Polska 28 grudnia – co wydarzyło się tego dnia

Dzisiaj imieniny obchodzą: Antoni, Teofila oraz Cezary, Dobrowieść, Domna, Domniusz, Emma, Godzisław, Teona, Teonas, Troadiusz. 

Nietypowe święta: Międzynarodowy Dzień Pocałunku, Dzień Gry w Karty. 

1233 - Prawa miejskie otrzymały Toruń i Chełmno; prawo lokacyjne wystawił mistrz Zakonu Krzyżackiego Hermann von Salza. 

1832 - Z inicjatywy przebywających na emigracji Joachima Lelewela i Józefa Zaliwskiego powstał komitet „Zemsta Ludu”. Jego celem było przygotowanie i wywołanie kolejnego powstania na ziemiach polskich. 

1856 - W Stanach Zjednoczonych urodził się Thomas Woodrow Wilson – prezydent USA w latach 1913-21; w orędziu do Kongresu z 8. stycznia 1918 r. przedstawił program pokojowy, znany jako 14 punktów Wilsona; 13. punkt dotyczył kwestii powstania niepodległej Polski. 

1863 - Zmarła Maryla Wereszczakówna, primo voto Puttkamer, szlachcianka litewska, ukochana i muza Adama Mickiewicza. 

1866 - W Zawichoście urodził się Szymon Askenazy, historyk, dyplomata, profesor Uniwersytetu Lwowskiego. 

1880 - W Przyszowej urodził się Tytus Czyżewski, krytyk sztuki, poeta, malarz. 

1894 - W Krakowie zmarł Henryk Rodakowski, malarz, portrecista, przedstawiciel nurtu romantycznego. 

1899 - W Genewie urodził się Eugeniusz Bodo, część źródeł jako miejsce jego urodzenia podaje Warszawę, jeszcze inne Łódź; jedna z największych gwiazd polskiego kina przedwojennego, aktor, piosenkarz, reżyser, scenarzysta i producent filmowy; znany z filmów „Czy Lucyna to dziewczyna?”, „Paweł i Gaweł”, „Piętro wyżej” oraz jako wykonawca piosenek „Ach, śpij kochanie”, „Umówiłem się z nią na dziewiątą”, „Już taki jestem zimny drań”. 

1904 - We Lwowie odbyła się prapremiera widowiska „Betlejem polskie” Lucjana Rydla. 

1907 - W Śniatyniu koło Stanisławowa urodził się Roman Palester, kompozytor. 

1916 - W Nowej Hucie koło Kartuz urodził się Gerard Labuda, historyk, mediewista, rektor Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w latach 1962-65, prezes PAN i PAU. 

1918 - Powstańcy wielkopolscy zdobyli poznańską Cytadelę, wyzwolili Gniezno, Szamotuły i Wrześnię. 

1925 - Sejm przyjął Ustawę o wykonaniu reformy rolnej. 

1927 - W Grabocinie w powiecie będzińskim urodził się Edward Babiuch, działacz komunistyczny, w latach 1970-80 członek Biura Politycznego i sekretarz KC PZPR; premier PRL w 1980 r. 

1928 - W Krynicy, w willi „Nałęczówka” założone zostało Krynickie Towarzystwo Hokejowe. 

1930 - W Poznaniu urodził się Jerzy Krasuski, historyk, specjalista w dziedzinie historii stosunków polsko-niemieckich. 

1939 - W niemieckim obozie koncentracyjnym Sachsenhausen zmarł Stanisław Estreicher, historyk prawa, bibliograf, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1919-21 jego rektor. 

1942 - W Bukareszcie zmarł prof. Wacław Makowski, prawnik, minister sprawiedliwości w kilku rządach II. RP, poseł na Sejm z listy BBWR (1928-35), od 1931 r. wicemarszałek Sejmu; w latach 1935-38 wicemarszałek Senatu; od 1938 r. pełnił funkcję marszałka Sejmu; 2. września 1939 r. przewodniczył ostatnim obradom Sejmu II. RP. 

1942 - W Sanoku urodził się Orest Lenczyk, trener piłkarski. 

1944 - W nocy z 28. na 29. grudnia oddział UPA dokonał mordu na ok. 120. mieszkańcach wsi Łozowa koło Tarnopola. Atak przeprowadziła sotnia UPA „Burłaki” pod rozkazami Iwana Szemczyszyna „Czornyja”. 

1946 - Polska została członkiem UNICEF (Funduszu Narodów Zjednoczonych Pomocy Dzieciom). 

1954 - W Krakowie zmarł Wincenty Lustosławski, filozof, działacz polityczny społeczny, prekursor ruchów abstynenckich i propagator jogi. 

1956 - Najwyższy Sąd Wojskowy uchylił wyrok z 22. marca 1953 r. ws. biskupa Czesława Kaczmarka, skazanego na 12 lat więzienia. Podczas sfingowanego procesu biskupowi Kaczmarkowi i czterem innym oskarżonym zarzucano działalność na niekorzyść Związku Sowieckiego, dywersję, szpiegostwo, kontakty z podziemiem, a także współpracę z Niemcami w czasie wojny. Tadeusz Mazowiecki we „Wrocławskim Tygodniku Katolickim” przekonywał: „proces ks. bp. Kaczmarka udowodnił również naocznie, i to nie po raz pierwszy, jak dalece imperializm amerykański, pragnący przy pomocy nowej wojny, a więc śmierci milionów ludzi, narzucić panowanie swojego ustroju wyzysku i krzywdy społecznej krajom, które obrały nową drogę dziejową, usiłuje różnymi drogami oddziaływać na duchowieństwo oraz ludzi wierzących i kierować ich na drogę walki z własną ojczyzną, stanowiącą wspólne dobro wszystkich obywateli”. 

1958 – Założono Przedsiębiorstwo Międzynarodowych Przewozów Samochodowych PEKAES. 

1959 - Na mocy decyzji ministra przemysłu ciężkiego powstały Zakłady Górnicze „Lubin”, dwa lata później przekształcone w Kombinat Górniczo-Hutniczy Miedzi – KGHM. 

1961 - Premiera filmu „Historia żółtej ciżemki” w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego. 

1962 - W Warszawie zmarł Kazimierz Świtalski, żołnierz Legionów Polskich, jeden z najbliższych współpracowników Józefa Piłsudskiego, minister wyznań religijnych i oświecenia publicznego (1928-29), premier (1929), marszałek Sejmu RP (1930-35), następnie senator; w latach 1939-45 w niemieckiej niewoli; po wojnie więziony przez władze komunistyczne (1948-56). 

1967 - W Holis (USA) zmarł Józef Obrębski, etnolog, socjolog, uczeń Bronisława Malinowskiego. 

1968 - Na pół roku przed śmiercią, w swym mieszkaniu we francuskim Vence Witold Gombrowicz poślubił Ritę Labrosse. 

1972 - W Warszawie zmarł Zdzisław Stroński, historyk, polityk, działacz Związku Naprawy Rzeczpospolitej i Obozu Zjednoczenia Narodowego, trzykrotny poseł na sejm II. RP. 

1972 - W Warszawie urodziła się Katarzyna Adamik, reżyser, plastyk. 

1976 - W Katowicach urodziła się Anna Wirginia Kańtoch, pisarka nurtu fantasy, pięciokrotna laureatka Nagrody im. Janusza A. Zajdla. 

1977 - Oddano do użytku odcinek Centralnej Magistrali Kolejowej, łączącą Zawiercie z Grodziskiem Mazowieckim. 

1978 - Ukazało się pierwsze wydanie tygodnika „Słowo Podlasia”. 

1978 - W Katowicach zmarł Władysław Nehrebecki, reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta, jeden z pionierów polskiej animacji, był projektodawcą i inicjatorem serialu animowanego „Bolek i Lolek”. 

1981 - Zakończył się najdłuższy w powojennym górnictwie strajk, podjęty przez załogę kopalni węgla „Piast” w Bieruniu po wprowadzeniu stanu wojennego. Do końca protestu 650 metrów pod ziemią wytrwało ponad tysiąc górników, którzy spędzili na dole dwa tygodnie. 

1989 - Sejm przyjął dziesięć ustaw dotyczących reform gospodarczo-ustrojowych z tzw. planu Balcerowicza; miały one umożliwić transformację gospodarki centralnie sterowanej w rynkową. 

1993 - W Warszawie zmarł Ludwik Perski, reżyser filmów dokumentalnych. 

2005 - Prezydent RP Lech Kaczyński powołał nową Radę Bezpieczeństwa Narodowego. 

2016 – Zmarł Tadeusz Olechnowicz, żeglarz, ostatni komendant „Daru Pomorza", współtwórca i pierwszy komendant „Daru Młodzieży”, zwycięzca regat The Cutty Sark Tall Ships Races w 1982 r. 

Źródło: PAP 

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.