Rok 2026: Dziesiątki tysięcy ofiar, gigantyczne pożary i niszczycielskie powodzie
Rekordowe temperatury, śmiercionośne fale upałów, gigantyczne pożary lasów i powodzie, które niszczyły całe miejscowości. Rok 2026 zapisał się jako kolejny dramatyczny rozdział kryzysu klimatycznego. Według zestawienia „The Guardian” skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych odczuwano na wszystkich kontynentach, a liczba ofiar śmiertelnych sięgnęła dziesiątek tysięcy. Naukowcy ostrzegają, że bez zdecydowanych działań ograniczających emisje gazów cieplarnianych podobne katastrofy mogą stać się nową normą.
Pożary pochłaniające miliony hektarów, fale upałów zabijające tysiące ludzi, niszczycielskie powodzie i gwałtowne burze – tak wyglądał 2026 rok w wielu regionach świata. Jak wynika z analizy opublikowanej przez „The Guardian”, ekstremalne zjawiska pogodowe występowały niemal bez przerwy, a ich skala i intensywność budziły coraz większy niepokój naukowców.
Zestawienie przygotowano w czasie trwania szczytu klimatycznego COP31. Wnioski są alarmujące: globalne ocieplenie coraz wyraźniej wpływa na życie ludzi, bezpieczeństwo żywnościowe i stabilność gospodarczą.
Od Australii po Amerykę Południową. Katastrofalny początek roku
Już styczeń przyniósł ekstremalne temperatury w Australii. W stanie Wiktoria i innych regionach południa kraju odnotowano wartości niemal o 20 stopni Celsjusza wyższe od średnich sezonowych. W Port Augusta i Andamooka termometry wskazały 50 stopni. W Melbourne liczba pacjentów z dolegliwościami wywołanymi upałem wzrosła o 25 proc.
Naukowcy ocenili, że zmiany klimatyczne zwiększyły prawdopodobieństwo wystąpienia tej fali upałów pięciokrotnie.
W lutym katastrofalne opady deszczu uderzyły w Brazylię. W stanie Minas Gerais, w rejonie miasta Juiz de Fora, osunięcia ziemi doprowadziły do śmierci 72 osób. Zniszczone zostały setki domów, a ponad 10 tys. mieszkańców musiało opuścić swoje miejsca zamieszkania.
Marzec przyniósł kolejne tragedie. W Etiopii zginęło co najmniej 131 osób w wyniku powodzi i osunięć ziemi. Ofiary odnotowano również w Kenii, Tanzanii i Afganistanie. Niszczycielskie opady dotknęły także Półwysep Arabski, Hongkong oraz południową Rosję.
Oceany pochłaniają coraz więcej energii. Alarm ONZ
Jednym z najpoważniejszych problemów pozostaje rosnąca ilość energii gromadzonej w systemie klimatycznym Ziemi. Według Światowej Organizacji Meteorologicznej ponad 90 proc. dodatkowej energii związanej z globalnym ociepleniem pochłaniają oceany.
Tempo ich ocieplania w ostatnich dwóch dekadach było ponad dwukrotnie wyższe niż średnia z poprzednich 45 lat.
Sekretarz generalny ONZ António Guterres ostrzegł, że sytuacja klimatyczna osiągnęła krytyczny poziom.
Globalny klimat znajduje się w stanie zagrożenia. Planeta Ziemia jest wypychana poza swoje granice. Każdy kluczowy wskaźnik klimatyczny bije na alarm – podkreślił.
Zaapelował jednocześnie o pilne ograniczenie emisji pochodzących ze spalania paliw kopalnych.
Supertajfuny, rekordowe upały i pożary na kolejnych kontynentach
W kwietniu zachodni Pacyfik nawiedził supertajfun Sinlaku. Wiatr osiągał prędkość 295 km/h, a żywioł spowodował śmierć 12 osób i pozbawił prądu 43 tys. mieszkańców. Straty oszacowano na 1,5 mld dolarów.
W maju ekstremalne temperatury uderzyły w Azję Południową. W Indiach i Bangladeszu termometry wskazywały ponad 45 stopni Celsjusza, a w pakistańskiej prowincji Sindh nawet 52 stopnie. Z powodu upałów zmarło co najmniej 47 osób.
Czerwiec przyniósł kolejne niepokojące rekordy. Temperatury oceanów osiągnęły bezprecedensowe poziomy, a ekstremalne zjawiska pogodowe dotknęły również obszary polarne. Na Antarktydzie odnotowano 15 stopni Celsjusza, natomiast w Arktyce temperatura na syberyjskiej wyspie Biełyj wzrosła do 28,3 stopnia.
W Afryce Zachodniej powodzie i osunięcia ziemi spowodowały śmierć niemal 100 osób.
Lipiec upłynął pod znakiem pożarów. W Kanadzie wybuchło prawie tysiąc pożarów lasów, które strawiły około trzech milionów hektarów. Dym dotarł aż do Nowego Jorku. W Europie płomienie objęły około 686 tys. hektarów, szczególnie w Grecji, Portugalii, Włoszech, Hiszpanii i Francji.
Ekstremalne warunki pogodowe utrudniały również organizację wydarzeń sportowych i masowych w Stanach Zjednoczonych. Podczas przygotowań do obchodów 250. rocznicy niepodległości USA połowa mieszkańców kraju znalazła się pod ostrzeżeniami przed upałem. Wysokie temperatury i wilgotność utrudniały także rozgrywanie meczów piłkarskich.
Katastrofa w Himalajach i dziesiątki tysięcy ofiar upałów w Europie
Sierpień przyniósł jedną z największych tragedii humanitarnych roku. W Nepalu doszło do katastrofalnego osunięcia mas skalnych i lodu w Himalajach. W dolinie rzeki Lhende Khola potężna fala wody i gruzu zniszczyła lokalne społeczności.
Według wstępnych danych zginęło co najmniej 1300 osób, a ponad 5 tys. uznano za zaginione. Około 8600 osób potrzebowało pomocy medycznej. Wśród możliwych przyczyn katastrofy naukowcy wskazywali wyjątkowo wysokie temperatury i długotrwałą degradację wieloletniej zmarzliny.
Równie dramatyczna sytuacja panowała w Europie. Lato 2026 roku, obejmujące okres od czerwca do sierpnia, okazało się najgorętsze w historii pomiarów w Wielkiej Brytanii i Francji. Szacuje się, że ekstremalne temperatury przyczyniły się do około 50 tys. zgonów w europejskich miastach. Około dwie trzecie dodatkowych zgonów przypisano zmianom klimatycznym.
Skutki suszy odczuła również Rumunia. Niski poziom wody w Dunaju doprowadził do problemów z dostarczaniem wody do systemu chłodzenia jedynej rumuńskiej elektrowni jądrowej, co wymusiło jej zamknięcie.
Azja pod wodą, Indonezja w ogniu
We wrześniu ekstremalne zjawiska pogodowe szczególnie mocno uderzyły w Azję. Tajfun Dujuan spowodował śmierć co najmniej dziesięciu osób w Japonii, a na wyspie Izu Oshima w ciągu 48 godzin spadły 832 mm deszczu.
W Indiach i Nepalu zginęły co najmniej 102 osoby w wyniku wyjątkowo intensywnych opadów. Powodzie w Bangkoku doprowadziły do śmierci ośmiu osób i dotknęły około pół miliona mieszkańców.
Październik przyniósł kolejne rekordy. Indonezja zmagała się z najpoważniejszym sezonem pożarowym od dekady. Ogień strawił niemal dwa miliony hektarów lasów, a gęsty dym doprowadził do poważnego pogorszenia jakości powietrza. Szacuje się, że w ciągu jednego miesiąca zanieczyszczenia związane z pożarami przyczyniły się do 3560 zgonów.
W Chile rekordowe opady deszczu doprowadziły do powodzi w Santiago. Ponad tysiąc osób musiało opuścić swoje domy, a część mieszkańców ratowano przy użyciu helikopterów.
Problemy dotknęły również Amazonię. Wielomiesięczna susza doprowadziła do dramatycznego obniżenia poziomu największych rzek, utrudniając transport i zaopatrzenie lokalnych społeczności. Jednocześnie gwałtownie wzrosła liczba pożarów lasów.
2026 wśród najgorętszych lat w historii. Naukowcy ostrzegają przed El Niño
Listopadowe dane wskazują, że 2026 rok znajdzie się wśród czterech najcieplejszych lat w historii pomiarów, obok 2023, 2024 i 2025 roku.
Globalne temperatury osiągnęły poziom około 2,04 stopnia Celsjusza powyżej wartości przedindustrialnych, wyrównując rekord odnotowany w 2023 roku.
Niepokój budzą również prognozy dotyczące zjawiska El Niño. Organizacje zajmujące się pomocą w przypadku katastrof apelowały do rządów o przygotowanie się na jego wyjątkowo silną fazę, która może przynieść kolejne fale upałów i zaburzenia pogodowe.
Według przywołanych szacunków do lutego dodatkowe temperatury związane z tym zjawiskiem mogą przyczynić się do śmierci ponad 450 tys. ludzi na całym świecie.
Równocześnie stężenie dwutlenku węgla w atmosferze osiągnęło poziom nienotowany od około dwóch milionów lat.
Czy jest jeszcze szansa na zmianę?
Wśród niepokojących informacji pojawił się jednak jeden potencjalnie pozytywny sygnał. Globalne emisje pochodzące ze spalania paliw kopalnych mogą w 2026 roku spaść.
Wpływ na tę sytuację mają zarówno rosnące ceny ropy i gazu, jak i coraz większa dostępność tańszych alternatyw opartych na odnawialnych źródłach energii.
Eksperci ostrzegają jednak, że pojedynczy spadek emisji nie wystarczy, aby odwrócić dotychczasowe tendencje. Bez zdecydowanych działań na rzecz ograniczenia globalnego ocieplenia świat musi przygotować się na kolejne fale upałów, katastrofalne powodzie, pożary i masowe migracje ludności.
Skutki kryzysu klimatycznego mogą wykraczać daleko poza środowisko naturalne. Naukowcy ostrzegają przed efektem domina, który może prowadzić do masowych przesiedleń, destabilizacji politycznej, kryzysów żywnościowych i załamania finansowego.
Źródło: Republika/The Guardian
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.
Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google.
Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube
Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB
Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X
