Przejdź do treści
WAŻNE! Na portalu tvrepublika.pl dostępna jest anglojęzyczna wersja artykułu opisująca tragiczne zdarzenia z Krakowa, do których doszło 7 listopada. Republikę spotykają represje ze strony rządu za zadawanie trudnych pytań. Udostępnij prawdę swoim znajomym!
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski zgromadził 700 ton złota. To historyczne osiągnięcie. Zrealizowaliśmy cel przyjęty przez Zarząd NBP. Polska ugruntowała swoją pozycję w gronie dziesięciu państw o największych zasobach złota na świecie
NBP Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Narodowy Bank Polski i ja osobiście, tak jak każdego dnia, będziemy podejmować wszelkie starania na rzecz rozwoju gospodarczego Ojczyzny i pomyślności obywateli
NBP C.D. Prezes NBP prof. Adam Glapiński: Pragnę Państwa uspokoić oraz zapewnić, że bank centralny nie podda się żadnej politycznej presji
Ważne Portal Niezależna ustalił, że w dniu zamachu, do którego doszło 7 listopada w Krakowie, wysłano do Warszawy aż 141 krakowskich funkcjonariuszy prewencji policji. Tuż przed tragedią cały obszar krakowskiego Starego Miasta patrolowało 10 funkcjonariuszy
Ważne Wyjątkowa kolekcja 72 bajek Tomasza Sakiewicza w limitowanym wydaniu kolekcjonerskim! Szczegóły pod numerem telefonu: 22 232 37 70
15:14 Wielka Brytania i Norwegia sfinansują budowę dwóch nowoczesnych kutrów bojowych dla Ukrainy. Jednostki pomogą w zabezpieczeniu kluczowego dla świata szlaku zbożowego na Morzu Czarnym
14:55 Dwaj obywatele Ukrainy usłyszeli zarzuty w związku z umieszczeniem napisów o treści „Slawa UPA” na trzech poznańskich pomnikach. Do dewastacji monumentów doszło na początku listopada
14:43 Warszawa: Przywracana jest rozkładowa jazda pociągów na Centralnej Magistrali Kolejowej
14:36 Polska: Sejm przyjął większość poprawek Senatu do ustawy wprowadzającej nocną prohibicję
14:15 Polska: CBA zatrzymało mężczyznę poszukiwanego ENA przez Niemcy
13:58 Polska: W piątek litr benzyny 95 ma kosztować nie więcej niż 5,93 zł, benzyny 98 – 6,58 zł, a diesla - 7,45 zł
12:26 Świat: Francja podniosła do maksymalnego poziomu alert dotyczący ptasiej grypy
Portal tvrepublika.pl Informacje z kraju i świata 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Nie zasypiamy nigdy. Bądź z nami - TVREPUBLIKA.PL
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Elbląg zaprasza na manifestację w obronie Trybunału Konstytucyjnego. 19 listopada, godz. 18:00 Plac Konstytucji przy Sądzie Okręgowym w Elblągu
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Skierniewice II zaprasza na spotkanie z historykiem Łukaszem Jasiną, 19 listopada, g. 18.00, Akademia Nauk Stosowanych Stefana Batorego, ul. Batorego 64F, Skierniewice
Wydarzenie Klub Gazety Polskiej w Zielonej Górze i Tomasz Naruszewicz zapraszają na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego. Piątek, 20.11, g. 15:00, plac przed Urzędem Marszałkowskim ul. Podgórna 7, w Zielonej Górze
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Płock i poseł Wioletta Kulpa zapraszają na spotkanie z posłem Michałem Wosiem, 20 listopada godz. 18:00, Orlen Arena w Płocku
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Sierakowice zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 20 listopada, g. 17, przed Sądem Rejonowym, ul. Kościuszki 1, Kartuzy
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chrzanów i poseł Mariusz Krystian zapraszają na otwarte spotkanie z posłem Mariuszem Goskiem 21 listopada, godz. 15.00 w salce parafialnej ul. Mickiewicza 7, Chrzanów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Skierniewicach zapraszaj na protest przeciwko łamaniu praworządności, prześladowaniu i nękaniu wolnych mediów oraz manifestacja poparcia dla Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 15, Rynek Główny, Skierniewice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Sucha Beskidzka zaprasza na spotkanie z posłami: Mariuszem Krystian oraz Mariuszem Goskiem, 21 listopada, g. 18, Dom Katolicki, ul. Rynek 15
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Tarnowie zaprasza na więc poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego oraz w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 21 listopada, g. 14, Plac Sobieskiego, Tarnów
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" w Kościerzynie zaprasza na protest w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz wsparcia działań Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 14, Rynek, Kościerzyna.
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Tarnowskie Góry i Katowice zapraszają na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego oraz TV Republika, 21 listopada, g. 16, Plac Chrobrego, Katowice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Wałbrzych zaprasza na Mszę Św. w intencji Ojczyzny oraz Prezydenta RP Karola Nawrockiego. 22 listopada, godz. 12:30, Wałbrzyska Kolegiata Pw. NMP Bolesnej i Św. Aniołów Stróżów
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Nowy Targ zaprasza na spotkanie z Posłem na Sejm Edwardem Siarką. 22 listopada, godz. 18:00. Spółdzielczy Dom Kultury, al. Mikołaja Kopernika 12, Nowy Targ
Wydarzenia Klub „Gazety Polskiej” w Zamościu zaprasza na wiec poparcia Prezydenta Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 13.00, Rynek Wielki, Zamość
Wydarzenie Kluby „Gazety Polskiej” w Łodzi zapraszają na manifestację poparcia dla działań Prezydenta RP w sprawie Trybunału Konstytucyjnego, 23 listopada, g. 17, ul. Piotrkowska 104, przed Urzędem Wojewódzkim
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Perth (Australia) zbiera podpisy pod listem protestacyjnym przeciw łamaniu prawa w Polsce, do 23 listopada, w miejscach spotkań Polonii
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Starogard Gd. zaprasza na spotkanie z Prezesem TV Republika Tomaszem Sakiewiczem i bardem Pawłem Piekarczykiem, 25 listopada, godz. 18:00, Sala Kinowa „Sokół” al. Jana Pawła II 2, Starogard Gdański
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Myślenice i poseł Władysław Kurowski zapraszają na spotkanie z posłem Jackiem Sasinem. 26 listopada, godz. 17:00 Dom Katolicki im. ks. Prałata Józefa Bylicy, ul. 3 Maja 1A, Myślenice
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Chojnice, posłowie Dorota Arciszewska-Mielewczyk, Aleksander Mrówczyński zapraszają na spotkanie z dr Oskarem Kida, Oskarem Szafarowiczem. 27 listopada, godz. 17:00 Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe ul. Piłsudskiego 30A, Chojnice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Warszawa Bielany-Żoliborz oraz Stowarzyszenie „Solidarność Walcząca” zapraszają na uroczystość upamiętnienia Maurycego Mochanckiego, 28.11, Warszawa, Cmentarz Powązkowski, godz. 11.45 przy bramie od strony ul. Powązkowskiej
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Toruń zaprasza na spotkanie z Tomaszem Sakiewiczem, Prezesem TV Republika oraz Pawłem Piekarczykiem. 3 grudnia, godz. 18:00. Centrum Dialogu im. Jana Pawła II, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1, Toruń
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Racibórz zaprasza na protest w obronie Konstytucji i Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 21 listopada, g. 11, Rynek, Rybnik
Wydarzenie Klub „GP” Białystok-Centrum zaprasza na spotkanie z dr. Oskarem Kidą i sędziami Michałem Lasotą, Marcinem Czapskim, Jędrzejem Dessoulavy-Śliwińskim, Iwoną Tryfon-Wilkoszewską, 21.11, g. 16, Sala Podlaskiej Solidarności, ul. Suraska 1, Białystok
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” Szczecin zaprasza na wiec w obronie Trybunału Konstytucyjnego i poparcia Prezydenta RP Karola Nawrockiego, 22 listopada, g. 14, Plac Armii Krajowej 1, przy Urzędzie Miasta Szczecin
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Jelenia Góra oraz Poseł Marzena Machałek zapraszają na spotkanie z Konstytucjonalistą DR. OSKAREM KIDĄ. 22 listopada, godz. 16:00. ORATORIUM przy Parafii Matki Bożej Miłosierdzia w Jeleniej Górze-Cieplicach ul. PCK 23
Wydarzenie Klub "Gazety Polskiej" Katowice II zaprasza na protest w obronie Prezydenta RP Karola Nawrockiego i w obronie Trybunału Konstytucyjnego, 22 listopada, g. 16, Aleja Korfantego, przy Pomniku Powstańców Śląskich, Katowice
Wydarzenie Klub „Gazety Polskiej” w Łodzi zaprasza na spotkanie z dr Markiem Wochem, 24 listopada, g.18, Polsko-Amerykanski Osrodek Ksztalcenia Zawodowego ul. Kaminskiego 17/19

83. rocznica powołania Rady Pomocy Żydom „Żegota”. Wyjątkowa organizacja uratowała tysiące osób przed zagładą

Działacze RPŻ podczas obchodów trzeciej rocznicy powstania w getcie warszawskim, kwiecień 1946. Obecni: (od prawej) Piotr Gajewski, Marek Ferdynand Arczyński, Władysław Bartoszewski, Adolf Berman, Tad Źródło: Wikipedia/Domena publiczna

Rada Pomocy Żydom kryptonim „Żegota” powołana 4 grudnia 1942 roku była unikalną, tajną organizacją afiliowaną przy polskich władzach. Jak przypomina Instytut Pamięci Narodowej celem "Żegoty" było ratowanie żydowskich współobywateli, masowo mordowanych przez okupanta niemieckiego w latach II wojny światowej. Ryzykując własnym życiem, cywilni konspiratorzy ocalili z zagłady co najmniej kilka tysięcy osób.

W takich okolicznościach powstała Żegota

W lipcu 1942 r., po rozpoczęciu przez Niemców likwidacji getta warszawskiego i pierwszych deportacjach do obozu zagłady w Treblince, nasiliły się naciski konspiracyjnych środowisk polskich, głównie katolickich i demokratycznych, na tajną Delegaturę Rządu RP na Kraj, aby rozszerzyć akcję pomocy dla ludności żydowskiej. W tej sprawie interweniował również Referat Żydowski Armii Krajowej (pion wojskowy polskiej konspiracji). We wrześniu 1942 r. Leopold Rutkowski, szef Departamentu Spraw Wewnętrznych Delegatury, wydał decyzję o przyznaniu pierwszej dotacji na pomoc Żydom. On też najprawdopodobniej był  inicjatorem powołania stałej Komisji Pomocy Społecznej dla Ludności Żydowskiej. W grudniu 1942 r. z powodów politycznych i organizacyjnych doszło do reorganizacji Komisji w Radę Pomocy Żydom kryptonim „Żegota”. Jak wskazuje na portalu X Instytut Pamięci Narodowej "powstała z inicjatywy Zofii Kossak-Szczuckiej i Wandy Krahelskiej-Filipowicz „Żegota” była jedyną taką organizacją w Europie". 

Rada Pomocy Żydom kryptonim „Żegota” podlegała formalnie Delegaturze Rządu RP na Kraj. Ta ostatnia, za pośrednictwem swego przedstawiciela, Witolda Bieńkowskiego, pracownika Komórki Więziennej zajmującej się m.in. sprawami żydowskimi, sprawowała nad Radą kontrolę polityczną i organizacyjną. Udzielała zarazem pomocy w sprawach finansowych i pomagała w kontaktach z innymi organizacjami konspiracyjnymi, z którymi Rada musiała współpracować. 

Rada Pomocy Żydom „Żegota” działała przez swoją centralę w Warszawie oraz Rady Okręgowe w Krakowie i Lwowie. Jej pomoc docierała również do niektórych gett i obozów, w których Niemcy masowo więzili ludność żydowską. Wysłannicy „Żegoty” nawiązywali tam kontakty (ewentualnie podejmowali takie próby), umożliwiające dostarczanie pieniędzy lub fałszywych dokumentów, potrzebnych do ucieczki. Mimo usiłowań nie udało się rozszerzyć akcji na całość ziem polskich.

Zadaniem Rady jest niesienie pomocy Żydom jako ofiarom eksterminacyjnej akcji okupanta, a to pomocy w kierunku ratowania ich od śmierci, ich legalizacji, przydzielania im pomieszczeń, udzielania zasiłków materialnych względnie, gdzie to wskazane, wyszukiwanie zajęć zarobkowych jako podstawy egzystencji, zawiadywanie funduszami i ich rozprowadzanie – słowem działalność, która pośrednio lub bezpośrednio wchodzić może w zakres pomocy

 – takie cele „Żegoty” przedstawiono 29 grudnia 1942 r. Delegatowi Rządu RP na Kraj.

 

Akcja "Żegoty" objęła kilkanaście tysięcy osób

W okupowanym kraju działalność „Żegoty” ograniczona była m.in.: brakiem pieniędzy, upolitycznieniem konspiracji, zastraszeniem społeczeństwa, antyżydowskim nastawieniem niektórych środowisk, donosami i szantażem. Także lękiem Żydów przed życiem w ukryciu, ich nadzieją na przetrwanie w gettach i obozach, kulturową odmiennością, a czasem też uprzedzeniami wobec Polaków. Na forum międzynarodowym wyraźna była niechęć aliantów do kwestii żydowskiej oraz wroga postawa Sowietów wobec inicjatyw Rządu Polskiego, z którym Związek Sowiecki zerwał stosunki wiosną 1943 r.

W celu ratowania dzieci żydowskich w sierpniu 1943 r. powołano Referat Dziecięcy „Żegoty”, którego kierowniczką została Irena Sendlerowa „Jolanta”. Dzieci ukrywano w zakładach opiekuńczych (również zakonnych) i u rodzin prywatnych. W razie potrzeby zapewniano także fałszywe dokumenty i zasiłki pieniężne. „Żegota” pomogła w ukryciu ok. 1300 dzieci u polskich rodzin zastępczych.

Działalność Rady Pomocy Żydom „Żegoty” zakończyła się w 1945 r. wraz z zajęciem Polski przez Armię Czerwoną. Szacuje się, że akcja „Żegoty” objęła ok. 12 tys. osób, pozwalając dużej części z nich przetrwać okupację niemiecką. Większość wyjechała później z kraju.

Tylko nieliczni działacze „Żegoty” doczekali docenienia ich zasług. Wśród nich znalazła się Irena Sendlerowa, uhonorowana w 2003 r. najwyższym polskim odznaczeniem państwowym – Orderem Orła Białego.

Źródło: Republika, IPN, x.com

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X