Przejdź do treści
WAŻNE! Na portalu tvrepublika.pl dostępna jest anglojęzyczna wersja artykułu opisująca tragiczne zdarzenia z Krakowa, do których doszło 7 listopada. Republikę spotykają represje ze strony rządu za zadawanie trudnych pytań. Udostępnij prawdę swoim znajomym!
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
22:22 Francja: Dziesiątki tysięcy ludzi wzięły udział we wtorek w protestach zwołanych przez związki zawodowe w sektorze publicznym z żądaniami zwiększenia płac
21:51 Sejm odrzucił wniosek o wyrażenie wotum nieufności wobec rządu Donalda Tuska
21:31 Leszek Balcerowicz, Czesław Bielecki, Adam Bujak, Aleksander Hall, Antoni Libera, Zofia Romaszewska, Wojciech Roszkowski i ojciec Jacek Salij jako odznaczeni Orderem Orła Białego podpisali się pod apelem do posłanek i posłów o kompromis ws. TK
20:46 USA: Koncern Apple poinformował we wtorek, że szereg usług Apple, w tym sklep z aplikacjami AppStore i iCloud, zmagają się z awariami. Przyczyna jest nieznana
20:05 Minister finansów: W najbliższych tygodniach rząd podejmie decyzję, czy pakiet Ceny Paliwa Niżej powinien być w całości lub częściowo przedłużony w pierwszych miesiącach 2027 r.
19:09 Ukraina: Prezydent Wołodymyr Zełenski zaproponował partnerom wymianę rakiet zamówionych przez Ukrainę na pociski przechwytujące do systemów obrony powietrznej Patriot i IRIS-T, które znajdują się w ich zapasach
18:30 MON: W 2027 roku w Toruniu powstanie Oficerska Szkoła Artylerii. Zostanie utworzona na bazie istniejącego już Centrum Szkolenia Wojsk Rakietowych i Artylerii im. gen. Józefa Bema
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenia Klub "Gazety Polskiej" Lubin zaprasza na pikietę w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego. 18 listopada, godz. 16:00 pod Ratusz w Lubinie
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Wołowie zaprasza na spotkanie z red. TV Republika Januszem Życzkowskim, 18 listopada, g. 18, Wołowska Biblioteka, Wołów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Elbląg zaprasza na manifestację w obronie Trybunału Konstytucyjnego. 19 listopada, godz. 18:00 Plac Konstytucji przy Sądzie Okręgowym w Elblągu
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Skierniewice II zaprasza na spotkanie z historykiem Łukaszem Jasiną, 19 listopada, g. 18.00, Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego, ul. Batorego 64F, Skierniewice
Wydarzenie Klub Gazety Polskiej w Zielonej Górze i Tomasz Naruszewicz zapraszają na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego. Piątek, 20.11, g. 15:00, plac przed Urzędem Marszałkowskim ul. Podgórna 7, w Zielonej Górze
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Płock i poseł Wioletta Kulpa zapraszają na spotkanie z posłem Michałem Wosiem, 20 listopada godz. 18:00, Orlen Arena w Płocku
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Sierakowice zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 20 listopada, g. 17, przed Sądem Rejonowym, ul. Kościuszki 1, Kartuzy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń

UJAWNIAMY! 68,5 tys. zł za opinię z błędami i śladami AI. Mamy dokumenty Ministerstwa Finansów!

Źródło: Telewizja Republika, Ministerstwo Finansów

16 tys. euro, czyli około 68,5 tys. zł, kosztowała podatników opinia, w której PKB Polski skurczył się do 800 mln dolarów, pomylono cele klimatyczne, a w przypisie pozostał ślad ChatGPT. Ujawniamy kulisy powstania raportu zamówionego przez Ministerstwo Finansów. Resort poprawia wskazane przez Portal Republiki błędy, lecz przekonuje, że nie zmieniły wyniku oceny. Opinię wykorzystano przy zielonej emisji obligacji wartej nominalnie 1,25 mld euro.

Pełna zapłata za opinię z absurdalnymi błędami

Sprawę opisaliśmy w naszym artykule o błędach w opinii Sustainalytics. W odpowiedzi na nasze pytania resort podał, że zamówił opinię 12 lutego 2025 roku w Sustainalytics GmbH za 16 tys. euro (ok. 68,5 tys. zł). Dokumenty przekazane wraz z pismem z 27 października potwierdzają wydatek. Na fakturze z 4 lipca 2025 roku widnieje 16 tys. euro netto i brutto, z podatkiem wykazanym w wysokości zero.

Wydruk z systemu NBP pokazuje obciążenie rachunku MF pełną kwotą 1 sierpnia 2025 roku. Według średniego kursu NBP z tego dnia, wynoszącego 4,2813 zł za euro, odpowiada to 68 500,80 zł. Płatność wykonano w euro, a kwota w złotych jest jej przeliczeniem.

Według MF doradca zebrał cztery oferty w przedziale od 16 do 23 tys. euro. Wybrano najtańszą. Resort broni doświadczenia Sustainalytics, powołując się na nagrody firmy i jej udział w polskiej emisji z 2016 roku. Resort podkreśla, że wynagrodzenie stanowi „standard rynkowy za tego typu usługi eksperckie”. 

Tymczasem firma, której dorobkiem zasłania się MF, w pierwszym kwartale 2026 roku wycofała się z rynku sporządzania opinii SPO, czyli właśnie takich opracowań jak dokument zamówiony przez resort. Zakończenie tej działalności potwierdził Morningstar w informacji dla inwestorów z 25 sierpnia 2026 roku. Sustainalytics nadal oferuje m.in. ratingi i dane ESG, lecz segment opinii SPO został wygaszony. Gdy ministerstwo zachwalało nam doświadczenie wykonawcy, ten miał już za sobą zamknięcie tej części biznesu. Resortowi pozostało przywoływanie firmowych nagród.

Jakość opłaconej ekspertyzy najłatwiej ocenić na przykładzie opisu polskiej gospodarki. Autorzy podali PKB za 2023 rok w wysokości 800 mln dolarów, podczas gdy dane Banku Światowego wskazują ponad 812 mld. Pomniejszyli gospodarkę około tysiąckrotnie. Przy wymienionych obok 38 mln mieszkańców ich liczby dawały około 21 dolarów rocznego PKB na osobę. 

Ministerstwo tłumaczy, że pomylono jednostkę, a przypisy prowadziły do poprawnych źródeł. Z tej odpowiedzi wynika, że wykonawca miał pod ręką dane pozwalające uniknąć kompromitacji. Mimo to do gotowego opracowania wpisał kwotę tysiąckrotnie zaniżającą wielkość polskiej gospodarki. Dopiero po wskazaniu przez nas pomyłki MF zażądało sprostowania.

W opinii znalazł się także cel redukcji emisji UE o 40 proc., chociaż od lat obowiązywało co najmniej 55 proc. netto do 2030 roku względem 1990 roku. Obok przywołano pakiet Fit for 55. Resort potwierdza również korekty dotyczące odpadów. Termin ograniczenia składowania poprawiono z 2028 na 2035 rok, a docelowy recykling opakowań z 75 na 70 proc. Wykonawca przyznał, że rozbieżności pominięto podczas weryfikacji danych.

ChatGPT w przypisie, a ministerstwo bagatelizuje błędy

W sprawie śladu ChatGPT resort przekazał dwa sąsiadujące zdania z oświadczenia wykonawcy. „Generatywna sztuczna inteligencja nie została użyta do przygotowania analizy ani raportu końcowego. Analityk mógł korzystać z ChatGPT jako pomocy w wyszukiwaniu informacji podczas lokalizowania publicznie dostępnego źródła w języku angielskim”.

Firma odcina w ten sposób wyszukiwanie źródeł od przygotowania analizy, choć to właśnie na źródłach opiera się uzasadnienie opinii. Wykonawca zapewnia, że nie przekazano materiałów niepublicznych, natomiast MF przyznaje, że nie wydawało instrukcji ani polityk dotyczących AI. W odpowiedzi prasowej podało również, że umowa nie regulowała jej wykorzystania. Tymczasem dokument został zamówiony już w okresie, gdy powszechnie wykorzystywanego generatywną sztuczną inteligencję do pisania tekstów. Zaskakujący jest więc brak uregulowania tej kwestii przy zamawianiu dokumentu wartego dziesiątki tysięcy złotych. Odsyłacz z parametrem utm_source=chatgpt.com został zmieniony.

Źródło: Telewizja Republika

Jak można jednak odczytać przy pomocy wybranych narzędzi do wykrywania AI, jak np. AI Detector, prawdopodobieństwo występowania zawartości wygenerowanej przez model AI w tym dokumencie wynosi 89%. Wynik badania nie stanowi jednoznacznego dowodu, ale jest wskazówką do szerszej weryfikacji dokumentu, za który zapłacili podatnicy.

Poprawki objęły także opis warunków kwalifikowania inwestycji. W kryterium kolejowym uzupełniono brakującą część zaprzeczenia, a przy klasach energetycznych dopisano słowo „populated”. MF twierdzi, że analiza opiera się na dosłownym brzmieniu Frameworku, natomiast opinia zawierała niedokładną parafrazę. Płatny recenzent nie odwzorował poprawnie zasad dokumentu, który oceniał. Resort nie przedstawił wyników sprawdzenia konkretnych zakwalifikowanych projektów.

Pierwszą wersję roboczą MF otrzymało 15 maja 2025 roku, drugą 17 czerwca, a finalną 20 czerwca. Publikacja nastąpiła 25 czerwca. Ministerstwo informuje, że odpowiadało na pytania wykonawcy, lecz nie wskazuje, kto sprawdził dane. Zasłania się niezależnością SPO i brakiem obowiązku zatwierdzania wniosków. Wytyczne ICMA łączą niezależność z należytą starannością zawodową. Sam resort we wrześniu 2026 roku, dopiero po naszej publikacji, skutecznie zażądał korekt, korzystając z przewidzianego w warunkach usługi prawa do bezpłatnej poprawy błędów.

Ujawniony formularz pokazuje za to, jak szczegółowo zadbano o sposób przedstawiania wykonawcy. Na stronie trzeciej zapisano uzgodnioną formułę komunikacji o usłudze, prezentującą Sustainalytics jako globalnie uznanego dostawcę badań ESG. Publiczna komunikacja MF o usłudze lub jej rezultatach, wykraczająca poza tę formułę, wymaga uprzedniej pisemnej zgody firmy, także mailowej. Wizerunek wykonawcy zabezpieczono precyzyjniej, niż sprawdzono podstawowe dane w jego opracowaniu. 

MF otrzymało trzy wersje opinii, a jednak o usunięcie elementarnych błędów wystąpiło dopiero po pytaniach Republiki, gdy dziennikarze wskazali pomyłki przeoczone przez opłaconych ekspertów i niewychwycone przez państwowego zamawiającego. Czy nie powinno być tak, że przy zamówieniu takiego raportu powinien on zostać profesjonalnie zredagowany przed pokazaniem opinii publicznej?

MF nie wyjaśnia, kto odebrał wadliwą opinię

Pytania o odpowiedzialność za odbiór i publikację postawiliśmy już w naszej pierwszej publikacji. W piśmie z 27 października MF przyznaje, że protokoły odbioru, potwierdzenia wykonania usługi, zatwierdzenia zapłaty i akceptację treści „nie były przygotowywane w MF”. Zaraz potem stwierdza, że korespondencja zawierająca te elementy była wewnętrzna, więc jej nie udostępni. 

Ministerstwo informuje również, że nie przygotowywało dokumentów polecenia, zgłoszenia i potwierdzenia publikacji. Na żądanie procedur kontroli jakości oraz upoważnień dotyczących odbioru i udostępniania opinii odpowiada, że takich dokumentów nie przygotowywano. Zapewnienie o publikacji zgodnej z wewnętrznymi wymogami pozostaje bez żądanej dokumentacji. W przekazanym formularzu zamówienia ukryto nazwiska, stanowiska i daty w polach podpisów.

W odpowiedzi prasowej resort zapowiadał, że dokumenty dotyczące kosztu usługi nie zostaną upublicznione, tymczasem do pisma udzielającego informacji publicznej dołączył formularz, fakturę i potwierdzenie obciążenia rachunku. Nadal odmawia pokazania korespondencji dotyczącej sprawdzania źródeł, poprawek i przyjęcia końcowej treści.

W sprawie wadliwej opinii resort wskazuje żądanie sprostowania, nie informuje natomiast o obniżeniu wynagrodzenia ani zwrocie zapłaty. Ministerstwo koalicji 13 grudnia oznajmia też, że „nie planuje przeprowadzać dodatkowego sprawdzania procesu, wyznaczania nowych osób czy dodatkowych zespołów ani terminów”. Fakturę uregulowano w pełnej wysokości, błędy poprawiono po pytaniach Republiki, a urząd nie zamierza dodatkowo sprawdzać, jak do ich opublikowania doszło…

Źródło: Ministerstwo Finansów, Portal Telewizji Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X