Polska 1 sierpnia – co wydarzyło się tego dnia

1404 – Hospodar Mołdawii Aleksander Dobry złożył w Kamieńcu Podolskim hołd lenny królowi Władysławowi II Jagielle.

1431 - Podczas narady z pruskimi komturami w Elblągu wielki mistrz zakonu krzyżackiego Paul Bellitzer von Russdorff, zgodnie z umową zawartą ze zbuntowanym i zagrożonym polską interwencją wielkim księciem litewskim Świdrygiełłą, podjął decyzję o zorganizowaniu przeciwko Polsce ekspedycji złożonej z pospolitego ruszenia stanów, w tym ludności chłopskiej.

1520 - W Krakowie urodził się przyszły król Polski Zygmunt II August.

1701 - W Niedzieliskach zmarł Jan Chryzostom Pasek, szlachcic, żołnierz, autor „Pamiętników”, w których opisywał swą służbę Rzeczypospolitej oraz życie codzienne szlachty; „Pamiętniki” zawierające rubaszne gawędy, mowy, pieśni i przyśpiewki, paszkwile, makaronizmy, weszły do kanonu polskiej literatury.

1794 - Pod Słonimem koło Grodna rozpoczęła się dwudniowa bitwa pomiędzy wojskami insurekcji kościuszkowskiej dowodzonymi gen. Karola Sierakowskiego i wojskami rosyjskimi, zakończona zwycięstwem Polaków i Litwinów.

1827 - Na Helu została uruchomiona pierwsza latarnia morska.

1834 - W Warszawie urodziła się Jadwiga Łuszczewska, poetka i pisarka epoki romantyzmu publikująca pod pseudonimem „Deotyma”, animatorka jednego z najważniejszych warszawskich salonów kulturalnych.

1834 – Senat Wolnego Miasta Krakowa zakazał wypasu bydła na Plantach.

1840 – Otwarto Szpital Wszystkich Świętych w Wieluniu, który został zburzony w wyniku niemieckiego bombardowania 1. września 1939 roku.

1852 - W Krakowie zmarł Alojzy Rafał Estreicher, botanik, entomolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyrektor krakowskiego ogrodu botanicznego.

1894 - We Lwowie urodził się Wilhelm Orlik-Rueckemann, oficer Legionów Polskich, członek Polskiej Organizacji Wojskowej, generał WP; od sierpnia 1939 r. dowódca Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP).

1909 - W Krzyżu urodził się Henryk Worcell, polski pisarz, autor powieści „Zaklęte rewiry”.

1914 - W Wilnie urodził się Stefan Kryński, lekarz, bakteriolog, specjalista w dziedzinie badań nad zakażeniami; żołnierz Armii Krajowej.

1919 - Sejm RP uchwalił ustawy: o godłach i barwach Rzeczypospolitej oraz orderze Virtuti Militari.

1920 – Wojna polsko-bolszewicka: polskie dowództwo wydało rozkaz zakończenia obrony twierdzy Łomża, co otworzyło wojskom sowieckim drogę na Warszawę.

1920 - Wojna polsko-bolszewicka: Armia Czerwona zdobyła Brześć nad Bugiem.

1926 – Rozpoczął działalność Instytut Lotnictwa w Warszawie.

1926 - W Zakopanem zmarł Jan Kasprowicz, poeta, dramaturg, krytyk literacki i tłumacz; jeden z głównych przedstawicieli Młodej Polski, piewca przyrody tatrzańskiej, autor poematu „Miłość” i tomów „Krzak dzikiej róży”, „Ginącemu światu”, „Księga ubogich”.

1935 - Rozpoczęła się budowa kolejki linowej na Kasprowy Wierch.

1937 – Uruchomiono pierwszą regularną linię autobusową w Sosnowcu.

1941 - II wojna światowa: Na mocy dekretu Adolfa Hitlera tereny dawnych województw lwowskiego, tarnopolskiego i stanisławowskiego, pod nazwą dystryktu galicyjskiego, weszły w skład Generalnego Gubernatorstwa.

1943 - Na rozpoczęcie przez Niemców ostatecznej akcji likwidacyjnej gett w Będzinie i Sosnowcu żydowscy bojownicy odpowiedzieli zbrojnym oporem; wydarzenie to jest znane jako powstanie będzińsko-sosnowieckie.

1944 - W Warszawie na rozkaz Komendanta Głównego AK gen. Tadeusza Komorowskiego „Bora” wybuchło powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z wojskami niemieckimi heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i dominacji sowieckiej.

1944 – 1. Dywizja Pancerna gen. Stanisława Maczka wylądowała we Francji.

1944 - PKWN przeniósł się z Chełma do Lublina.

1944 - W Warszawie urodził się Maciej Pietrzyk, aktor, malarz, poeta, satyryk; wykonawca i autor niezależnych piosenek, uczestnik strajku w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 r., w czasie którego skomponował muzykę do „Piosenki do córki”.

1946 - Ukazał się pierwszy numer pisma „Film”, na jego okładce znalazło się zdjęcie aktorki Danuty Szaflarskiej; pismo wydawane było do 2013 r.

1947 - W Warszawie urodził się Jacek Kleyff, poeta, bard, kompozytor, malarz, współtwórca kabaretu „Salon Niezależnych”.

1947 - W Warszawie urodził się Jan Tomasz Gross, socjolog, politolog, historyk, autor książek „W 40. nas matko na Sybir zesłali”, „Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka”, „Strach. Antysemityzm w Polsce tuż po wojnie. Historia moralnej zapaści” oraz „Złote żniwa. Rzecz o tym, co się działo na obrzeżach Zagłady Żydów”.

1950 - Początek budowy osiedla MDM w Warszawie.

1951 – Część załogi trałowca marynarki wojennej ORP „Żuraw” sterroryzowała dowództwo i uprowadziła okręt do Ystad w Szwecji. 12 członków załogi wystąpiło o azyl polityczny, a okręt z resztą załogi powrócił do kraju 3 sierpnia.

1952 - Sejm uchwalił ordynację wyborczą, zgodnie z którą liczba kandydatów miała być równa liczbie mandatów poselskich.

1962 - W Warszawie zmarł Leon Kruczkowski, prozaik, dramaturg, publicysta; członek Krajowej Rady Narodowej, KC PZPR i Rady Państwa; od 1947 r. poseł na Sejm; prezes Związku Literatów Polskich w latach 1946-1956; autor powieści „Kordian i cham” oraz dramatu „Niemcy”.

1966 – We Fromborku rozpoczęła się Akcja Pilotażowa „Operacji 1001”.

1970 – Jan Stachura wygrał 27. Tour de Pologne.

1972 - Dla Jelczańskich Zakładów Samochodowych zakupiono licencję na produkcję francuskich autobusów „Berliet”.

1975 - W Helsinkach podpisano Akt Końcowy Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

1975 - Leszek Cichy, Janusz Onyszkiewicz i Krzysztof Zdzitowiecki jako pierwsi Polacy zdobyli ośmiotysięcznik Gaszerbrum II w paśmie Karakorum.

1975 – 18 osób zginęło w katastrofie promu na Motławie w Gdańsku.

1977 - Do Warszawy przyłączony został Ursus, który stał się częścią dzielnicy Ochota.

1981 - Po raz pierwszy powstańców warszawskich odznaczono Warszawskimi Krzyżami Powstańczymi.

1981 - W Warszawie zmarł Jan Batory, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Podhale w ogniu”, „O dwóch takich, co ukradli księżyc”, „Lekarstwo na miłość”, „Con amore” i „Karino”.

1981 - W hotelu „Victoria” w Warszawie doszło do próby zamachu na przebywającego w Polsce Abu Dauda, działacza terrorystycznej organizacji „Czarny Wrzesień”.

1985 – Dokonano oblotu szybowca PZL KR-03 „Puchatek”, jedynego polskiego szybowca o konstrukcji metalowej produkowanego seryjnie.

1986 – Marek Kulas wygrał 43. Tour de Pologne.

1987 - W San Antonio w Teksasie zmarła Pola Negri (właściwie: Apolonia Chałupiec), polska aktorka, gwiazda niemieckiego i amerykańskiego kina niemego; grała m.in. w filmach Maxa Reinhardta i Ernsta Lubitscha.

1989 - W Warszawie na placu Krasińskich odsłonięto pomnik Powstania Warszawskiego.

1989 - Na terenie całej Polski zniesiono kartki na mięso i jego przetwory.

1992 - Sejm przyjął projekt ustawy konstytucyjnej, tzw. Małej Konstytucji.

1997 - Sejm przyjął Ustawę o Trybunale Konstytucyjnym.

2006 - W Warszawie zmarł Stanisław Jopek, śpiewak (tenor) Państwowego Zespołu Ludowego Pieśni i Tańca „Mazowsze”.

2010 – Weszła w życie nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie z 10 czerwca 2010 roku, wprowadzająca m.in. zakaz stosowania kar cielesnych w rodzinie.

2011 – Weszła w życie ustawa „Kodeks wyborczy”.

2015 – Podczas Festiwalu Rzutów im. Kamili Skolimowskiej w Cetniewie Anita Włodarczyk ustanowiła wynikiem 81,08 metra rekord świata w rzucie młotem, jako pierwsza kobieta przekraczając granicę 80 m.

2020 - Zmarł Józef Wiłkomirski, dyrygent i kompozytor, założyciel i wieloletni dyrektor Filharmonii Sudeckiej w Wałbrzychu, uczestnik Powstania Warszawskiego.