Odwrócony efekt Flynna: Czy ludzie stają się mniej inteligentni?

Przez prawie sto lat wyniki testów IQ systematycznie rosły – każde kolejne pokolenie osiągało nieco lepsze rezultaty niż poprzednie. W XX wieku średni wynik inteligencji zwiększał się o około trzy punkty na dekadę. Zjawisko to, opisane w 1984 roku przez Jamesa Flynna, nazwano efektem Flynna. Za przyczyny uważano lepsze odżywianie, mniejszą liczbę dzieci w rodzinach, wcześniejszy dostęp do edukacji oraz bardziej stymulujące środowisko. 

W ostatnich dekadach trend zaczął się jednak odwracać. W kilku krajach europejskich odnotowano spadek wyników w standardowych testach poznawczych, co określono mianem „odwróconego efektu Flynna”. Amerykańska socjolog Elizabeth Dworak wraz z zespołem przeanalizowała dane niemal 400 tysięcy dorosłych Amerykanów z lat 2006–2018. Badanie, oparte na wynikach International Cognitive Ability Resource, wykazało spadek ogólnych wyników poznawczych we wszystkich grupach wiekowych, poziomach wykształcenia oraz wśród obu płci. 

Najsilniejszy regres zaobserwowano u osób w wieku 18–22 lat oraz u tych z niższym wykształceniem. Nie wszystkie zdolności słabną jednak w równym stopniu. Wyniki w testach rozumowania abstrakcyjnego i logicznego systematycznie spadały, podczas gdy umiejętności werbalne pozostały względnie stabilne. Z kolei wyniki w testach rotacji trójwymiarowej – mierzących orientację przestrzenną – nawet się poprawiły, co badacze wiążą z wpływem gier wideo.

Podobny spadek odnotowano w wynikach egzaminów ACT i SAT w USA. Zjawisko rozpoczęło się na długo przed pandemią COVID-19 i upowszechnieniem generatywnej sztucznej inteligencji, a zbiegło się w czasie z masowym rozpowszechnieniem smartfonów pod koniec lat 2000. Część komentatorów, w tym publicysta James Marriott, wskazuje właśnie na zmianę sposobu konsumowania informacji: książki wymagają budowania spójnego, logicznego wywodu, podczas gdy treści cyfrowe faworyzują szybkie i fragmentaryczne przetwarzanie danych. 

Autorzy badania podkreślają jednak, że nie da się jeszcze jednoznacznie stwierdzić, czy ludzie stają się ogólnie mniej inteligentni. Dane sugerują raczej, że mózg dostosowuje się do nowych warunków społecznych i technologicznych – niektóre zdolności słabną, inne się rozwijają.

Źródło: Republika

Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca.

Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Wiadomościach Google. 

Jesteśmy na Youtube: Bądź z nami na Youtube

Jesteśmy na Facebooku: Bądź z nami na FB

Jesteśmy na platformie X: Bądź z nami na X