawicy woli 10 proc. ogółu badanych, 29 proc. wyborców PiS, 13 proc. wyborców Korony i 9 proc. wyborców Konfederacji. Test odpływu pokazuje, ile blok może stracić, ale nie mówi, ilu wyborców faktycznie odejdzie. Tego nie wie dziś nikt, bo żaden ośrodek nie zapytał jeszcze o Listę Nawrockiego.

W 2001 r. politycy zmienili metodę liczenia, żeby odebrać zwycięzcy większość. Przed wyborami w 2027 r. nikt nie musi ruszać ordynacji.

Założenia symulacji. Skąd liczby

Symulacja ma dwa źródła. Pierwszym są oficjalne wyniki wyborów do Sejmu z 2023 r. w 41 okręgach, ogłoszone przez PKW: liczba mandatów w każdym okręgu i głosy oddane na pięć komitetów, które weszły do Sejmu, oraz na dwa, które progu nie przekroczyły. Drugim jest sondaż United Surveys by IBRiS dla Wirtualnej Polski z 6–9 listopada 2026 r.: KO 30 proc., PiS 15,5, Konfederacja 14, Korona 9,1, Lewica 6,8, Rozwój Plus 6,1, PSL 4,5, Razem 3,1 i Polska 2050 0,8 proc., przy 10,1 proc. niezdecydowanych. W wariancie z listami wspólnymi ta sama pracownia dała Liście Nawrockiego 46,6 proc., wspólnej liście koalicji 41,3 proc., a Razem 5,8 proc.

Zanim policzyliśmy cokolwiek o przyszłości, sprawdziliśmy przeszłość. Algorytm zastosowany do prawdziwych głosów z 2023 r. odtwarza co do mandatu ówczesny podział: PiS 194, KO 157, Trzecia Droga 65, Lewica 26, Konfederacja 18. Krajowe sumy głosów w danych zgadzają się z PKW. Obliczenia sprawdził też niezależny recenzent, który uruchomił nasz skrypt i otrzymał identyczne wyniki we wszystkich wariantach i okręgach.

Jak liczyliśmy

Sondaż podaje poparcie w skali kraju, a mandaty dzieli się w okręgach. Trzeba więc było rozpisać krajowe wyniki na 41 okręgów. Punktem wyjścia jest geografia poparcia z 2023 r.: partia, która była wtedy w danym okręgu silniejsza od swojej średniej, startuje tam z przewagą także dziś. Nowe formacje dziedziczą mapę najbliższych krewnych: Rozwój Plus po PiS, Korona po Konfederacji, Razem po Lewicy, PSL i Polska 2050 po Trzeciej Drodze. Wyniki dopasowaliśmy tak, żeby zgadzały się zarówno sumy krajowe partii, jak i liczba głosów w każdym okręgu, więc lokalne proporcje mogą się względem 2023 r. nieco przesunąć.

Niezdecydowanych rozłożyliśmy proporcjonalnie, więc 44,7 proc. wszystkich badanych to w modelu, zależnie od wariantu, od 48,7 do 49,7 proc. głosów ważnych. Od tak liczonego udziału sprawdzamy próg: 5 proc. dla komitetu partii lub komitetu wyborców i 8 proc. dla komitetu koalicyjnego. Każdą listę wspólną traktujemy jak komitet koalicyjny, więc obowiązuje ją wyższy próg. To założenie modelu, bo PKW liczy próg od głosów rzeczywiście oddanych.

Lista wspólna dostaje w każdym okręgu sumę głosów swoich składowych, bez żadnej premii. Liście Nawrockiego przypisaliśmy więc 44,7 proc., a nie 46,6 proc. z wariantu WP. Ponieważ strona rządząca w różnych wariantach sondażu wygląda różnie, liczyliśmy w trzech scenariuszach założeń. Scenariusz II nazywamy w tekście wariantem głównym. W obrębie scenariusza porównujemy sposoby startu przy tym samym poparciu partii w skali kraju. Po połączeniu list model na nowo dopasowuje głosy w okręgach, co w scenariuszu II nieznacznie je przesuwa. Warianty odpływu, eksperyment z wynikiem Pollstera i próg 307 celowo zmieniają poparcie.

Źródło: Republika

Podział mandatów wewnątrz Listy Nawrockiego liczymy proporcjonalnie do poparcia partii, metodą największych reszt. To tylko orientacja. W prawdziwych wyborach zdecydują głosy preferencyjne i to, kto z którego miejsca startuje.

Odpływ wyborców 

Test odpływu obniża krajowe poparcie Listy Nawrockiego, a udziały pozostałych list w głosach ważnych proporcjonalnie rosną. Liczba głosów ważnych w każdym okręgu zostaje taka jak w 2023 r., a model na nowo rozkłada je między listy. Nie odejmuje więc konkretnych wyborców w konkretnych miejscach i nie odwzorowuje zmian frekwencji. Większość Listy Nawrockiego utrzymuje się w scenariuszu II do ubytku ok. 7,8 proc. jego wyborców, a w scenariuszu III do ok. 8,1 proc.


Źródła: Wyniki wyborów do Sejmu 2023 w okręgach: obwieszczenie PKW, Dz.U. 2023 poz. 2234, Sondaż United Surveys dla WP, osobne starty: rp.pl; listy wspólne: Interia, Pollster dla „Super Expressu", Rozwój Plus 4,42 proc.: Wprost, CBOS Flash nr 40/2026: CBOS Zmiana metody w 2001 r. i wynik SLD-UP przy D'Hondcie: J. Raciborski, J. Ochremiak, „Decyzje" nr 6/2006, Victor D'Hondt i metoda z 1878 r.: The Low Countries; Belgia 1899: Electoral Reform Society; własności metody: Parlament Europejski, EPRS, Wyniki Polska Jest Jedna i Bezpartyjnych Samorządowców w 2023 r. (dane PKW): Infor, Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X