UOKiK stanął w obronie klientów. Ukarał banki milionowymi kwotami

Za stosowanie niedozwolonych klauzul Prezes UOKiK nałożył na banki kary: 2,71 mln zł na Bank Pocztowy, 80,68 mln zł na Erste Bank Polska, 63,25 mln zł na ING Bank Śląski i 453 tys. zł na Plus Bank. Łącznie to 147,09 mln zł. Każdy bank otrzymał dwie kary – za klauzule dotyczące zmian warunków umów oraz opłat i prowizji. Decyzje nie są prawomocne. Banki mogą odwołać się do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Podpisując umowę z bankiem, konsument podejmuje decyzję na podstawie konkretnych warunków – wysokości opłat i prowizji, zakresu usług czy zasad korzystania z produktu. W przypadku kredytu taka decyzja może wpływać na domowy budżet przez wiele lat. Dlatego późniejsza jednostronna zmiana warunków umowy nie może zależeć wyłącznie od decyzji banku

– podkreśla Prezes UOKiK Tomasz Chróstny.

Jak podaje UOKiK, w ING Banku Śląskim jedną z „ważnych przyczyn” zmiany ogólnych warunków pożyczki opisano następująco:

„wydanie decyzji, rekomendacji, zalecenia, stanowiska, orzeczenia lub innego dokumentu przez organ nadzorczy lub inny uprawniony podmiot, określającego zasady świadczenia przez Bank usług lub określającego zasady korzystania z tych usług przez Pożyczkobiorcę w ramach zawartej z nim Umowy”.

Problemem były m.in. pojęcia „stanowisko”, „inny dokument” czy „inny uprawniony podmiot”. Tak ogólne sformułowania nie pozwalały konsumentowi ustalić, jakie zdarzenia rzeczywiście uzasadniają zmianę.

W Plus Banku z kolei jedna z zakwestionowanych klauzul pozwalała na zmianę stawek opłat i prowizji w trakcie trwania umowy rachunku m.in. w przypadku:

„zmiany cen energii, połączeń telekomunikacyjnych, usług pocztowych, kosztów obsługi rozliczeń transakcji, rozliczeń międzybankowych i innych kosztów ponoszonych przez Bank na rzecz instytucji zewnętrznych, których dotyczą opłaty lub prowizje, o co najmniej 1%”.

Sformułowanie o „innych kosztach ponoszonych przez Bank na rzecz instytucji zewnętrznych” pozostawiało otwarty katalog kosztów, na które bank mógł się powołać.

W Erste Bank Polska mechanizm był szczególnie rozbudowany:

„Bank zastrzega sobie prawo dokonywania zmian Taryfy. Bank może: 
1. podwyższyć wysokość określonej w Taryfie opłaty lub prowizji w okresie obowiązywania Umowy, jeżeli podwyższeniu ulegnie przynajmniej jeden z poniższych czynników:
d) wysokość przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia (…) o co najmniej 3% (…) lub jeżeli stopa inflacji (…) wynosi co najmniej 0,5 punktu procentowego.
W przypadku podwyższenia opłaty lub prowizji, których wysokość do tej pory wynosiła:
– 0 zł – opłata lub prowizja (…) nie może przekroczyć 200 zł,
– 0% – (…) nie może wynosić więcej niż 2%”.

Klauzula przewidywała też możliwość „adekwatnego” podwyższenia opłaty lub prowizji albo wprowadzenia nowej „adekwatnej” opłaty m.in. ze względu na wzrost kosztów operacji i usług ponoszonych przez bank.

Bank Pocztowy w umowie i regulaminie karty kredytowej przewidywał zmianę regulaminu m.in. w przypadku:

„zmian w ofercie Banku dotyczących rozszerzenia zakresu świadczonych usług lub produktów lub ulepszenia istniejących usług lub produktów”.

Klauzula nie rozróżniała zmian dotyczących elementów pobocznych od warunków istotnych dla decyzji konsumenta o zawarciu umowy. W decyzji wskazano, że mechanizm mógł obejmować nawet sposób spłaty rat czy formę zabezpieczenia kredytu.

Prezes UOKiK wskazuje, że zasady jednostronnej zmiany umowy muszą być jasne i weryfikowalne. Znaczenie przejrzystego określenia przyczyn oraz mechanizmu zmiany potwierdza również orzecznictwo TSUE.

Źródło: Republika, UOKiK

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X