Polska 7 grudnia – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Ambroży, Marcin oraz Agaton, Ambrozja, Atenodor, Eutychian, Józefa, Marcisław, Ninomysł, Polikarp, Sabin, Siemirad, Urban, Zdziemił. 

Nietypowe święta: Międzynarodowy Dzień Lotnictwa Cywilnego. 

1279 - W Krakowie zmarł Bolesław V. Wstydliwy, książę sandomierski i krakowski. 

1520 - Po ponad miesiącu zakończyły się w Bydgoszczy obrady Sejmu obozowego, w trakcie których uchwalono m.in. ordynację dotyczącą obrony kresów i mówiącą o rozmieszczeniu wojsk obrony potocznej. 

1550 - W katedrze wawelskiej odbyła się koronacja Barbary Radziwiłłówny, drugiej żony króla Zygmunta II. Augusta. 

1655 - Zmarł Krzysztof Opaliński, polityk, poeta, jeden z przywódców opozycji wobec króla Jana Kazimierza; dowodząc obroną Wielkopolski, skapitulował przed Szwedami pod Ujściem. 

1724 - Na toruńskim rynku dokonano egzekucji burmistrza Jana Gotfryda Roesnera oraz dziewięciu innych protestanckich mieszczan, skazanych przez sąd kanclerski na śmierć w związku z tumultem religijnym, do którego doszło w Toruniu w lipcu 1724 r. 

1731 - Urodził się w Warszawie Jan Chrzciciel Albertandi, ksiądz, biskup warszawski. 

1786 - W Kiernozi niedaleko Łowicza urodziła się Maria Walewska, hrabina, kochanka cesarza Napoleona Bonaparte; z ich związku narodził się syn Aleksander Walewski, przyszły minister spraw zagranicznych Francji. 

1789 - Sejm Czteroletni przyjął uchwałę nakazującą dostarczenie jednego rekruta z 50. dymów dóbr i miast królewskich i duchownych oraz jednego rekruta ze stu dymów dóbr i miast dziedzicznych. 

1881 - W Naczy koło Nowogródka urodził się Marian Falski, pedagog, działacz oświatowy, autor najpopularniejszego polskiego elementarza, sygnatariusz Listu 34. 

1893 - W Warszawie urodził Henryk Reichman (od 1917 r. Floyar-Rajchman), działacz niepodległościowy, polityk, dyplomata, żołnierz. We wrześniu 1939 r. wraz z płk. Ignacym Matuszewskim kierował zakończoną sukcesem akcją ewakuacji polskiego złota do Francji. 

1894 – W Biskupicach urodził się Antoni Pajdak ps. „Traugutt”, „Okrzejski”, działacz niepodległościowy, żołnierz Legionów, polityk PPS; od 1943 r. zastępca Delegata Rządu na Kraj, od 1944 r. minister-członek Krajowej Rady Ministrów; jeden z aresztowanych w 1945 r. przez NKWD przywódców Polskiego Państwa Podziemnego; w Moskwie sądzony w odrębnym procesie i skazany na 5 lat pozbawienia wolności; po odbyciu kary zesłany do Krasnojarskiego Kraju, skąd powrócił w 1955 r.; współzałożyciel KOR; w 1977 r. w mieszkaniu Antoniego Pajdaka ogłoszono apel „Do społeczeństwa polskiego” i poinformowano o powstaniu Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). Zmarł 20. marca 1988 r. 

1896 - W Poznaniu urodził się Wiktor Marian Dega, lekarz i naukowiec, który utworzył pierwszą na świecie Katedrę Medycyny Rehabilitacyjnej. 

1899 - Zmarł Antoni Kątski, kompozytor i pianista. 

1912 – W Krakowie otwarto kino „Uciecha”. 

1917 - Feliks Dzierżyński został szefem Czeka - Wszechrosyjskiej Nadzwyczajnej Komisji do Spraw Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem - policji politycznej w sowieckiej Rosji w latach 1917-1922, poprzedniczki NKWD i KGB. 

1918 - Rozkaz Naczelnego Wodza Józefa Piłsudskiego w sprawie jednolitości armii. 

1919 - W Ligocie urodził się Stanisław Wyganowski, ekonomista, urbanista, działacz samorządowy; uczestnik kampanii polskiej 1939 r., żołnierz Armii Krajowej; w latach 1990-1994 prezydent Warszawy. 

1921 – Powstała Korporacja Studentów Uczelni Poznańskiej „Baltia”. 

1925 - Decyzją Ligi Narodów Polska otrzymała prawo do obsadzenia półwyspu Westerplatte oddziałami wojskowymi. 

1930 – W Katowicach otwarto sztuczny tor łyżwiarski. 

1935 - Poświęcono nowy gmach Akademii Górniczej w Krakowie. 

1936 - Premiera filmu Józefa Lejtesa „Barbara Radziwiłłówna” z Jadwigą Smosarską w roli tytułowej. 

1938 - W Lublinie urodził się Andrzej Czuma, prawnik, opozycjonista w PRL; współzałożyciel Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO) w 1977 r.; minister sprawiedliwości i prokurator generalny (2009). 

1939 - Akcja T4: Niemcy rozpoczęli mordowanie ok. 1200 pacjentów szpitala psychiatrycznego w Dziekance (od 1951 roku dzielnica Gniezna). 

1939 – W Nowym Mieście Lubawskim w odwecie za podpalenie budynków gospodarczych w Gryźlinach Niemcy rozstrzelali 15. polskich zakładników. 

1941 - W Gorzycach pod Sandomierzem urodził się Janusz Bukowski, aktor. 

1942 - We wsi Świesielice koło Radomia niemieccy żandarmi zamordowali 14. Polaków. 

1944 – W nocy z 6. na 7. grudnia oddział AK pod dowództwem por. Jana Borysewicza ps. „Mściciel” odbił z rąk sowieckich, miasto Ejszyszki na Litwie. Z rozbitego aresztu NKWD uwolniono 34. więźniów, zniszczono dokumentację NKWD i miejscowej placówki prosowieckiego Związku Patriotów Polskich. 

1950 - Premiera filmu „Miasto nieujarzmione” w reżyserii Jerzego Zarzyckiego. 

1950 - W Krakowie zmarł Wojciech Weiss, malarz, pedagog. 

1953 - Przed Rejonowym Sądem Wojskowym w Warszawie zakończył się proces oficerów Armii Krajowej; głównym oskarżonym był płk Jan Mazurkiewicz „Radosław”, którego skazano na dożywocie, pozostałych na kary długoletniego więzienia. 

1954 - Na mocy dekretu Rady Państwa zlikwidowano Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego; w jego miejsce utworzono Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Komitet do spraw Bezpieczeństwa Publicznego. 

1954 - W Krakowie urodził się Zdzisław Kapka, piłkarz, srebrny medalista Mistrzostw Świata w 1974 roku. 

1955 - Rozszerzono zakres używania flagi państwowej z godłem na lotniska cywilne, porty lotnicze oraz polskie samoloty komunikacyjne za granicą. 

1958 - W Gdańsku urodziła się Grażyna Wolszczak, aktorka. 

1960 - W Chełmży urodził się Andrzej Mierzejewski, kolarz, trzykrotny zwycięzca Tour de Pologne. 

1965 - Papież Paweł VI. i patriarcha Konstantynopola Atenagoras I. wzajemnie znieśli ekskomuniki nałożone w 1054 roku, które wywołały wielką schizmę. 

1967 - Katastrofa tramwajowa w Szczecinie, w której zginęło 15 osób a ok. 150. zostało rannych. O godz. 6:35 na ulicy Wyszaka w Szczecinie wykoleił się tramwaj linii numer 6. Trzy wagony były obwieszone „winogronami” (pasażerowie jechali również na zewnątrz, stojąc na stopniach). Gdy tramwaj pędził w dół, konduktorzy w wagonach rozpaczliwie próbowali użyć hamulców ręcznych. Był to najtragiczniejszy wypadek w historii Polski z udziałem tramwaju. 

1967 – Dokonano oblotu szybowca SZD-31 „Zefir 4”. 

1970 - W Warszawie kanclerz Willy Brandt i premier Józef Cyrankiewicz podpisali układ o normalizacji stosunków pomiędzy PRL a RFN. 

1970 - Według zakończonego Trzeciego Narodowego Spisu Powszechnego Polska miała 32 642 000 mieszkańców. 52,3 proc. z nich mieszkało w miastach. 

1973 - Premiera filmu „Chłopi” w reżyserii Jana Rybkowskiego. 

1980 - W Gdańsku odbyła się pierwsza publiczna projekcja filmu „Robotnicy `80”, przedstawiającego sierpniowy strajk w Stoczni Gdańskiej i rozmowy MKS z Komisją Rządową. 

1981 - W sali warszawskiego „Torwaru” wystąpiła Tina Turner. 

1983 - Osiem osób zginęło w wybuchu gazu w bloku mieszkalnym na osiedlu Retkinia w Łodzi. 

1984 - W Krakowie urodził się Robert Kubica, kierowca wyścigowy i rajdowy; w 2008 r. w Montrealu jako pierwszy Polak wygrał wyścig Formuły 1 - Grand Prix Kanady.

1987 - W Warszawie zmarła Irena Tuwim, siostra Juliana Tuwima, literatka, tłumaczka literatury dla dzieci, autorka najpopularniejszego polskiego tłumaczenia „Kubusia Puchatka”. 

1988 - W Skolimowie zmarł Ludwik Pak, aktor, odtwórca roli Peresady w „Siekierezadzie” (1985) Witolda Leszczyńskiego i Zdzisława Dyrmana w „Misiu” (1980) w reżyserii Stanisława Barei. 

1988 – Zwodowano okręt transportowo-minowy ORP „Gniezno”. 

1989 - Sejm kontraktowy przyjął ustawę o amnestii. 

1990 - Premiera filmu „Po upadku. Sceny z życia nomenklatury” w reżyserii Andrzeja Trzosa-Rastawieckiego. 

1993 - W Szczecinie zmarł Andrzej May, aktor, reżyser teatralny, pedagog. 

1998 - Zmarł Andrzej Waksmundzki, twórca polskiej szkoły chromatografii i pionier techniki światłowodowej. 

1996 - W Warszawie zmarł Ryszard Szymczak, piłkarz, mistrz olimpijski z Monachium (1972). 

2001 - Premiera filmu komediowego „Gulczas, a jak myślisz...” w reżyserii Jerzego Gruzy. 

2007 – W Poznaniu otwarto Most Biskupa Jordana. 

2013 – W Tursku w województwie lubuskim w wieku 113. lat zmarł kpt Józef Kowalski, ostatni żyjący żołnierz wojny polsko-bolszewickiej. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej, biorąc udział w jej najważniejszych bitwach - warszawskiej i pod Komarowem. 

2020 – W Warszawie zmarła aktorka filmowa i teatralna Katarzyna Łaniewska, znana szerokiej publiczności m.in. z seriali „Plebania”, „Czterdziestolatek” i „Gruby”. Artystka była związana m.in. z warszawskimi teatrami: Polskim, Dramatycznym, Narodowym i Ateneum. 

2022 – W Krzewencie na Kujawach zmarł aktor filmowy i teatralny Jan Nowicki, tytułowy Wielki Szu w filmie Sylwestra Chęcińskiego, Ketling w „Panu Wołodyjowskim”, odtwórca głównej roli w „Magnacie” Filipa Bajona. 

Źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.